Кіріспе

Солтүстік Американың түпкілікті тайпасы – Онида үнді халқы (OIN) немесе Онида ұлты (/oʊ/'/n//aɪ//d//ə/ ohNYEdə /audio=LL Q1860 (eng) Flame, not lame Oneida. wav/) – Америка Құрама Штаттарында федералды түрде мойындалған Онида тайпасы. Тайпа штаб-пәтері Верона, Нью-Йорк штатында орналасқан, осы жерде тайпа пайда болған және еуропалық отаршылдыққа дейін жерді иеленген, бүгінге дейін жерді иеленуде. Олар ирокез тілінде сөйлейтін халық және Ирокез конфедерациясының Бес Ұлтының бірі, немесе Гауденосауне. Онидалар «Американың алғашқы одақтастары» ретінде танымал, өйткені олар американдықтардың мүддесін қолдаған алғашқы және санаулы Ирокез тайпаларының бірі болды. Америка революциялық соғысы кезінде және одан кейін қоныс аударған немесе шығарылған жерлерде үш тағы бір федералды мойындалған Онида тайпасы жұмыс істейді: біреуі АҚШ-тағы Висконсин штатында, ал екеуі Канаданың Онтарио провинциясында. OIN АҚШ Конституциясы талап ететіндей, АҚШ Конгресінің ратификациясынсыз жасалған келісімдер мен сатып алулар үшін Нью-Йорк штатына қарсы жер дауы талаптары бойынша сотқа қатысты. Сот процесі сенімді жерлерге, III сыныптағы ойынға, мүлікке және сату салығын жинауға қатысты күрделі мәселелерді қамтыды. 2013 жылғы 16 мамырда Мэдисон және Онида округтері, OIN және штат арасында жасалған маңызды келісім осы мәселелерді шешті. Бүгінде Онида үнді халқы Нью-Йорк штатының Мэдисон және Онида округтерінде шамамен 18 000 акр жерге егемендік құқығын сақтайды, онда олар 2013 жылғы OIN, Нью-Йорк штаты және Мэдисон және Онида округтері арасындағы маңызды келісімге сәйкес бірқатар бизнес жүргізеді. Бұл бизнеске III сыныптағы ойын казиносы бар курорт кіреді.

Үкімет

Бұл тайпаның штаб-пәтері Нью-Йорк штатының Верона қаласында орналасқан, ал Ұлт өкілі – Рей Халбриттер. Халбриттер 1985 жылдан бері OIN-ді Ричард Крисжонмен бірге басқарып келеді; ол да қосымша жетекші. 1993 жылы АҚШ үкіметі Халбриттер мырзаны OIN басшысы ретінде ресми түрде мойындады. Тайпалық кеңес 8 ру мүшесінен тұрады. Дәстүр бойынша, күнделікті мәселелерді ер адамдардан құралған кеңес шешеді. Ал ұзақ мерзімді шешімдерді Клан аналары қабылдайды. Сондай-ақ, дәстүр бойынша, Ұлт басшылары мен мүшелері шешім қабылдағанда келесі жеті ұрпақтың мүдделерін ескеруге міндетті. Сот өзінің Азаматтық іс жүргізу ережелерімен, Қылмыстық іс жүргізу ережелерімен, Дәлелдеу ережелерімен, Қарызды өндіріп алу ережелерімен және Татулық орнату ережелерімен басқарылады. Сот Oneida тайпасының бейбіт келісім және татуласу қағидаларына сәйкес жұмыс істейді.

OIN полиция бөлімі

OIN-нің Нью-Йорк штаты, Мэдисон және Онида округімен, сондай-ақ жергілікті құқық қорғау органдарымен үйлестіретін өз полиция бөлімі бар. "Федералдық билікпен уәкілеттенген Oneida Nation полиция департаменті – Құқық қорғау органдарының аккредиттеу комиссиясынан аккредиттеу алған АҚШ-тағы алғашқы тайпалық полиция күші және ол Oneida Indian Nation егемендігімен берілген өкілеттіктерге ие, кәсіби даярлықтан өткен құқық қорғау органы."

