Кіріспе

Морва – Ұлыбританиядағы Корнуоллдың батысындағы Пэнвит түбегінде орналасқан азаматтық қауым және ауыл.

География

Ауыл шамамен сегіз миль (13 км) қашықтықта, Сент-Айвстен оңтүстік-батысқа және Пензанстан солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Морва приходы Чипразе және Роземерги елді мекендерін қамтиды және батысында Сент-Жаст, солтүстік-шығысында Зеннор, оңтүстігінде Мадрон және солтүстігінде теңізбен шектеседі. Приходтың құрамына құрлық, су және жағалау кіреді. Кішкентай Морва шіркеу қаласы Сент-Айвсты A30 тас жолымен байланыстыратын B3306 тас жолының бойында орналасқан және тұрғын үйлер, сүт фермасы және Сент-Бриджет шіркеуінен тұрады. Хоры мен нефі 1828 жылы қайта салынған, ал 14 ғасырдан қалған екі қабатты, бекінісі жоқ батыс мұнарасы сақталған. Ескі мектеп ғимаратында қоғамдық өнер галереясы мен кафе орналасқан. Морва Корнуоллдың ерекше табиғи сұлулық аймағына (AONB) кіреді. Оңтүстік-Батыс жағалау жолы, Англияның оңтүстік-батысындағы Сомерсеттен Дорсетке дейінгі жағалау бойымен өтеді, Морва шіркеу қаласының солтүстігіндегі жартастармен қатар жүреді. Алайда, профессор Чарльз Томас бұл тасты 6 ғасырдың орта кезеңіне (And Shall these Mute Stones Speak, University of Wales Press 1994) сенімдірек және нақтырақ мерзімдеген. Шындығында, бұл жазулы тас Мадрон приходында, Морва приходынан шамамен бір миль шығысқа қарай орналасқан. Морва приходының ең құнды ескерткіштері – Чун Квойттың неолиттік дольмендері (б.з.д. 3500 ж.) және жақын жердегі Темір дәуірінің Чун Касл төбесі (б.з.д. 300 ж.) (оның жартысы Мадрон приходында да орналасқан), сондай-ақ Крофтоэдегі төрт ерекше жергілікті аулалық үйлердің Кейінгі Темір дәуіріндегі қонысы болып табылады. Олардың арасында сирек кездесетін "жартылай жеке" тұрғын үй де бар.

Морва алтын қоры

1884 жылы Морвада құрылыс материалдарын қазу барысында, теңіз жағалауындағы Карн шаруашылығында (Чун қамалы мен квиттен шамамен жарты миль солтүстікке қарай орналасқан) қола дәуірінің соңына жататын алтын әшекейлер қоры табылды. Мұндағы алтын білезіктер қоры алты ірі білезіктен тұрады, олардың үшеуі ерекше түтік тәрізді ұштарымен ерекшеленеді. Біреуінде геометриялық суреттер қашалған. Бұл білезіктер Ирландияда жасалған немесе ирландиялық алтыннан жасалған болуы мүмкін, және олар, әдетте, қалайыға сауда жасау арқылы Корнуоллға жеткен болуы керек. Қазір олар Британ мұражайында сақтаулы, бірақ Корнуоллдың тарихқа дейінгі дәуірде өте жақсы жағдайда болғанын көрсетеді. 2007 жылы жергілікті Корнуолл баспасөзінде алтын қорының Британ мұражайынан Корнуоллға қайтарылуы туралы талаптар көтерілді.

Кеме апаттары

9 000 тонналық MV Karin Schepers кемесі, мұнайды қоса алған жүгімен 2011 жылдың 3 тамызында сағатына 17 теңіз шақырымы жылдамдықпен Тревеан үстірттігінің астындағы құмды жағажайға тіреліп қалды. Кеме экипажы кемені қайта суға шығарып, Корктан Роттердамға жолын жалғастыра алды. Фалмут жағалау күзет қызметі кеме жағаға тірелер алдында екі сағат бұрын кемемен байланысқа шығып, кеменің кеме жолында жүрмейтінін байқағандықтан, бірнеше рет хабарласты. Сэннен құтқару қайығы оқиға орнына бірінші болып жетті, одан кейін RNAS Culdrose вертолеті келді, екеуі де палубада экипаж мүшелерінің ешқандай белгісін көрмеді. Теңіз апаттарын тергеу басқармасының (MAIR) өкілдері Роттердамға келгеннен кейін экипажбен кездесті. Бұл кеме екі жыл бұрын Дания жағалауындағы Балтық теңізінде де жағаға тірелген болатын.