Кіріспе

Профундаль аймағы – көл немесе тоған сияқты тұрқы ашық суқоймасының терең қабаты, жарықтың тиімді таралу шегінен төмен орналасқан. Әдетте, бұл термоклиннің астындағы, температураның күрт төмендейтін судың тік бойындағы аймақ. Температураның айырмашылығы кейбір маусымдарда литораль аймағымен араласуына кедергі келтіре алады, нәтижесінде оттегінің концентрациясы төмендейді. Профундаль аймағы көбінесе афотикалық аймақтың құрамына кіреді. Профундаль аймағындағы шөгінділердің басым бөлігі лай мен саздан тұрады.

Организмдер

Терең су аймағындағы жарық пен оттегінің жетіспеуі осы аймақта тіршілік ететін биологиялық қауымдастықтың типін анықтайды, ол үстіңгі сулардағы қауымдастықтан ерекшеленеді. Сондықтан тереңдегі макрофаунаның ерекшелігі – төмен оттегі концентрациясына физиологиялық және мінез-құлқылық бейімделуі. Көлдер арасында бенттік фауна әртүрлі болғанымен, Хирономидтер мен Олигохаеталар көбінесе терең су аймағының бенттік фаунасында басымдық танытады, себебі олар оттегі аз судан оттегі алу үшін гемоглобинге ұқсас молекулаларға ие. Терең су аймағының өнімділігі төмен болғандықтан, организмдер фототикалық аймақтан төмен түсетін шөгінділерге тәуелді. Микробтардың деңгейі терең су бентісінде, жағалау бентісінен жоғары, бұл орташа шөгінді бөлшектерінің кішірек болуымен байланысты болуы мүмкін. Бенттік макроомыртқасыздардың жоғарыдан төменге қарайғы қысыммен реттелетіні айтылады.

Қоректік заттардың айналымдық айналымы

Глубинный аймақтағы қоректік заттардың ағыны негізінен бентостан шығарылуымен шартталған. Глубинный аймақтың оттегізсіздігі (аноксиялық сипаты) бентоздық шөгінділерден аммиактың бөлінуіне себеп болады. Бұл фитопланктон өндірісін фитопланктон гүлденуіне дейін жетелеуі мүмкін, сондай-ақ көптеген организмдер үшін, әсіресе жоғары pH деңгейінде, зиянды жағдайлар тудыруы мүмкін. Гиполимниялық аноксия да терең аймақта темір, марганец және сульфидтің жиналуына әсер етеді.