Мүшелік

OIN тайпалық кеңесі азаматтыққа қабылдау ережелерін белгіледі: ол аналық желі арқылы кем дегенде 1/4 бөлігі қандық байланысы барлығын (яғни, бір әжесі немесе атасы) құжатпен растауды талап етеді. OIN және басқа ирокез тайпалары аналық туыстық жүйеге ие, онда ұрпақ пен мүлік аналық желі бойынша жалғасады.

Ұрпақтар

ОИН үш рудан тұрады: Таспа, Қасқыр және Аю. Әрбір Ұлт мүшесі осы рулардың біріне жатады. Бала анасының руына туған деп есептеледі және әлеуметтік статусын оның халқынан алады.

Мағынасы

Хауденосауне халқы бірнеше ұлттан тұрады. Бұл ұлттардың ішінде кландар деп аталатын туыстық топтар бар. Ұлт мүшелерінің тікелей отбасысы – ата-анасы мен бауырлары болса, олардың клан мүшелерінен құралған кеңейтілген отбасысы да бар. Аналық рулық қоғам ретінде, әрбір клан мүшесі анасы арқылы кланына дүниеге келеді. Онеида ұлтының үш кланы жануарлардың аттарымен аталады: тасбақа, қасқыр және аю. Әрбір жануардың белгілі бір оң қасиеттері мен ерекшеліктері бар деп есептеледі. Тасбақа шыдамдылықты және ешқашан басыламаудың маңыздылығын үйретеді. Сондай-ақ, тасбақалар күш пен бірлік символы ретінде қарастырылады. Олар ескі, дана және құрметке лайық деп саналады. Қасқыр құлақтарыңды пайдаланудың, тыңдаудың және сақ болудың маңыздылығын үйретеді. Олар мықты отбасылық байланыстың символы. Соңында, аю – мейірімді және күшті жануар ретінде қарастырылады. Аюлар қол көтермей, ұруға құмарлықтан бас тартудың, ұруға бейімделуден гөрі күшті болу керектігін білуде күшті екендігін көрсетеді.

Кәсіпорындар

Тайпа Oneida Nation Enterprises ұйымын құрды, осы арқылы Нью-Йорк штатының орталық аймағында бірнеше кәсіпорынды басқарады. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, бұл аймақтағы ең ірі жұмыс беруші болып табылды, жалпы саны шамамен 5000 жұмыс орны бар еді. Кәсіби қызығушылықтарға мыналар кіреді:

Бинго және бензин

1990 жылдардың басында OIN бинго залын ашты. Рей Халбриттер (Онида) көшенің қарсы жағында SavOn деп аталатын жанармай құю стансасын ашты. Арзан жанармай стансасын жергілікті тұрғындар арасында танымал етті. Көп ұзамай OIN SavOn стансасын сатып алып, оны аймақ ішіндегі бірнеше жерге кеңейтті. Бүгінде SavOn (немесе SāvOn) – Oneida және Madison округтеріндегі жанармай құю стансалары мен қосымша қызмет көрсететін дүкендер желісі, ол Oneida Indian Nation-ға тиесілі және басқарылады.

Казинолар мен курорттар

OIN бірнеше казино ашқан. Біріншісі 1993 жылы «Тернинг Стоун Казино & Ресорт» болды. 2013 жылғы тарихи келісімнен кейін OIN 2015 жылдың маусым айында «Yellow Brick Road» казиноын ашты. Ал 2018 жылдың 3 наурызында OIN Бриджпорт, Нью-Йорк штатында «Point Place» казиноын ашты.

"Тернинг Стоун" курорты казиносы

Бұл тайпаның ең табысты бизнесі – "Тернинг Стоун" курорттық-казиносы, ол 1993 жылы ашылғаннан бері үздіксіз кеңейіп келеді. Қазіргі ойын алаңының көлемі шамамен... Бинго залы ретінде басталып, ол үлкен, III санаттағы ойын залы мен курортқа айналды. Көңіл көтеру орталығына ұлттық деңгейдегі қонақ үйлер мен мейрамханалар кіреді. Жыл бойы көптеген қойылымдар мен концерттер ұйымдастырылады. Курорт күздегі Кәсіби гольфшылар қауымдастығының (PGA) турниріне төңкерілді. Кейбір тараптар OIN мен Нью-Йорк штаты арасындағы тайпалық мемлекеттік ойын шартын күдікке түсірді. 2013 жылғы OIN, Мэдисон және Oneida округтері мен Нью-Йорк арасындағы келісім казиноға қатысты барлық дауларды шешті. 2016 жылы казино мен курорт 20 миллион долларлық жаңарту және реконструкция жобасынан өтті, бұл ойын алаңындағы темекіге қарсы аймақтарды кеңейтуге, желдету жүйесін жақсартуға, кафетерий ашуға және бөлмелерді жаңалауға/қосуға мүмкіндік берді.

