Кіріспе

Bannawag (илоко сөзі, «таң» деген мағына береді) – Филиппинде Liwayway Publications Inc. баспасынан шығатын филиппиндық апталық журнал. Онда тізбектелген романдар/комикстер, әңгімелер, өлеңдер, эсселер, жаңалықтар, ойын-сауық жаңалықтары мен мақалалар сияқты, Филиппиннің солтүстік аймақтарында кең таралған илоко тілінде жазылған материалдар жарияланады. Bannawag қазіргі заманғы илоко әдебиетінің қалыптасуына зор үлес қосты. Дәл Bannawag арқылы әрбір илоко жазушысы өзінің алғашқы илоко әңгімесін, өлеңін немесе эссесін, содан кейін туындыларын жариялап, өнер шеберлігін көрсетті. Бұл журнал сондай-ақ Филиппин мен басқа елдердегі илоко жазушыларының бас ұйымы – GUMIL Filipinas-тың құрылуына да септігін тигізді.

Тарих

Bannawag журналы 1934 жылы Илокос-Сур провинциясының Кандон қаласынан шыққан Магдалено А. Абаяның, сол кезде Roces Publications баспасы шығаратын ағылшын тіліндегі Graphic журналының редакциялық құрамының мүшесі болғанда, Graphic журналының басшылығына илокано тіліндегі басылым тұжырымдамасын ұсынған кезде туды. Абая илокано халқына арналған журнал шығару туралы ұсынысын жасағанда, "График" журналының және "Ливайвей", "Бисая" және "Хилигайнон" сияқты басқа да жергілікті тілдердегі журналдардың иесі және баспагері Дон Рамос Росес бұл идеяны күлкіге қондырды. Бірақ Абая үмітін жоғалтпады, соңында Дон Рамос бірінші нөмірлерді тек сынақ ретінде шығаруға, егер бір-екі айдың ішінде сату көрсеткіштері жақсармаса, тоқтатуға келісім берді. Абая қуанышқа бөленіп, журналды жүргізуге көмектесуге дайын адамдарды іздеуге асықты. Нәтижесінде ол Мауро Пеньяны журналдың орынбасары және жаңалықтар редакторы, Замбалес қаласынан Франсиско Фуэнтесилланы орынбасары және жаңалықтар редакторы, ал Кандон қаласынан, Илокос-Сур провинциясынан Бенджамин Грейді түзеуші ретінде көндіре алды. Осылайша, "Таң" немесе илоко тіліндегі "Ливайвей" эквиваленті – Bannawag дүниеге келді. Bannawag журналының алғашқы нөмірі 1934 жылдың 3 қарашасында 10 000 данамен, әр данасы 0,10 PHP бағамен шықты. Журнал Дон Рамон күтпегендей сәттілікке жетті, сондықтан ол журналдың жариялануын жалғастыруға рұқсат берді. 1966 жылы Roces Publications Ханс М. Мензиге сатылғанда, атауы Liwayway Publishing, Inc. болып өзгертілді. Отыз тоғыз жыл өткен соң, 2005 жылы Bannawag журналының жариялану құқығы Manila Bulletin Publishing Corporation компаниясына берілді. Клесенсио Б. Рамбо, Пруденсио Гар. Падиос және Хуан Ал. Асунсионға Bannawag журналын басқару міндеті жүктелді. Алайда, Падиос 2006 жылдың қазан айында Канадаға көшіп кетті, ал Санта-Терезита, Кагаян қаласынан Ариэль С. Табаг бос қызметке қабылданып, орнын толтырды.

Жаңа Банаваг

Банаваг журналы «Манила Бюллетені» басқаруға келген кезде мазмұны, түсі, қолданылған қағаз сапасы, беттік дизайны және басқа да жақтары уақыттың қажеттіліктеріне сай келу үшін маңызды өзгерістерге ұшырады. Бұл өзгерістер журналдың миллиондаған оқырмандарға, негізінен илокано тілінде сөйлейтін адамдарға ойын-сауық, ақпарат пен шабыт сыйлау және илокано халқының ерекшеліктерін көрсетудегі беделін арттырды. Жақында білім министрлігі оны елдегі илокано тілді аймақтардағы білім беру жүйесінің маңызды құралы ретінде мойындады.

Қазіргі

Bannawag 1930 жылдардағы бір данасының 10 центтік құнынан бері үлкен қадам жасады және Илокандардың бүгінгі және болашақ арманының маңызды бөлігі болуға талпынып, қарқынды дамуда.

Алмаз юбилейі

2009 жылы 3 қарашада Баннаваг өзінің алмаз мерейтойын тойлады. Осы мерейге орай Баннаваг муниципалитет саябақтарында, жер учаскелерінде, мектеп аумақтарында және басқа да қоғамдық кеңістіктерде Баннаваг алмаз мерейтойына арналған ағаштарды отырғызу науқанын бастады. Кагаян мемлекеттік университетінің зейнеткер профессор және жоғары лауазымды қызметкері Джим Доминго осы отырғызу шараларында маңызды рөл атқарды.