Қараңғы лагерь қырғыны: Cropsy-нің кек алуы

Кіріспе

1981 жылы Тони Мейлам түсірген американдық қорқыныш фильмі.

Сюжет

Бір күні түнде лагерьде бірнеше лагерьшілер лагерьдің алкогольді және қатыгез күзетушісі Кропсиді әзілдеп, оның төсегінің қасына құртқа толы бас сүйегін қояды. Үйдің қарауылшысы терезеге ұрақтаған лагерьшілердің үрейінен оянып, бас сүйегін төсегіне құлатып, от қояды. Жалын газ резервуарына жетіп, Кропси мен оның кабинасын тұтастырады. Ол жалынға толы сыртқа жүгіріп шығып, жігіттер қашып бара жатқанда өзенге құлап түседі. Жарақатқа ұшыраған Кропси аман қалды. Бес жылдан кейін Кропси ауруханадан шығарылады, бірақ тері трансплантаттары сәтсіз аяқталады. Бір жезөкше оны пәтеріне шақырып, ашуға бой алдырып, оны қайшымен ұрады. Содан кейін ол бір қос кесу қайшысымен қаруланып, Stonewater жазғы лагеріне жолға шығады. Сол жерде кеңесшілер мен лагерьлер софтбол ойнап жатыр, ал орманда жоғалған допты іздеген лагерь Кропсиден қашып құтылып қалады. Келесі күні таңертең, Альфред есімді кемпингші Салиді душтан шыққанда қорқытады. Оның айқайлауы кеңесшілер Мишель мен Тодттың назарын аударады, ал лагерьшілер Карен мен Эдди оны ұстайды. Мишель Альфредке ашуланып, оның кетуін талап етеді, бірақ Тод оған сөйлейді. Ол Альфредтің достары жоқ екенін және ол Салиге әзіл-асырат жасағанын біледі. Саллидің жігіті Глейзер Альфредке қарсы шығады, бірақ Тодд оны кері шегінуге мәжбүрлейді, ал соңғысы Саллиден кешірім сұрайды. Альфред сол түні терезеден Кропсиді көріп, бірақ оған ешкім сенбейді. Келесі күні лагерьге Тодт пен Мишель алып келеді. Тодд Кропси туралы аңыз туралы айтып бергеннен кейін, Карен мен Эдди көлге жалаңаш шомылуға барады. Ол онымен жыныстық қатынасқа түсуді қайта қарастырған кезде ренжіген кезде кетеді, ал Карен өз киімдерін орманға шашырап кеткенін көруге көлді тастайды. Ол оларды жинап жатқанда, Кропси оның мойнын қайшымен шауып өлтіреді. Келесі күні таңертең Мишель Карен мен каноэлердің жоғалғанын көреді. Эдди, Фиш, Вудсток, Дайан және Барбара кенділер үшін уақытша салға отырады. Олар каноэді көріп, оған жүзіп барады, бірақ Кропси каноэден секіріп шығып, оларды қастандықпен өлтіреді. Глейзер Салимен орман ішінде жыныстық қатынасқа түседі, бірақ ерте тұрып алады. Ол отқа отын алуға кеткенде, Кропси Саллидің кеудесіне қайшысын тығып тастайды. Оның жігіті Кропсидің мойнына пышақ соғып, ағашқа іліп қою үшін ғана қайта оралады. Альфред өзінің өлімін көріп, Тодди оятып алады, бірақ Тоддиді Кропси есінен танып, ол Альфредті қуып шығады. Осы арада Мишель уақытша салдан қираған денелерді тауып, қалған лагерьшілерді лагерьге әкеліп, билікпен байланыс жасайды. Тодт есін жиып, балтамен өлтірушінің артынан қуып жүреді. Кропси Альфредті тастап кеткен шахтаның ішінде ұстап алады және оны қайшымен қабырғаға бекітеді. Тодд Кареннің денесін тауып, Кропсидің жалын шашушымен қаруланғандығын көреді, онда ол қалжыңға қатысқанын еске ала бастайды. Оған Кропси шабуыл жасайды, ол оның мүсіндерін ашады, ал Альфред өзін өз қайшысымен ұрып-соғу үшін босатады. Олар кетер алдында Кропси қайтадан пайда болады, ал Тодт ақырында балтамен оның бетін шауып, өлтіреді. Альфред өз денесін өз жалын шашуымен тұтастырады, олар Мишельге қарай жолға шығады, ол полицияны өзімен бірге алып келді, өйткені Кропсидің денесі өртеледі. Лагерьдегі отта жасөспірімдер тобы Кропсидің оқиғасын қайталап айтып жатыр.

