Кіріспе

Allen M. Sumner класының эсминшісі USS Hugh W. Hadley (DD 774) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен эсминец.

Есімдес

Хью Уильям Хэдли 1901 жылғы 17 ақпанда Орегон штатының Моро қаласында дүниеге келген. 1918 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданды. 1922 жылғы 29 мамырда энсин шенімен тағайындалып, «Пенсильвания» және S 27 сияқты көптеген кемелерде, сондай-ақ соғысқа дейінгі жылдары түрлі жағалау станцияларында қызмет етті. 1936 жылдан 1939 жылға дейін «Ропер» кемесінің аға офицері, ал 1941 жылдан 1942 жылға дейін «Мэриленд» кемесінде қызмет еткеннен кейін, командир болып тағайындалды және Тынық мұхитындағы 12-ші көлік дивизиясына командирлік міндеті жүктелді. Хэдлидің шабуылдық көліктері Гуадалканал науқанындағы американдық әскерлерді қолдау үшін Гуадалканалға түнде барып-қайтып жүрді. 1942 жылғы 5 қыркүйекте «Литтл» кемесінде болған кезде Хэдли Лунга нүктесінің жанында үш Жапон императорлық теңіз күштерінің эсминецтеріне кездейсоқ тап болды. «Литтл» батыл шайқасты, бірақ «Грегори» шабуылдық көлігімен бірге батты. Хэдли шайқаста қаза тауып, қаза болғаннан кейін «Күміс жұлдыз» орденімен марапатталды.

Құрылыс және іске қосу

Хью У. Хэдли (DD 774) 16 шілде 1944 жылы Сан-Педро, Лос-Анджелестегі «Бейтлехем кеме құрылысы» компаниясында суға түсірілді, оның демеушісі осы атқа ие адамның жесірі Хэдли ханым болды және 25 қараша 1944 жылы қолданысқа берілді. Окинава шайқасында Окинава теңіз шайқасының құрамындағы Солтүстік шабуыл тобының (53.6-шы топтама) қорғау күштерінің бір бөлігі ретінде маңызды рөл атқарды.

Тынық мұхит

Калифорния жағалауында тестілеуден өткен соң, Хью У. Хэдли 1945 жылдың 21 ақпанында Перл-Харборға бірге сапарлады. Кемелер 27 ақпанда жетті, бірақ Хью У. Хэдли сегіз күннен кейін Улитиге және Окинаваға жасалған үлкен шабуылға жол тартты.