"Сары кірпіш жол" казиносы

2015 жылдың маусым айында OIN танымал кітап пен фильмнің тақырыптарына негізделген казино ашты – «Оз сиқыршысы», арқылы Орталық Нью-Йорктан шыққан жазушы Л. Франк Баумды жанама түрде құрметтеді. Бұл мекеме Топс Плазада, 800 W. Genesee St., Chittenango, NY мекенжайында орналасқан және 400-ден астам ойын автоматтары бар ойын алаңына ие; тәулік бойы ашық. Үстел ойындары жексенбі-бейсенбі күндері сағат 10:00-ден 12:00-ге дейін, ал жұма және сенбі күндері сағат 10:00-ден 02:00-ге дейін жұмыс істейді. Басқа да үндістер бұл таңдауды сынады, себебі Баум Сиу тайпасына қарсы геноцидті қолдағандығы үшін танымал болды. The Washington Post олардың таңдауы мәселелі екенін атап өтті, өйткені мырза Хэлбриттер «Вашингтон Редскинс» командасын атауын өзгертуге мәжбүрлеуге жетекшілік етті, себебі ол үндістерге қатысты сілтемелерді алып тастауды талап етті, өйткені мырза Хэлбриттер мұны барлық үндістерді кемсіту деп санайды. Соңғы жылдары казино «YBR Casino & Sports Book» деп қайта аталды, себебі компания «Оз сиқыршысы» тақырыбынан алшақтауға тырысады. Жаңа жөндеу жұмыстарына қосымша үстел ойындары, алты жолақты боулинг алаңы, Topgolf компаниясының жабық виртуалды жүргізу алаңы және кең спорттық ставкалар жасау алаңы кіреді.

Пойнт Плейс казино

450 NY 31, Бриджпорт, Нью-Йорк штатында орналасқан бұл нысанда ойынға арналған кеңістік бар. Бұл Oneida Nation Enterprises компаниясының басқаратын ең жаңа казино және ол толығымен темекіден таза. Келушілер 500-ден астам ойын автоматтары мен 20 классикалық үстел ойынының арасынан таңдау жасай алады. Үстел ойындары жексенбі – бейсенбі күндері сағат 10:00-дан 00:00-ға дейін, ал жұма – сенбі күндері сағат 10:00-дан 03:00-ға дейін өтеді. NCAI Indian Country Today онлайн басылымын жариялауды жалғастыруда.

OIN жер тетігі бойынша даулар

1970 жылдан бері OIN жылжымайтын мүлікке қатысты бірнеше сот процестеріне тартылған. 1970-ші жылдары OIN 1794 жылғы Канадаigua шартында көрсетілген бастапқы жер берілісін қайтару үшін сотқа жүгінді, осы жер федералды заң мен АҚШ Конституциясын бұза отырып, заңсыз берілгенін айтты. Уақыт өте келе, OIN осы бастапқы жер берілісі шегіндегі жылжымайтын мүлікті қолжетімді болған сайын сатып ала бастады. OIN шектеулі егемендік статусын пайдаланып, округтік және штаттық мүлік салығынан босатылған мүлікті талап етті. Бұл 2013 жылғы тарихи келісімге дейін бірнеше қосымша сот ісіне әкеп соқты.

