Кіріспе

Ямайка футболшысы (1965 жылы туған)

Роберт Фицджеральд Эрл MBE (1965 жылдың 27 қаңтарында туған) – Англияда туған, бұрынғы ямайкалық халықаралық футболшы, шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнаған. Ол кәсіпқой клубтық футболда 578 лига ойынында ойнап, 136 гол соқты. «Сток Сити» клубының жасөспірім футболшысы болған Эрл 1982 жылы «Порт Вейл» клубында кәсіпқой футболға қадам басты. Ол Бёрслемде тоғыз жыл ойнады, 1982–83 және 1985–86 жылдары «Вейл» клубына Төртінші дивизионнан, ал 1989 жылы плей-офф арқылы Үшінші дивизионнан жоғары көтерілуге көмектесті; кейін клуб жанкүйерлері оны PFA сүйікті футболшысы деп таныды. 1991 жылы «Уимблдон» клубына ауысты, онда да тоғыз жыл ойнады. Әр клуб үшін лигада 300-ге жуық ойын өткізіп, тиісінше 77 және 59 гол соқты. Сондай-ақ, 1997–1998 жылдары Ямайка құрамасы сапында 8 рет ойнап, бір халықаралық гол соқты. 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысып, финалда елдің тарихындағы тұңғыш голды соқты. 2000 жылы футболдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Эрл футбол журналистикасы саласында танымал болды. Ол баспасөз беттерінде, радиода және теледидарда жиі пайда болады. 2010 жылы ITV әлем чемпионатына билеттерін үшінші тұлғаға бергені үшін ITV-дегі сарапшы қызметінен босатылды. «МЛС» лигасының «Портленд Тимберс» клубының теледидар аналитигі қызметін атқарғаннан кейін, қазір NBC Sports телеарнасында Премьер-лига матчтарына комментарийлер береді.