Окинава

Кеме 25 наурызда үлкен LST тобы және олардың сүйемелдеуші кемелерімен бірге Жапон аралдық бекінісіне бет алды, 31 наурызда Окинава аймағына жетті. Түнде Хэдли ЛСТ тобын жағаға қарай бастап, жолда жапондық ұшақты атып түсірді. Эсминец өзінің жүктерін қауіпсіз жағаға жеткізіп, 1 сәуір күні таңертең олардың әскерлері мен жабдықтарын түсіргенін көрді, содан кейін көлік аймағының сыртында суастыға қарсы күзеттік бекет алды. Жапония басып алуды тоқтатуға соңғы күшін салғанда, жағадағы қатал шайқас жалғасып жатқанда, Хэдли суасты кемелері мен ұшақтарға қарсы қорғауға көмектесті. Кеме 4 сәуірге дейін күзеттік қызметте болды, содан кейін 14 сәуірде Сайпанға келген көліктер тобымен бірге жүзіп кетті. Бірақ Хэдли Окинаваға қайтып келді, 27 сәуірде Сайпаннан келіп, сыртқы күзетін жалғастырды. Келесі бірнеше күнде эсминец көптеген әуе шабуылдарына қарсы тұрып, құлаған ұшқышты құтқарып, суастыға қарсы күзеттік жұмыстарын жүргізді. 1 мамырда Браун эсминцінен байланыс жабдықтарын алмастырды, содан кейін жауынгерлік әуе патрульдері үшін, басып алудың әуе қорғанысы үшін маңызды жауынгерлік бағыт кемесі ретінде қосымша міндеттерді алды. Радарлық күзет кемелері жетіспегендіктен, Хэдлиге бұл міндет 10 мамыр күні тапсырылды. Эванс эсминцімен және төрт кішкентай кемемен бірге Окинавадан батысқа қарай 15 шақырым қашықтықта бекет алды және ертесі күні таңертең жапондықтарға қарсы ұшақтарды бағыттауды бастады. 11 мамыр күні таңертең екі сағат бойы Хэдли мен Эванс жаудың қатты шабуылына ұшырады, өйткені жапондар Окинавадағы американдық күштерге қарсы алтыншы шабуылдарын жасады. Екі кеме де жоғары жылдамдықпен маневр жасап, көптеген камикадзелерді атып түсірді және жапондықтардың құрамына қарсы әуе шабуылын басқарды. Шабуылға шамамен 150 ұшақ қатысты. Эванс бірнеше ауыр зақымдар алғаннан кейін және 09:00 шамасында тоқтағаннан кейін, Хэдли жалғыз күресті. 09:20-да ол бірден 10 ұшақтың шабуылына ұшырады, алдыңғы және артқы жақтан. Кеме барлық 10 ұшақты жойды, бірақ өзі де зақымдар алды. Бір бомба кормаға тиді, Йокосука MXY 7 Ока тиді, және екі камикадзе ұшақ кемеге шағылысты, оның артиллериялықтары оқ-дәрісі таусылып бара жатқанда. Соңында, шабуыл аяқталған кезде, экипаждың 50 адамынан басқа барлығына құтқару салдарында суға секіруге бұйрық берілді, қалғандары өртті сөндіруге және зақымды бақылауға тырысты. Оның инженерлік бөлімдері суға батып, ауыр зақымдар алған болса да, Хью У. Хэдлидің зақымды бақылау тобы оны су бетінде ұстап тұрды және ақырында Иэ Симаға жетті. Осы күні 28 экипаж мүшесі қаза тауып, тағы 67 адам жарақат алды. Осы шайқаста Хэдли 23 жау ұшағын атып түсіріп, бірнешеуін жоюға көмектесті. Уақытша жөндеуден кейін кеме 14 мамырда Керама Реттоға жеткізілді, онда Занья жөндеу кемесінің жұмысшылары оның зақымдалған корпусын жөндеді. Кейін Хэдли 1945 жылдың 15 шілдесінде Авойел сүйрейтін құрғақ докпен Окинавадағы Бакнер шығанағына жеткізілді. 20 күннен кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ATA 199 буксирімен АҚШ-қа қарай ұзақ сапар басталды. Сапар барысында ауа райы нашарлағаннан кейін кеме 1945 жылдың 26 қыркүйегінде Перл-Харбор арқылы Хантерс-Пойнт, Калифорнияға жетті. Кеме жөндеуге жарамсыз деп танылып, 1945 жылдың 15 желтоқсанында қызметтен шығарылды. 1947 жылдың 2 қыркүйегінде Сан-Францискодағы Уолтер В. Джонсон компаниясына сатылып, металлға тапсырылды.

Марапаттар

Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызынан өзге, Хэдли 1945 жылғы 11 мамырда Окинава шайқасындағы көрсеткені үшін Президенттік бірлік мақтау қағазымен марапатталды. Сонымен қатар, оның бірнеше экипаж мүшесі соғыс кезіндегі ерлігі үшін ордендермен марапатталды.

Президенттік бірлік

АҚШ Президенті USS HUGH W. HADLEY (DD 774) кемесіне ПРЕЗИДЕНТТІК БІРЛІК СЫЙЛЫҒЫН табыс етумен қуанышпен хабарлайды, осы сыйлықтың негіздемесі төменде келтірілген:
1945 жылдың 11 мамырында Окинава көліктік аймағынан шамамен 40 шақырым солтүстік-батысқа қарай, 100-ге жуық жапон ұшақтарының шабуылы кезінде Радарлық күзет бекеті №15-тегі Тәлім беру кемесі ретінде көрсеткен айқын батырлығы үшін. Барлық бағыттан қарсы келген жаудың камикадзе және бомбалаушы ұшақтарының шабуылына қарсы ерлікпен күресіп, соғыстың ең қаһарлы әуе-теңіз шайқастарының бірінде үздіксіз қарудан оқ жаудырды. Көп рет нысаналарын табуға қол жеткізіп, жаудың жиырма ұшағын жойды, кем дегенде қырық ұшақты атып түсірудегі ұрыс әуе патрулін шеберлікпен басқарды және өзінің сақтандығы мен жоғары шайқасқа дайындығының арқасында он жапон ұшағының координацияланған шабуылына ұшырағанға дейін өзіне зақым келтіруден сақтады. Осы он ұшақтың жойылуына көмектесіп, бір бомба мен үш камикадзе ұшағының салдарынан қирады. Барлық инженерлік бөлімшелері суға батып, кеме ортасында өрт тұтанғанда, HUGH W. HADLEY-нің батыл офицерлері мен теңізшілері жеңіске жете алмайтын қиындықтарға қарсы күресті және өздерінің бекем жігері, қайраткерлігі мен шеберлігінің арқасында зақымды бақылауға алып, кемені портқа сүйреп әкеп құтқаруға мүмкіндік берді. Осы шайқастағы кемесінің тамаша өнері HUGH W. HADLEY мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қадірін арттырады.