Бұрынғы тайпалық жерлердің ашық нарықта қайта сатып алынған мәртебесі

OIN Нью-Йорк штатымен жасалған келісім бойынша тарихи резервациясына кіретін жерлерді сатып алды. Кейіннен олар штат иелігіне, содан кейін басқа тұлғаларға сатылды. Біраз уақыт бойы OIN және штат OIN-нің жерді сатып алуы мүлікті Oneida иелігіндегі үнді аумағы ретінде қайта жаңартады деп сенді. Штат заңнамасы бойынша III сыныптағы ойын орындарына тыйым салынған. OIN өзінің курорттық кешенін және казиноын федералды резервациясы деп түсінілген жерде құрды, онда бұл әрекет тайпалық егемендікке сәйкес рұқсат етілген. Шеррилл қаласы OIN-ге қарсы шығып, рудың сол аумақта сатып алған жеріне мүлік салығын жинауға тырысты, онда ол казиноын ашты. City of Sherrill v. Oneida Indian Nation ісінде АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Гинсбург казино орналасқан жердің бастапқы тайпалық жерлердің бір бөлігі екенін анықтады. Алайда, судья Гинсбург жер ежелгі резервация жерінің бөлігі болуы мүмкін екенін, бірақ OIN оны 200 жылдан астам уақыт бойы бақыламағандықтан, ол кезеңде үнді емес аумақ болғандықтан, ру осы жерлерге қатысты иммунитетін (штат заңдарынан) қайта орната алмайды деп шешті. Сот шешіміне қатысты пікірлер әртүрлі болды. Sherrill ісіндегі мәселе қаланың OIN-нің қайта сатып алған тайпалық жерлеріне мүлік салығы салуға құқығы бар ма екеніне қатысты. АҚШ Жоғарғы Соты Шеррилл қаласының мүлік салығын салуға құқығы бар екенін анықтады. Бірақ сот екінші округтің жерді үнді аумағы деп тану туралы шешімін күштен шығара алмады. OIN-ді қолдаушылар Sherrill шешімі OIN-нің салық иммунитетін қайта орната алмайтынын ғана көрсетеді, бірақ жер үнді жері болып қала береді деп мәлімдеді. UCE және оның жақтастары келіспеді; олар Sherrill шешімінің юрисдикцияларға салық бойынша қарызы бар барлық OIN мүлігін тәркілеуге толыққанды рұқсат беретінін айтты. Кейбір UCE мүшелері бұл шешімді OIN казино операцияларын штат заңнамасы бойынша заңсыз деп түсіндірді және штат пен OIN ойын туралы жаңа келісімге келгенге дейін оны жабу керек деп болжады.

Вашингтон Редскинз

2013 жылы OIN Вашингтон Редскинс командасын команда атын және талисманын өзгертуге көндіру науқанын қайта жаңарты. OIN жетекшісі Халбриттер «Талисманды өзгертіңіз» веб-сайтын іске қосты. 2020 жылдың 13 шілдесінде Вашингтон Редскинс командасы қоғамдық қысымға ыңғайласып, команда логотипін тоқтату және атын өзгерту туралы шешімін жариялады.

Мәселелер

OIN-де ішкі және сыртқы қарсылықтар бар. Ішкі жағынан, Әуеқұйрық тайпасының мүшелері, әсіресе, Халбриттердің билікке келуіне және өмір бойына мұрагерлікпен тағайындалатын басшыларға негізделген дәстүрлі Oneida үкіметін таратуына қарсы шығып отыр.

Ішкі басқару мәселелері

Шенноа АҚШ Ішкі істер министрлігіне қарсы сот процесі, ол Рэй Халбриттердің OIN атынан әрекет ету заңдылығы мен өкілеттігіне күдік тудырды.

Сыртқы мәселелер

Сыртқы қарсылық Upstate Citizens for Equality (UCE) сияқты ұйымдардан туындады, бұл қазір таратылған топ, ол Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Гауденосауне тайпасының жер талаптарына қарсы шықты. UCE сондай-ақ OIN-нің өздерінің егемендік статусын жариялаған жерлерінде салық төлемей кәсіпорындарын жүргізуіне де қарсылық көрсетті. Бұл мәселелер 2013 жылғы тарихи келісім арқылы шешілді.

