Эндрю Карнеги: Өнеркәсіпші және қайырымдылық шаруасының өмірі мен қызметі

Эндрю Карнеги – американдық өнеркәсіпші, қайырымдылық жасаған меценат. АҚШ-тағы болат индустриясын дамытып, байлығының басым бөлігін қайырымдылыққа жұмсады.

32 мин оқу

100%

Дереккөз: Andrew Carnegie — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Американдық өнеркәсіпші және меценат (1835–1919)

Эндрю Карнеги (/lang//k//ɑr/'/n//ɛ//ɡ//i/ karNEGee, ; 1835 жылғы 25 қараша – 1919 жылғы 11 тамыз) – шотланд-американдық өнеркәсіпші және меценат. Карнеги 19 ғасырдың соңында американдық болат өнеркәсібінің кеңеюіне жетекшілік етіп, тарихындағы ең бай американдықтардың біріне айналды. Ол АҚШ, Ұлыбритания және Британ империясындағы көрнекті қайырымдастық жұмыскері болды. Өмірінің соңғы 18 жылында ол қайырымдылық ұйымдарына, қорлар мен университеттерге шамамен 350 миллион доллар (2023 жылы шамамен 6,5 миллиард доллар) – мүлігінің 90 пайызын сыйлады. 1889 жылғы «Байлықтың жақсы хабары» деген мақаласында ол байларды өз байлықтарын қоғамды жақсартуға жұмсауға, прогрессивті салық салуды және мүрагерлік салығын қолдауға шақырды, сондай-ақ қайырымдылық толқынын күшейтті. Карнеги Шотландияның Данфермлин қаласында дүниеге келді және 1848 жылы 12 жасында ата-анасымен бірге қазіргі Питтсбургке көшіп келді. Карнеги телеграфшы болып жұмыс істеді, ал 1860-шы жылдарға қарай теміржолдарға, теміржол вагондарына, көпірлерге және мұнай бұрғыларына инвестиция жасады. Ол облигация сатушы ретінде Еуропада американдық кәсіпорындарға қаржы жинап, одан әрі байлық жинады. Ол Питтсбургтегі Карнеги болат компаниясын құрды, оны 1901 жылы Дж. П. Морганға 303,450,000 долларға (бүгінгі күнгі құнымен…) сатты; ол АҚШ болат корпорациясының негізін қалады. Карнеги болат компаниясын сатқаннан кейін ол Джон Д. Рокфеллерден озып, сол кездегі ең бай американдыққа айналды. Карнеги өмірінің қалған бөлігін ірі масштабты қайырымдылыққа арнады, оның ішінде жергілікті кітапханалар салуға, әлемдік бейбітшілікке, білім беруге және ғылыми зерттеулерге ерекше мән берді. Ол Нью-Йорктегі Карнеги залын, Гаагадағы Бейбітшілік сарайын қаржылады, Нью-Йорктегі Карнеги корпорациясын, Халықаралық бейбітшілік үшін Карнеги қорын, Карнеги ғылым институтын, Шотландия университеттері үшін Карнеги тресті, Карнеги Батырлар қорын, Карнеги Меллон университетін және Питтсбургтегі Карнеги музейлерін құрды.

Ерте өмір

Эндрю Карнеги Шотландияның Данфермлайн қаласында Маргарет Моррисон Карнеги мен Уильям Карнеги отбасында, бір ғана негізгі бөлмесі бар, еденнің жартысын көрші тоқымашы отбасымен бөлісетін, қарапайым тоқымашы үйінде дүниеге келді. Сол бөлме тұрғын бөлме, ас бөлме және жатын бөлме ретінде пайдаланылды. Карнегидің анасының інісі, шотланд саяси қайраткері Джордж Лаудер аға, оған Роберт Бернстің шығармаларымен және Роберт Брюс, Уильям Уоллес және Роб Рой сияқты тарихи шотланд батырларымен таныстырып, бала кезінде үлкен әсер етті. Лаудердің ұлы, сондай аталған Джордж Лаудер, Карнегимен бірге өсіп, оның серіктесі болды. Карнеги 12 жасқа келгенде, оның әкесі қолмен тоқушы ретінде қиын жағдайға түсті. Елде аштық болғандықтан жағдай одан да нашарлады. Оның анасы ағасына көмектесіп, "дәмді тағамдар дүкенінде" ыдысқа салынған ет сату арқылы отбасын асырады, осылайша ол отбасының негізгі күнкөрісін қамтамасыз етті. 1848 жылы жақсы өмір сүру ниетімен олар АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Аллегейни қаласына көшіп келді. Карнегидің Америкаға көшіп келуі Данфермлайндан тыс жасаған екінші сапары болды – алғашқысы Эдинбургке Виктория патшайымды көруге барған саяхат еді. 1848 жылдың қыркүйегінде Карнеги отбасымен бірге Аллегейниге келді. Оның әкесі өнімдерін өзі сатуға күресіп бақты. Соңында, әкесі мен ұлына шотландтық Anchor Cotton Mills мақта зауытында жұмыс ұсынылды. Карнегидің 1848 жылы алғашқы жұмысы – мақта фабрикасында мата өруге арналған мата тоқымасын 12 сағат, аптасына 6 күн ауыстыру болды. Оның бастапқы жалақысы аптасына 1,20 доллар болды (1848 жылғы 1,2 доллар инфляцияға байланысты соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең). Әкесі көп ұзамай мақта фабрикасындағы жұмысын тастап, тоқыма станогына оралып, оны тағы да асыраушы етіп қайтадан алып тастады. Бірақ Карнеги шотландтық бобина жасаушы Джон Хейдің назарын аударды, ол оған аптасына 2 доллар жұмыс ұсынды (1848 жылғы 2 доллар инфляцияға байланысты соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең). Карнеги өзінің өмірбаяндық еңбегінде осы жаңа жұмыста бастан кешкен қиындықтар туралы былай деп жазады:

Andrew Carnegie was born to Margaret Morrison Carnegie and William Carnegie in Dunfermline, Scotland, in a typical weaver's cottage with only one main room, consisting of half the ground floor, which was shared with the neighboring weaver's family. The main room served as a living room, dining room and bedroom. Carnegie's maternal uncle, Scottish political leader George Lauder Sr., deeply influenced him as a boy by introducing him to Robert Burns' writings and historical Scottish heroes such as Robert the Bruce, William Wallace, and Rob Roy. Lauder's son, also named George Lauder, grew up with Carnegie and became his business partner. When Carnegie was 12, his father had fallen on tough times as a handloom weaver. Making matters worse, the country was in starvation. His mother helped support the family by assisting her brother and by selling potted meats at her "sweetie shop", leaving her as the primary breadwinner. and move to Allegheny, Pennsylvania, in the United States in 1848 for the prospect of a better life. Carnegie's migration to America would be his second journey outside Dunfermline—the first being an outing to Edinburgh to see Queen Victoria. In September 1848, Carnegie arrived with his family in Allegheny. Carnegie's father struggled to sell his product on his own. Eventually, the father and son both received job offers at the same Scottish owned cotton mill, Anchor Cotton Mills. Carnegie's first job in 1848 was as a bobbin boy, changing spools of thread in a cotton mill 12 hours a day, 6 days a week in a Pittsburgh cotton factory. His starting wage was $1.20 per week ($1.2 in 1848 is equivalent to about <calculated amount> in recent years by inflation). His father quit his position at the cotton mill soon after, returning to his loom and removing him as breadwinner once again. But Carnegie attracted the attention of John Hay, a Scottish manufacturer of bobbins, who offered him a job for $2.00 per week ($2.0 in 1848 is equivalent to about <calculated amount> in recent years by inflation). In his autobiography, Carnegie writes about the hardships he had to endure with this new job:

Көп ұзамай, Аллегейни қаласындағы шотландтық бобина өндіруші Джон Хей мырзаға ұл керек болды және ол менің оның қызметіне кіруіме бола ма деп сұрады. Мен бардым және аптасына екі доллар алдым; бірақ бастапқыда жұмыс фабрикадағыдан да қиын болды. Мен кішкентай бу машинасымен жұмыс істеуге және бобина фабрикасының жертөлесінде қазандықты отқа қоюға тиіс болдым. Бұл мен үшін тым ауыр болды. Мен түндері төсекте отырып, будың қысымын бақылап, бірде будың тым аз екендігінен және жоғарыдағы жұмысшылар жеткілікті қуат ала алмайтынынан, ал екіншіде будың тым жоғары екендігінен және қазандық жарылуы мүмкін деген қорқынышпен күрестім.

Телеграф

1849 жылы Карнеги өзінің жеңшесінің ұсынысымен Огайо телеграф компаниясының Питтсбург кеңсесінде аптасына 2,50 доллар жалақымен (инфляция бойынша соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) телеграф хабаршысы болып жұмыс істеді. Ол өте еңбекқор болды, Питтсбургтегі барлық кәсіпорындардың орналасқан жерлерін және маңызды адамдардың жүздерін жаттап алды. Осылайша ол көптеген байланыстар жасады. Сондай-ақ ол жұмысына мұқият назар аударып, келіп түсетін телеграф сигналдарының әртүрлі дыбыстарын тез ажырата білді. Ол қағазға қарамай, тек дыбысы арқылы сигналдарды түсіну қабілетін дамытты және бір жыл ішінде оператор болып тағайындалды. Карнегидің білімі мен оқуға құштарлығы полковник Джеймс Андерсонның көмегімен артты. Ол әр сенбі сайын жұмыс істейтін балаларға 400 томдық жеке кітапханасын ашты. Карнеги тұрақты түрде кітап алып оқыды және экономикалық, интеллектуалдық және мәдени дамуында "өзін-өзі жасаған адам" болды. Полковник Андерсонның кітапханасын пайдалану мүмкіндігі үшін ол осылай деп шешті: "Егер маған байлық келсе, басқа кедей балалар да біздің осы ақсүйек кісіге қарыз болғандай мүмкіндіктерге ие болсын". Оның қабілеті, еңбекқорлығы, табандылығы мен шапшаңдығы көп ұзамай оған жаңа мүмкіндіктер әкелді.

Темір жолдар

1853 жылы Карнеги 18 жасқа толғанда, Пенсильвания темір жолының Томас А. Скотт оны аптасына 4 доллар жалақымен (1853 жылы 4 доллар инфляция бойынша соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) хатшы/телеграф операторы ретінде жұмысқа алды. Карнеги теміржолда жұмыс істеуге келісті, себебі ол телеграф компаниясына қарағанда осы салада мансаптық өсу мен тәжірибе алуға көбірек мүмкіндіктер бар деп ойлады. 1859 жылдың 1 желтоқсанында Карнеги Батыс бөлімінің ресми басшысы болды. Карнеги 16 жасар ағасы Томды жеке хатшысы және телеграф операторы етіп тағайындады. Карнеги ағасын ғана емес, сонымен қатар елдегі алғашқы әйел телеграф операторы болған кузені Мария Хоганды да жұмысқа алды. Басшы ретінде Карнегидің жылдық жалақысы 1500 долларды құрады (1859 жылы 1500 доллар инфляция бойынша соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең). Скотт сондай-ақ оның алғашқы инвестицияларын жасауына көмектесті. Олардың көпшілігі Скотт пен Пенсильвания темір жолының президенті Джон Эдгар Томсонның жемқорлыққа қатысуының бөлігі болды, ол теміржолмен іскерлік байланысы бар компаниялардың акцияларын іштен сатып алудан немесе келісім-шарт жасасқан тараптардан "қарсылықпен" төлем алудан тұрды. 1855 жылы Скотт Карнегиге Адамс экспресс компаниясына 500 доллар инвестициялауға мүмкіндік берді, бұл компания Пенсильваниямен хабаршыларын тасымалдау бойынша келісімшарт жасаған болатын. Ақшаны оның анасы отбасының 700 долларлық үйіне 600 долларлық ипотека салу арқылы қамтамасыз етті, бірақ бұл мүмкіндік Карнегидің Скоттпен жақын қарым-қатынасының арқасында ғана болды. Бірнеше жылдан кейін ол Вудрауфтың Скотт пен Томсонға берген акцияларын сақтап қалғаны үшін Теодор Таттл Вудрауфтың ұйықтайтын вагон компаниясының бірнеше акциясын сыйлық ретінде алды. Теміржолмен байланысты салаларға (темір, көпірлер және рельстер) осындай ішкі инвестициялардан түскен кірісін қайта инвестициялау арқылы Карнеги кейінірек табысқа жетуіне негіз болған капиталды бірте-бірте жинақтады. Мансабының келесі кезеңдерінде ол Томсон мен Скоттпен тығыз байланыстарын пайдаланды, теміржолға рельстер мен көпірлерді жеткізетін кәсіпорындар құрды және екеуіне де өз кәсіпорындарының үлесін ұсынды.

Starting in 1853, when Carnegie was around 18 years old, Thomas A. Scott of the Pennsylvania Railroad employed him as a secretary/telegraph operator at a salary of $4.00 per week ($4.0 in 1853 is equivalent to about <calculated amount> in recent years by inflation). Carnegie accepted the job with the railroad as he saw more prospects for career growth and experience there than with the telegraph company. On December 1, 1859, Carnegie officially became superintendent of the Western Division. Carnegie then hired his sixteen year old brother Tom to be his personal secretary and telegraph operator. Not only did Carnegie hire his brother, but he also hired his cousin, Maria Hogan, who became the first female telegraph operator in the country. As superintendent, Carnegie made a salary of $1500 a year ($1500.0 in 1859 is equivalent to about <calculated amount> in recent years by inflation). Scott also helped him with his first investments. Many of these were part of the corruption indulged in by Scott and the president of the Pennsylvania Railroad, John Edgar Thomson, which consisted of inside trading in companies with which the railroad did business, or payoffs made by contracting parties "as part of a quid pro quo". In 1855, Scott made it possible for Carnegie to invest $500 in the Adams Express Company, which contracted with the Pennsylvania to carry its messengers. The money was secured by his mother's placing of a $600 mortgage on the family's $700 home, but the opportunity was available only because of Carnegie's close relationship with Scott. A few years later, he received a few shares in Theodore Tuttle Woodruff's sleeping car company as a reward for holding shares that Woodruff had given to Scott and Thomson, as a payoff. Reinvesting his returns in such inside investments in railroad related industries (iron, bridges, and rails), Carnegie slowly accumulated capital, the basis for his later success. Throughout his later career, he made use of his close connections to Thomson and Scott, as he established businesses that supplied rails and bridges to the railroad, offering the two men stakes in his enterprises.

1860-1865: Америка Азамат соғысы

Америка Азамат соғысы алдында Карнеги Вудраффтың компаниясын және бірінші класс саяхаттарына арналған ұйықтайтын вагонды ойлап тапқан Джордж Пуллманның компаниясын біріктірді, бұл 805 шақырымнан астам қашықтықтағы іскерлік саяхатты жеңілдетті. Бұл инвестиция Вудрафф пен Карнегиге табыс әкелді. Жас Карнеги Пенсильваниялық Том Скотт үшін жұмыс істеуін жалғастырды және қызмет көрсетуде бірнеше жақсартулар енгізді. 1861 жылдың көктемінде Скотт, қазір әскери көліктерді басқаратын Соғыс министрінің орынбасары, Карнегиді шығыстағы әскери теміржолдар мен Одақ үкіметінің телеграф желілерінің бастығы етіп тағайындады. Карнеги көтерілісшілер кесіп тастаған Вашингтон қаласына теміржол желілерін ашуға көмектесті; ол Одақ әскерлерінің алғашқы бригадасын Вашингтонға жеткізген локомотивте отырды. Булл-Ран шайқасында Одақ әскерлерінің жеңілісінен кейін ол жеңілген күштердің тасымалын жеке бақылады. Оның ұйымдастыруымен телеграф қызметі Одақтың мүддесіне тиімді қызмет көрсетіп, соңғы жеңіске үлкен үлес қосты. Кейін Карнегі "соғыстағы алғашқы жарақаттанған" екенін әзірлеп айтты, себебі телеграф сымын босату кезінде бетіне жарақат алған. Конфедерацияның жеңілісіне қару-жарақ, теміржол және телеграф желілері арқылы тауар жеткізу қажет болды. Соғыс Одақтың табысындағы өнеркәсіптің маңыздылығын көрсетті.

Кейстоун көпір компаниясы

1864 жылы Карнеги Пенсильвания штатының Венанго округінде орналасқан Колумбия мұнай компаниясының алғашқы инвесторларының бірі болды. Бір жыл ішінде фирма 1 миллион доллардан астам ақшалай дивидендтер алды, ал жер теліміндегі мұнай ұңғымаларынан алынған мұнай табысты сатылды. Канонерлік қайықтар, оқ-дәрілер мен снарядтарға арналған броня, сондай-ақ жүздеген басқа да өнеркәсіптік өнімдерге деген сұраныс Питтсбургті соғыс уақытындағы өндіріс орталығына айналдырды. Карнеги басқалармен бірге болат прокаттау зауытын құрды, ал болат өндірісі мен өнеркәсіпті бақылау оның байлығының көзіне айналды. Карнегидің соғыстан бұрын темір өнеркәсібінде бірнеше инвестициялары болған. Соғыстан кейін Карнеги теміржол саласын тастап, күш-жігерін темір өңдеу ісіне арнады. Карнеги бірнеше темір зауыттарын дамыту үшін жұмыс істеді, нәтижесінде Питтсбургте Кейнстон көпір зауыты мен Юнион темір зауытын құрды. Пенсильвания теміржол компаниясынан кеткенімен, ол Томас А. Скотт пен Дж. Эдгар Томсон сияқты басшылығымен байланыста болды. Ол осы екі адаммен байланысын пайдаланып, өзінің Keystone Bridge компаниясы және темір зауытында өндірілген рельстер үшін келісімшарттар алды. Ол сондай-ақ Скотт пен Томсонға өз бизнесінде акциялар берді, ал Пенсильвания оның ең жақсы клиентіне айналды. Өзінің алғашқы болат зауытын салғанда, ол оны Томсонның құрметіне атады. Карнеги жақсы бизнес сезімімен қатар, тартымдылығымен және әдеби білімімен де көзге түсті. Ол көптеген маңызды қоғамдық шараларға шақырылды, оны Карнеги өзінің пайдасына пайдаланды. Карнеги, Keystone арқылы, Миссури штатының Сент-Луисіндегі Миссисипи өзені арқылы салынған Ейдс көпірі жобасына болатпен қамтамасыз етті және оған үлестерге ие болды (1874 жылы аяқталды). Бұл жоба болат технологиясының маңызды тұжырымдамалық дәлелі болды және жаңа болат нарығының ашылуын белгіледі. Карнеги өзінің байлығын басқалардың игілігі үшін пайдалануға және жай ғана ақша табудан гөрі көп нәрсе жасауға сенді. Ол былай деп жазды:
"Мен жылына 50 000 доллардан аспайтын табыс алуға ниеттенем! Осыдан артығын табуға тырыспаймын, ал қалғанын қайырымдылық мақсаттарына жұмсаймын! Біз бизнесті мүлдем ұмытып, басқалар үшін жұмыс істейік. Оксфордқа қоныстанып, білім алып, әдебиетпен танысамын. Бұл үш жылдық белсенді еңбекке қажет деп ойлаймын. Мен көпшілік алдында сөйлеу өнерін жетілдіруге ерекше көңіл бөлемін. Біз Лондонға көшіп, газеттің немесе журналдың бақылау үлесін сатып алып, оның жалпы басқаруына назар аударамыз, сондай-ақ қоғамдық мәселелерге, әсіресе білім беру және кедейлердің жағдайын жақсартуға қатыса аламыз. Адамның ешқандай құдайсымағы болмауы керек, ал байлық жинау – құдайға табынудың ең жаман түрлерінің бірі! Ақшаға табынудан артық құдай жоқ! Мен қандай іспен айналыссам да, оны ең жоғары деңгейде істеуге тиіспін. Сондықтан өмірімді ең жоғары рухани құндылықтарға бағытталған етіп таңдауым керек. