Кіріспе

Батыс Австралиядағы тас жол

Оңтүстік-Батыс тас жолы – Батыс Австралияның Оңтүстік-Батыс аймағындағы тас жол. Ол Перттің оңтүстік-шығысын Уолпол қаласымен байланыстырады. Көп бөлігінде бұл тас жол 1-ші магистраль желісінің бір бөлігі болып табылады. Тас жол Перттен 28 км қашықтықтағы Армадалдегі Олбани тас жолымен қиылысып, жағалаудан 20-30 км ішке қарай солтүстік-оңтүстік бағытта жүреді. 1890 жылдары жақын маңдағы темір жол салынған кезде пайда болған ауыл шаруашылығы және ағаш өңдеумен айналысатын бірнеше қалалардың (мысалы, Пинджарра, Уаруна, Ярлуп және Харви) жанынан өтеді. 2016 жылдың қаңтар айында Уарунаның жанындағы Самсон Брук көпірі, тас жолдағы көпірлердің бірі, орман өртінен зардап шекті. Брансуик қиылысынан кейін тас жол Батыс Австралияның үшінші ірі қаласы – Банбериге қарай оңтүстік-батысқа бұрылады. Бұл бөлігіндегі пейзажға көбінесе шағын сүт фермалары, жеміс бақтары, жарах және мари ағаштарының қалдықтары мен қарағайлы ормандықтар кіреді. 1980 жылға дейін Армадаль-Банбери бөлігі Ұлттық тас жолдың 1-ші бөлігі болған, бірақ Ескі жағалау жолының жаңартылуы және Мандура айналма жолының салынуынан кейін 1-ші магистраль қазір Квинна автожолы және Ескі жағалау жолы арқылы Мандура курортынан өтіп, Банбериге дейін жағалау бойымен созылады.

Бэнбери қаласында

Автомобиль жолы Бунбери қаласына кірмейді – ол Пиктонның өнеркәсіптік аймағында тоқтап, Бунберидің айналма жолы – Робертсон драйві бойынша 1 км оңтүстікке қарай жүреді, содан кейін Бунбери әуежайынан шығыс-оңтүстікке қарай Боянупқа бұрылады. Бұл шоссе бұрын Пиктоннан Дардануп арқылы қазіргі Боянуп-Пиктон жолымен өтіп, бірақ 1980 жылдары қазіргі қысқарақ маршрутқа өзгертілген.

Бунбериден Уолполге

Банбериден бастап автожол Боянуп арқылы, Батыс Австралияның алма өсіру орталығы – Донибрукке дейін созылады. Одан кейін автожол қалың орманды аймақтан өтеді, онда жара, марри және кари сияқты көптеген жергілікті ағаштар кездеседі. Бұл аймақ Оңтүстік-Батыс Австралияның басқа бөліктеріне қарағанда 1919 жылдан бастап әскери қоныстандыру жобасы арқылы кешірек қоныстандырылды. Типикалық пейзаж – орман мен кішкентай ағаш өңдеу қалалары араласқан егістік жерлер. Содан кейін автожол Бриджтауннан (мұнда Огаста және Наннуптан келген Брокман автожолымен қиылысады), Манджимаптан және соңында Уолполден өтеді. Автожолдың бұл бөлігі, әсіресе Манджимаптан бастап, сирек қоныстанған, тығыз орманды, көптеген жабайы жануарлар мен гүлдерге, сондай-ақ көптеген ескі өсімдіктерге, әсіресе алып кариге толы. Уолполден бастап 1-автожол Оңтүстік жағалау автожолы ретінде Албаниге дейін жалғасады.

Тарих

Сван өзені колониясы құрылғаннан кейін, қазіргі Бунбери ауданын зерттеу туралы алғашқы мәлімет 1836 жылғы желтоқсанда лейтенант Х.У. Бунбериден алынған. Ол және кейіннен басқалар батқан жол баяу және қауіпті болды, шамамен 80 мильді (129 км) жүруге төрт күн кетті, сонымен қатар төрт өзенді кешіп өтуге тура келді. Жол Перттен Пинжарраға дейін, содан кейін оңтүстік-батысқа бұрылып, төменгі, ашық бұталы жерлерден және одан кейін төменгі батпақты орташа ағаштарлы аймақтан өтті. Алғашқы кешіп өтілген өзен Харви өзені болды, оны тек өзен сағасының жанындағы бір ғана жерде атпен кесіп өтуге болады. Оңтүстік-батысқа қарай жалғаса бергенде, Лесшенаульт шығанағының солтүстік ұшына жетіп, оның жағалауымен Бунбериге бұрылуға дейін ілесіп жүрді. Соңғы шамамен 12 мильдік (19 км) бөлік көп жылдар бойы ең қауіпті болып келді, себебі Колли және Престон өзендерінде қауіпті кешіп өтулерді қажет етті. Аймақты алғашқы қоныстандыру әрекеттерінде үкімет қарапайым шаруаларға жерді шаруашылыққа пайдалану үшін ашты, бірақ үлкен жетістіктерге қол жеткізілмеді. 1840 жылы халық саны елу үш адамды құрады, олардың көпшілігі Бунбериде немесе оның жанында (сол кезде Порт Лесшенаульт деп аталған) тұрды. 1842 жылдың көп бөлігінде Бунбериге жаңа жол салу мәселесі бойынша көп пікірталас пен талқылау болды. Фримантльден жағалау арқылы өтетін жол ұсынылды, ал 1842 жылғы 11 мамырда жарияланған балама ұсыныс Харви өзенін жоғарыдан кесіп өтетін, көпір салуға оңай болатын Пинжаррадан Бунбериге жаңа жол болды. Жағалау жолы Мюррей өзенінің шығанағын кесіп өту үшін паромды қажет ететін еді және аймақтағы маңызды елді мекен Пинжарра арқылы өтпейтін еді; алайда, ол қысқарақ, жол бойында көбірек су көздері болды және Мандура ауылынан өтетін еді, онда алты отбасыдан жиырма тоғыз адам тұрды. Керісінше, Дарлинг Скарпының етегіндегі елді мекендер өркендеп, кеңейді, ал 1853 жылғы 1 шілдеде Колония хатшысы Фредерик Барли Перт-Пинжарра-Бунбери жолының жаңа ұсынысын жариялады. 1864-1876 жылдар аралығында жол салуға екі топ сотталғандар жұмылдырылды. 1891 жылы Боянуптан Бриджтаунға Престон, Балингуп және Гринбуш арқылы екі апталық пошта маршруты құрылды; ол сондай-ақ апта сайын Балбаррупқа дейін оңтүстікке қарай созылды. 1871 жылғы қаңтарда Бриджтаун мен Албани арасындағы тікелей маршрутты зерттеу сұралды, сонда электр телеграф желісін орнатуға болады, бірақ үкіметтік геодезистер басқа жұмыстармен аспапты болды. Манджимуптан (Бриджтаунның оңтүстігінде, Балбаррупқа іргелес) маршрутты зерттеуді 1909 жылы Фред С. Брокман жүзеге асырды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін үкімет қайтып келген әскери қызметшілерді штаттың оңтүстік-батысына қоныстандыруды жоспарлады. Қажетті қоғамдық жұмыстарды анықтау үшін әуеден зерттеу жүргізілді. Манджимуп пен Уолпол (сол кезде Норналуп деп аталған) арасындағы маршруттың өсіп кеткендігі және өтпейтіндігі туралы хабарланды. Қоғамдық жұмыстар департаментіне маршрутты тазалау және жол құру міндеті жүктелді, жұмыстар шамамен 1919 жылдан бастап біртіндеп жүргізілді. 1921 жылғы қазан айында 16 000 фунт стерлинг топырақ жолды жақсартуға жұмсалды, оны қалыптастырылған және қиыршықталған жолға айналдыру жоспарланды, жұмыстар 1921-22 жылғы жазда 2000 фунт стерлингке аяқталуы күтілді. Бунбериден Бриджтаун арқылы Манджимупқа дейінгі жол 1926 жылы Басты жол кеңесінің алғашқы жобаларының бірі ретінде жақсартылды. Ең нашар бөліктері жоғары сапалы тас жол құру процесінің бөлігі ретінде қайта құру үшін анықталды. 1940 жылы Жер жөніндегі хатшының орынбасары Армадейлден Пембертонға дейінгі жолға Оңтүстік-Батыс тас жолы деген атауды ұсынды. 1941 жылғы наурызда бұл атау кеңінен қолданылды, ал 1941 жылғы шілдеде атау ресми түрде "Армадейлден Пембертонға дейін Пинжарра, Харви, Пиктон Көшесі, Боянуп, Доннибрук, Бриджтаун және Манджимп арқылы өтетін басты жолға" қолданылды.