Салық мәселелері

Мемлекетпен келіспеушіліктер туындады, себебі OIN-нің III сыныптағы ойын залын жұмыс істеуге байланысты экономикалық артықшылығы бар, сондықтан оған демалыс орнында бөлшек сауда салығы бойынша мемлекеттік салықтар жинауға немесе төлеуге тура келмейді. Бұл тайпа ойын келісімшарты бойынша мемлекетке кірістердің бір бөлігін төлейді (негізінен салықтың орнына). OIN және басқа да тараптар оның бақылауында болған мүлікпен операциялар салықтан босатылады деп санайды. Шерилл қаласы – Онида үнді ұлты. Вернон Даунс казино ашып, Тернинг Стоунмен бәсекеге түсуге тырысты. 2008 жылдың ақпанына дейін расиноға мемлекеттік заң бойынша үлкен салық салынды. Vernon Downs компаниясы жұмыс істеуге қиналды, ал 2007 жылдың соңында бастапқы инвесторлардың көбі бұл кәсіпорыннан шығып кетті. Upstate Citizens for Equality және оның қолдаушылары OIN-ге казино салықсыз жұмыс істей алуына байланысты. OIN қолдаушылары Вернон Даунстың қиындықтарын мемлекет кірістің 54% -ын салық түрінде жинап отыр деп есептейді (50% мемлекеттік білім беру қорына және 4% сату салығы), бұл табыстылықты қиындатады. Ол мемлекет тарапынан салық мөлшерлемесін төмендетіп, кәсіпорынның табысын көбейтуді көздеді. [8] Бұл жабылу кезеңі мемлекетке салықтық түсімнен жоғалған шамамен 1,5 миллион долларға тиді. (Мемлекет құмар ойындардан түсетін түсімдерді білім беруге арнады, бұл сайлаушылардың құмар ойындарға мемлекеттік рұқсат беруді мақұлдауының бастапқы науқанының бөлігі болды.) [8] Көптегендер мемлекет мұны "жоғалған табыс" деп атамауы керек деп мәлімдеді. Жолды салудан табыс түседі, жол болмаса, табыс болмайды. Жолдар банкротқа ұшырайтын еді. OIN жер салығының жоқтығын жергілікті мектептерге жер учаскелерінен ауданда алатын салықтан асып түсетін сомаларды күміс келісім тізбегі білім гранттары деп аталатын бағдарламада тарту арқылы өтегенін мәлімдеді. Жергілікті билік, мемлекеттік билік және OIN арасындағы шиеленістердің артуымен OIN садақаны азайтты немесе тоқтатты. Стокбридж аңғары мектебінде бірнеше OIN балалары оқиды, бірақ OIN мектепке гранттарды тоқтатты, өйткені ол бір мұғалімнің пікірін мақұлдамады. 2003 жылдың күзінде OIN өкілі Стокбридж аңғарының қоғамдық мектеп ауданымен байланысып, белгілі бір оқытушы көмекшісін жұмыстан босатпаса, күміс келісім жасалмауын айтты. Нью-Йорктың Кайуга үнді ұлты Гулдқа қарсы – бұл федералды түрде танылған үнді тайпалары, мысалы OIN, өздерінің резервациясында жасалған үнді емес тұтынушыларға бөлшек саудадан мемлекеттік сату салығын жинау керек деген мәселе бойынша шығарылған іс. Апелляциялық соттың Гульд ісі бойынша, индей тайпасы мемлекеттік салық заңына бағынбайды. Oneida County Legislators және мемлекеттік заң шығарушы орган бұл келісімді келесі 60 күн ішінде мақұлдауы керек еді. Егер бұл келісім бекітілсе, OIN Oneida округіне келесі 10 жылда 55 миллион доллар төлейді, сол жылы 30 миллион доллар біржолғы төлеммен басталады. Сонымен қатар, OIN келесі бес жыл ішінде күміс келісім гранттарын жасайтын, сондықтан округтің қарсылығысыз көбірек сенімгерлік жерлерге өтініш жасайтын. Алғашында, округ өздерінің сот ісін тоқтатуға және барлық салықтық залал мен салықтық өндірісті тоқтатуға келіскен. OIN өз жерінде орналасқан барлық кәсіпорындарға Oneida округінің сатуға салынатын салық мөлшерлемесіне тең сатуға салынатын салық салуға келіскен болар еді. Бұл салық барлық үндістерден басқаларға және тайпа мүшелеріне салынады. Келісім бойынша Oneida County шерифі мен OIN полиция департаменті заң шығарушы органдармен келісімге келіп, юрисдикциялық билік пен операцияларды реттеу мәселелерін шешуге тиіс еді. 2013 жылғы келісім кезінде 4366 акр жер мемлекет сенімгерлікпен иеленді. Алайда, мемлекет пен Мэдисон және Онеида округтері келісімнің бір бөлігі ретінде OIN-нің жер сенімгерлік өтініштеріне қарсылықтарын қайтарып алуға келіскендіктен, OIN-нің өтініштеріне рұқсат берілді, сондықтан келісім OIN-ге сенімгерлік үшін қосымша 13,004 акр жерді тиімді түрде берді, бұл OIN-нің жалпы сенімгерлік жерін 17,370 акрға жеткізді. 2022 жылға қарай OIN-нің 18000 акр жері сенімгерлікпен қамтылған. OIN-де 10 округ (Oneida, Madison, Onondaga, Cayuga, Herkimer, Oswego, Cortland, Chenango, Otsego және Lewis округтері) географиялық құмар ойындар монополиясы болады. OIN сатуға салынатын салық жүйесін жүзеге асырады, мысалы, темекі сияқты үнді емес тұтынушыларға сатылатын өнімдерге. Ал келісім OIN, штат және Мэдисон және Онеида округтері арасындағы барлық сот ісін тоқтатуға тиіс еді. Бұл келісімге сәйкес, мемлекеттік заң шығарушы орган, Oneida County және Madison County заң шығарушылар кеңестері, АҚШ Ішкі істер министрлігі және сот жүйесі бұл келісімді ратификациялауы керек еді. 2013 жылдың 28 мамырында Oneida County заң шығарушылар кеңесі келісімді 16–13 дауыспен мақұлдады. 2013 жылдың 29 мамырында Нью-Йорк штаты, Губернатор Куомо арқылы, келісімге қол қойды. 2013 жылдың 30 мамырында Мэдисон округінің қадағалау кеңесі келісімді салмақты дауыспен 847–653 есебімен мақұлдады. 2014 жылдың 1 қаңтарында АҚШ Ішкі істер министрлігі келісімді мақұлдады. 2013 жылдың 22 маусымында штат Сенаты (48 11) және штат Ассамблеясы (83 44) келісімді мақұлдады. Келісімді мақұлдаған соңғы орган сот жүйесі болды. 2014 жылдың 4 наурызында АҚШ округтік сотының судьясы Канн есептесу келісімін мақұлдады. 2014 жылдың 4 қыркүйегінде OIN жылжымайтын мүлігінің ресми түрде АҚШ сенімгерлік қорына берілді. 2013 жылдың 19 тамызында Вернон және Верона қалалары бірігіп ратификацияланған есептесуге қарсы сотқа шағымданып, сөз бостандығын және тең қорғалуын бұзуды айтты. 2013 жылдың 30 қазанында АҚШ округтік сотының судьясы Канн істі штат сот жүйесіне қайтарды, себебі қалалардың сотқа шағымдануға құқығы жоқ еді. 2014 жылдың 27 маусымында Олбани округінің Жоғарғы соты шағымды қабылдамай, тоқтатып тастады.

OIN-тің кірісті бөлісу туралы келісім

Oneida County 2013 жылғы маңызды келісімнен ең көп зардап шеккен кем дегенде бес муниципалитетке OIN кірісін бөлісу туралы келісім ұсынды. Бұл келісімді ұсынған бес муниципалитет – Шеррилл қаласы, Сильван қаласы, Верона қаласы, Вернон ауылы және Аугуста қаласы. 2014 жылдың 29 мамырында Вернон ауылының кеңесі бірауыздан Oneida County-ден жыл сайын 60 000 доллар төлем алуға келісті, бұл қазіргі және болашақ басқармалар келісімге шағымдану құқығынан бас тартуға бағаланған. 2014 жылдың 7 маусымында Аугуста қаласы Oneida County-мен келісім жасасты. 3–1 дауыспен қала OIN сенімдік жерлеріне байланысты жоғалған мүлік салығы түсімі үшін жылына 107 500 доллар көлемінде өтемақы алады. Осыдан бері бірнеше муниципалитеттер мен мектеп округтері OIN кірісін бөлісу келісіміне қосылуға өтініш берді. Алайда, мұны істеу үшін Oneida County барлық зардап шеккен муниципалитеттерді қамтитын жаңа келісім жасау мақсатында бұрынғы муниципалитеттермен жасалған келісімдерді күштен шығаруға тырысуда. Бұл бастапқы келісімді қабылдаған муниципалитеттерден күшті қарсылық тудырды.