One night at Camp Blackfoot, several campers pull a prank on Cropsy, the camp's alcoholic and abusive caretaker, by setting a worm riddled skull with candles in the eye sockets next to his bed. When the caretaker is awakened by the campers banging on his window, he gets frightened by the skull and accidentally knocks it onto his bed, starting a fire. The flames reach a gas tank, which ignites Cropsy and his cabin. He runs outside, engulfed in flames, and stumbles down into a river as the boys flee. Despite his horrific injuries, Cropsy survives. Five years later, Cropsy is released from the hospital despite dealing with failed skin grafts and wears a coat and hat to hide his disfigurement. A prostitute lures him to her apartment, where he stabs her with scissors in a fit of rage. He then arms himself with a pair of pruning shears and sets out for another summer camp, Stonewater. There, the counselors and campers are playing softball when a camper searching for a lost ball in the woods narrowly avoids Cropsy. The next morning, a camper named Alfred scares Sally as she steps out of the shower. Her screams bring the attention of counselors Michelle and Todd, and campers Karen and Eddy catch him. Michelle is furious at Alfred and demands that he leaves, but Todd talks to him. He learns that Alfred has no friends and was merely pulling a prank on Sally. Sally's boyfriend Glazer confronts Alfred, but Todd gets him to back off, and the latter apologizes to Sally. Alfred spots Cropsy outside his window that night, but nobody believes him. The following day, the campers are brought by Todd and Michelle on a canoe trip down to the river Devil's Creek. After Todd tells them about the legend of Cropsy, Karen and Eddy go to a lake to skinny dip. He leaves upset when she reconsiders having sex with him, and Karen leaves the lake to find her clothes scattered in the woods. As she collects them, Cropsy slashes her throat with his shears. The next morning, Michelle finds Karen and the canoes missing. Eddy, Fish, Woodstock, Diane, and Barbara search for the canoes on a makeshift raft. They spot a canoe and paddle to it, but Cropsy ambushes them by jumping out from the canoe and savagely murders them all with his shears. Glazer has sex with Sally in the woods but suffers premature ejaculation. When he leaves to get matches for a campfire, Cropsy shoves his shears into Sally's chest. Her boyfriend returns only for Cropsy to stab him through the throat and pin him to a tree. Alfred witnesses his death and wakes up Todd, but Todd is rendered unconscious by Cropsy, who then chases after Alfred. Meanwhile, Michelle finds the mutilated bodies on the makeshift raft and brings the remaining campers back to the camp to contact the authorities. Todd regains consciousness and chases after the killer with an axe. Cropsy grabs Alfred inside an abandoned mineshaft and pins him to a wall with his shears. Todd discovers Karen's body and sees Cropsy armed with a flamethrower, where he begins to remember being involved with the prank. He is attacked by Cropsy, who reveals his disfigurements, and Alfred frees himself to stab him with his own shears. Before they can leave, Cropsy reappears, and Todd ultimately slams the axe into his face, killing him. Alfred ignites his body with his own flamethrower, and they make their way outside to Michelle, who brought the police with her, as Cropsy's body burns away. At a campfire, another group of teenagers is seen retelling the story of Cropsy.