Порт Вейл

Шабуылдаушы жартылай қорғаушы Эрл Лонгтон орта мектебінде оқығанда «Сток Сити» клубының жас ойыншысы болған. Бірақ, тізесі сынғаннан кейін «Виктория Граундтан» босатылып, сол кезде «Стоктың» басты қарсыласы «Порт Вейл» клубына өтті, онда 1982 жылы кәсіпқой футболшы болды. Оны Рей Уильямс таңдап алған. Эрл «Порт Вейл» сапындағы алғашқы ойынын Джон Макграттың басшылығымен 1982 жылғы 28 тамызда «Суиндон Таунға» қарсы өткізді, бұл ойында 0:1 есебімен жеңіліске ұшырады. Алғашқы голын келесі ойында «Алдершотқа» қарсы өткізіп, 4:1 есебімен жеңіске жетті. 1982-1983 маусымын тоғыз ойында бір гол соғып аяқтады, ал «Валианттар» Төртінші дивизионнан жоғары көтерілді. 1983-1984 маусымында 13 ойын өткізді. Желтоқсан айында Джон Рудж Макгратты бапкерліктен ауыстырды, бірақ клубты үшінші дивизионнан кері түсірмей сақтауға қол жеткізе алмады. Эрл 1984 жылдың тамызында негізгі құрамға тұрақты түрде енді және 1984-1985 маусымында 56 ойында 19 гол соқты, оның ішінде 2 ақпанда «Вейл Паркте» «Херефорд Юнайтедке» қарсы хет-трик жасады. Эрл мен Алистер Браунның серіктестігі клубқа барлығы 40 гол әкелді. 1985-1986 жылғы Төртінші дивизионға көтерілуге қатысқан команданың тұрақты ойыншысы болды және 58 ойында 17 гол соқты. Оның шабуылдас серіктесі Энди Джонс клуб үшін барлығы 35 гол соқты. Эрл 1984 жылдың қыркүйегінен 1987 жылдың қаңтарына дейін 142 ойын қатарынан өткізді, бірақ жамбас ауруы салдарынан бұл серия аяқталды. 1987 жылдың күзінде жамбас ауруына байланысты операция жасалды, бірақ ол 1988 жылдың қаңтарында негізгі құрамға қайта оралды. 1986-1987 маусымында 35 ойында 7 гол соқты, ал 1987-1988 маусымында 11 ойында 4 гол соқты. Сол маусымда «Вейл» клубы «Тоттенхэм Хотспурды» ФА кубогынан шығарды. 1988-1989 маусымында Рудж Эрл мен Рей Уокердің «Вейл» клубының ең жақсы орталық шеп құрағанын айтты. Ол 1989 жылғы плей-офф финалында «Бристоль Роверске» қарсы екі гол соқты, бұл «Вейлді» Екінші дивизионға жолдады. Ойыннан кейін Эрл туннельде жылап, жергілікті командасын плей-офф финалында жеңіске жеткізгеніне қуанды. 1988-1989 маусымында 57 ойында 19 гол соқты. 1989-1990 маусымында 52 ойында 12 гол соқты, оның ішінде 23 қыркүйекте «Виктория Граундта» «Сток Ситимен» 1:1 есебімен тең ойнады. 1990-1991 маусымында 37 ойында 11 гол соғып, маңызды ойыншы болды. «Қара інжу» деп аталған ол «Валиантс» сапында барлығы 357 ойын өткізіп, 90 гол соқты. Клубтың тарихындағы ең үздік жартылай қорғаушылардың бірі саналады. 1991 жылдың шілдесінде 775,000 фунт стерлингке (сондай-ақ, болашақтағы трансферлерден түсетін табыстың 30% -ы) «Уимблдон» клубына өтті. «Уимблдон» сапында 1993-1994 маусымында клуб тарихындағы ең жақсы көрсеткішті – 6-орынды иеленді. 1994-1995 маусымында жарақат салдарынан 9 ойында гол соға алмады (бірақ «Уимблдон» 9-орынды сақтап қалды), келесі маусымда жағдайын жақсартып, клуб капитаны болып тағайындалды. 1995-1996 маусымында 11 гол соғып, «Уимблдонның» 15-орынды сақтап қалуына көмектесті. «Манчестер Юнайтед», «Тоттенхэм Хотспур», «Челси», «Арсенал», «Манчестер Сити», «Блэкберн Роверс» және «Болтон Уондерерс» қақпасына гол соқты. 1996-1997 маусымында капитан ретінде «Селхерст Парк» командасы ФА кубогы мен Лига кубогының жартылай финалына жетті, бірақ финалда «Челси» мен «Лестер Сити» клубтарынан жеңіліске ұшырады. 1997 жылдың ақпанында Премьер-лиганың айдың үздік ойыншысы атағын жеңіп алды. 1997-1998 маусымында клуб қайтадан аман қалды, бірақ желтоқсан айында 4-орыннан маусым соңына қарай 15-орынға түсті. 1998-1999 маусымында барлық жарыстарда 7 гол соқты, «Уимблдон» Лига кубогының жартылай финалына жетті, бірақ Премьер-лиганың төмендеу аймағынан екі орын және алты ұпай жоғары аяқтады. «Донс» жаңа бапкер Эгиль Олсеннің басшылығымен күресті және 1999-2000 маусымының соңғы күнінде «Саутгемптонға» 2:0 есебімен жеңіліп, құлап кетті. 2000 жылы «Уимблдон» клубының резервтік командасының матчында Эрл асқазанға ауыр соққы алды және өткір ішекке зардап шекті. 35 жасында 2000 жылдың қарашасында футболдан кетуге мәжбүр болды. Оның зейнетке шығуы «Жыртқыштар тобының» тарихының аяқталуымен бірге болды. «Уимблдон» клубында тоғыз жыл ойнаған ол Оңтүстік Лондон клубында 244 лигалық ойын өткізіп, 59 гол соқты. Клубтағы соңғы жылдары резервтік командаға бапкер болды.

Халықаралық мансап

Ағылшын туғанына қарамастан, Эрл ата-анасының ямайкалық болуына байланысты халықаралық деңгейде Ямайка құрамасында ойнауға құқылы болды. 32 жасында Ямайкадан шақыруды қабылдамас бұрын, Англия құрамасына шақырылуға үміттенген. Эрл 1998 жылғы Францияда өткен әлем чемпионатында Хорватияға 3:1 есебімен ұтысқан кезде Ямайканың әлем чемпионатындағы алғашқы голын соқты. Ол H тобының үш ойынының барлығында ойнады, Ямайка Парк де Принс стадионында Аргентинаға 5:0 есебімен ұтылып, Стаде де Герландта Жапонияны 2:1 есебімен жеңді.

БАҚ-тағы жұмыс

Зейнеткерлікке шыққаннан бері Эрл спорт журналистикасына ауысты және Capital Radio, Radio 5 Live, BBC, ESPN, ITV, Sky Sports және OnDigital арналарында жұмыс істеді. Эрл ITV-ның футболдық бағдарламаларында, сондай-ақ World Football Daily-де тұрақты сарапшы болды және кейде ESPN PressPass командасына қосылады. Ол сонымен қатар Лондон Evening Standard және Stoke on Trent Evening Sentinel газеттерінде мақалалар жазды. 2005 жылы Africa Lives маусымы аясында BBC-нің Strictly African Dancing бағдарламасына қатысып, 33 ұпай жинап, жеңіске жетті. 2007 жылы MasterChef бағдарламасында да пайда болды. 2010 жылдың маусым айында Нидерланды – Дания матчына Дүниежүзілік кубок билеттерін тегін бергені үшін ITV-мен жасасқан жылдық 150 000 фунт стерлингтік келісімшары тоқтатылды. Ол оларды бастапқыда отбасы мен достарына арнап, кейіннен бір досы арқылы Бавария сыра зауытына сатылды. Сыра зауыты ФИФА ережелерін бұза отырып, жасырын жарнамалық акция ұйымдастырды. Осы оқиға салдарынан ол Англияның 2018 жылғы Әлем чемпионатына елші ретінде қатысу мүмкіндігінен айырылды. Эрл өз әрекеттерін «жайсыздық» деп сипаттап, «ешқандай пайда таппағанын» мәлімдеді. Кейіннен ITV Эрлге турнирге 400 тегін билет, оның ішінде финалға 40 билет бергені белгілі болды. Бұл билеттердің бөлшек сауда бағасы шамамен 70 000 фунт стерлингті құрады. Билеттерді сатуға құқығы болмаған Эрл оларды достары мен туыстарына тегін таратты, бірақ оның бір «жақын досы» олардың көп бөлігін голландиялық компанияға сататынын білмеді. 2011 жылдың наурыз айында ол АҚШ-тың жоғары лигасы Портленд Тимберс клубының теледидар комментаторы және сарапшысы болды. 2004 жылы ол Show Racism the Red Card атақ-даңқ залына енгізілді. Ол сондай-ақ қан донациясын насихаттайтын телерекламаларда да пайда болды. 2013 жылы ол NBC Sports арнасының Премьер-лигасын көрсетудегі жетекші студиялық сарапшысы болды және Match of the Day және Premier League Download бағдарламаларында комментаторлық жасады.

Жеке өмір

Ерл Лонгтон орта мектебінде оқыған. Ұлыбританиялық "Вегетариандық қоғам" журналы Эрлдің вегетариан екенін мәлімдеді. Ол 1989 жылғы жазда үйленді. Оның ұлы Отис та футболшы, және ол 2015 жылғы MLS Супердрафтында FC Dallas клубына шақырылды.

Марапаттар

1999 жылы футболға қосқан үлесі үшін Ұлыбритания орденімен (MBE) марапатталды. 2007 жылы «Порт Вейл» командасының PFA жанкүйерлерінің сүйікті ойыншысы деп танылды. 2009 жылы «Футбол қорының қоғамдық қайраткері» атанымымен Англия футбол даңқы залына енгізілді. 2018 жылдың мамыр айында Сток-он-Трент қаласының спорттық даңқы залына қабылданды. 2019 жылдың мамыр айында OneValeFan қолдаушылар сайтының мүшелері оны «Ultimate Port Vale XI» құрамына сайлады.