Тұжырымдама

1980 жылы Харви Вайнштейн кино бизнесіне енуге асығысқан. Вайнштейн мен оның продюсерлік серіктесі Майкл Коль "Техасқа тісті ара" (1974) және "Хэллоуин" (1978) сияқты төмен бюджетті қорқынышты фильмдердің табысын мойындап, қорқынышты әңгімелермен алмасып тұрды. Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі лагерде бала кезінде Кропси туралы аңызды естіген Вайнштейн бұл идеяны Кольге ұсынды, ол оған риза болды. Жоба Шон С. Каннингемнің "Жұма күні 13-і" (1980) фильмінің танымалдылығына дейін басталды. Харви Вайнштейн 1979 жылы "The Cropsy Maniac" деген атпен бес беттік сценарий жазып, 1980 жылдың сәуір айында, Каннингемнің фильмі шыққанға бір ай бұрын тіркеді. Сонымен қатар, режиссер Джозеф Эллисон да "The Burning" деген фильмді түсірілімге дайындап жатқан, бірақ Вайнштейннің фильмімен шатасудан сақтану үшін оны "Don't Go in the House" (1980) деп өзгертті. Бұл фильмнің түсірілімге дайындалып жатқан тағы бір слэшер фильммен ұқсастықтары болды, ол кейін "Madman" (1982) деп аталды. 1980 жылдың жазында "Madman" рөліне кастинг өткізген кезде актрисалардың бірі өзінің жігіті "The Burning" фильмінде ойнап жатыр деп айтты. Бұл "Madman" командасын Кропси аңызына негізделген фильмнің түпкілікті идеясын өзгертуге мәжбүр етті. Осының салдарынан фильмнің түсірілімі 1980 жылдың қазанына дейін кешіктірілді, бұл өте қымбатқа түсті, себебі ол 1982 жылдың қаңтарына дейін кең экрандарға шығарылмады. 1980-ші жылдардың басындағы слэшер фильмінің қарқынды өсуінің бір салдары – жанрлық фильмдердің бір-бірімен күшті бәсекелестігі болды. MGM DVD-дегі сұхбатында Савини актерлар қалай өлетінін білу үшін тізімде тұрғанын еске алады, бұл оны өлтіруші секілді сезіндірді. Ол түсірілім процесіне жақын болған, бірақ арнайы эффектілерді жасауға көп уақыты болмады. Cropsy-дің макияжына үш-төрт күн жұмсады – маска оның гримерлік бөлмесінде, фильмнің басқа бөлімдеріндегі арнайы эффектілермен айналысып жүргенде жасалды. Савини өзінің арнайы эффектілер шебері ретіндегі өмірін баяндаған "Grande Illusions" атты алғашқы кітабында Кропсидің келбетін Питтсбургте бала кезінде көрген күйген қаңғыбас пен күйгендер туралы оқулықтардан алғанын айтады. Уақыт жетіспегендіктен, маска күйгеннен гөрі ерігендей көрінді. Савини өзінің жұмысына қанағаттанды және фильмді насихаттау үшін турнеге қатысуға келісті.

In 1980, Harvey Weinstein was desperate to break into the movie business. Weinstein and producing partner Michael Cohl recognized the success of low budget horror films such as The Texas Chain Saw Massacre (1974) and Halloween (1978), and began swapping horror stories. Having heard stories about the Cropsy legend when he was a young camper in upstate New York, Weinstein brought the idea to Cohl, who loved it. The project was initiated before the popularity of Sean S. Cunningham's sleeper hit Friday the 13th (1980), with Harvey Weinstein creating a five page treatment in 1979 under the title "The Cropsy Maniac" and registering it in April 1980, a full month before Cunningham's film was released. Coincidentally, at the same time, director Joseph Ellison also had a film in pre production under the title "The Burning", but changed the name to Don't Go in the House (1980) to avoid confusion with Weinstein's film. The production also bore similarities to another slasher movie in pre production, a film that would become known as Madman (1982). In summer 1980, during a casting call for Madman, one of the actresses commented that her boyfriend was acting in The Burning. This prompted Madman to change its entire premise, which was built around the Cropsy legend. This led to a delay in its filming until October 1980, which proved costly as it didn't receive a theatrical release until January 1982. The over saturation of genre films competing with each other was one of the side effects of the early 1980s slasher boom. In the interview on the MGM DVD, Savini recalls that the cast were literally queuing up to find out how they would die, making him feel like an assassin. He was very hands on with the production, though he did not have much time to put together the special effects. He only had three or four days to make the Cropsy make up – the mask was created in his dressing room in between special effects duties elsewhere on the film. In Grande Illusions, his first book on his life as a special effects guru, Savini says he based the look of Cropsy on a burnt beggar he had seen as a kid in Pittsburgh, as well as textbooks on burn victims. Due to time constraints, the resulting mask was more of a melt than a burn. Savini was pleased enough with what he had done that he subsequently agreed to go on a publicity tour for the film.

Кассалық жинақ

Фильм 1981 жылғы 8 мамырда Флоридада 110 экранда көрсетілді, ал 22 мамырда аймақтық көрсетімге шықты. Variety журналының мәліметінше, фильм Буффало қаласында, түсірілімдері өткен жерге жақын, үш кинотеатр мен екі ашық кинотеатрда көрсетіліп, 33 000 долларлық табыс әкелді. Бірақ қызығушылық тез суып, келесі аптада кассалық түсімдері 50%-дан астам төмендеді. Variety басылымы Токиодағы төрт кинотеатрда бір апта ішінде 283 477 доллар тапқанын хабарлады. 1981 жылғы 5 қарашада фильмді HandMade Films компаниясы Ұлыбритания кинотеатрларында көрсетті, онда ол орташа сәттілікке қол жеткізді. Бірнеше аптадан кейін ол "Жұмыссыз адам шақырғанда" (1979) фильмімен бірге көрсетілді, бірақ бұл оның табысын арттырмады, себебі Variety журналы оның "нашар нәтижелермен" "жағадан тысқа шығып" кеткенін жазды. Metacritic сайтында фильм 5 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық жүйе бойынша 42 балдық орташа бағаға ие, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. Көптеген сыншылар фильмдегі зорлық-зомбылықтың көп болуын және оның 1980 жылғы "Жұма күні 13-і" және оның жалғасымен салыстырылатынын атап өтті. Роджер Эберт Джин Сискельмен бірге өткізетін "Sneak Previews" бағдарламасында осы фильмін "Аптаның ең нашар фильмдерінің" бірі деп таңдады; Эберт оның 1981 жылғы жазда шыққан "Жұма күні 13-і" екінші бөліміне ұқсастығына қатты наразы болды. Майами Геральд газетінің журналисі Билл Косфорд фильмнің диалогы мен арнайы эффектілерін сенімді деп бағалады, бірақ оның "Жұма күні 13-і" және "Жұма күні 13-і" екінші бөлімі сияқты фильмдерге тым ұқсас екенін де атап өтті. Филадельфия Daily News газетінің журналисі Джо Балтак бұл фильмін "Жұма күні 13-і" фильмімен салыстырды, бірақ ол фильмнің "кезең-кезеңмен жаман болса, The Burning – толығымен жамандыққа толы" екенін қосты. Variety журналында жарияланған рецензия да фильмді сынға алып, оны туынды және ашық зорлық-зомбылыққа толы деп сипаттады. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин былай деп жазды: "The Burning жанрындағы әдеттегі клишелерден аздап ауытқыса да, ол шлак-хоррордың қажеттілігі болып табылатын зорлық-зомбылық пен садизмді мұқият сақтайды". Time Out кино нұсқауында: "Кернеу жағынан жеткілікті деңгейде, бірақ осындай нәрселерге үйренген адам оларды жек көруі мүмкін" деп жазылған. Empire журналының журналисі Ким Ньюман фильмді "Жұма күні 13-і" фильмінің айқын еліктеуі" деп сынға алды, бірақ Том Савинидің арнайы эффектілерін жоғары бағалады. AllMovie сайты: "Білгілі қарқынмен және қанға толы шоқтықты көріністермен, The Burning қорқынышты деңгейді жеткізеді және егер осы шығарылымнан кейін таныс фильмдердің көптеп шығуы болмаса, оны жақсырақ бағалар еді". Scream Factory компаниясынан 2013 жылы шыққан Blu-ray нұсқасын қарап отырып, Fearnet-тің Скотт Вайнберг: "[The Burning] ескірген және жайсыз. Бірақ онда керемет қан бар, ал жаңа Blu-ray оны жарқыратады" деп жазды. Леонард Мальтин фильмге төрт жұлдыздың біреуін берді, оны "Жұма күні 13-і" фильмінің нашар көшірмесі" деп атады.

The film opened on May 8, 1981, in Florida on 110 screens, with a regional rollout following on May 22. According to Variety, the film did especially well in Buffalo, near where it had lensed, playing in three theaters and two drive ins, bringing in $33,000. Interest soon fizzled, and the film suffered a more than 50% drop off in box office receipts the following week. Variety reported it making a total of $283,477 in a week at just four cinemas in Tokyo. The film was released to British screens on November 5, 1981, by HandMade Films, where it was met with modest success. Within a couple of weeks it was on a double feature with When a Stranger Calls (1979), which did not boost its fortunes, as Variety said it soon "hit the skids" with "pathetic" results. On Metacritic, the film has a weighted average score of 42 out of 100, based on reviews from 5 critics, indicating "mixed or average reviews". A number of critics noted the film's graphic violence and parallels to Friday the 13th (1980) and its sequel: On his weekly "Sneak Previews" show with Gene Siskel, Roger Ebert chose the film as one of the critics' "Dogs of the Week"; Ebert was particularly unimpressed by the film's similarity to Friday the 13th Part II, another slasher film from the summer of 1981 that he despised. Bill Cosford of the Miami Herald praised the film's dialogue and special effects as convincing, but similarly noted that it bore too many similarities to films such as Friday the 13th and Friday the 13th Part II. Joe Baltake of the Philadelphia Daily News also compared the film to Friday the 13th, but added that, where that film "is periodically nasty, The Burning is all nastiness." A review published in Variety was similarly critical of the film, describing it as derivative and overtly violent. Janet Maslin of The New York Times wrote: "The Burning makes a few minor departures from the usual cliches of its genre, though it carefully preserves the violence and sadism that are schlock horror's sine qua non". The Time Out film guide wrote: "Suspensewise, it's proficient enough, but familiarity with this sort of stuff can breed contempt". Kim Newman of Empire magazine was critical of the film for being "an obvious imitation of Friday the 13th" but praised Tom Savini's special effects. AllMovie wrote: "With deliberant pacing and shocking scenes of full on gore, The Burning delivers on the creep out levels and would probably be better regarded if not for the boom of familiar flicks that came out after this release". While reviewing the film's 2013 Blu ray release from Scream Factory, Scott Weinberg of Fearnet wrote, "[The Burning is] dated and sort of dull. But there's some amazing gore, and the new Blu ray makes it shine". Leonard Maltin gave the film one out of a possible four stars, calling it "[an] awful Friday the 13th rip off".

Үй медиасы

The Burning тұңғыш рет Солтүстік Америкада 2007 жылдың 11 қыркүйегінде MGM Home Entertainment арқылы DVD форматында жарық көрді. DVD-де бірнеше қосымша материалдар бар, оның ішінде режиссер Тони Мейламның түсіндіруі, Савинидің грим эффекттерін көрсететін арнайы ролик, суреттер галереясы және трейлер кіреді. DVD мұқабасында "R" рейтингі көрсетілгеніне қарамастан, қолданылған нұсқа толық, қысқартылмаған. Shout! Factory 2013 жылдың 21 мамырында The Burning фильмін Blu-ray Disc/DVD жинағы ретінде Scream Factory қосалқы лейблі арқылы шығарды. 2023 жылдың мамыр айында Scream Factory 2023 жылдың 11 шілдесіне жоспарланған Ultra HD Blu-ray дискісінің шығатынын хабарлады.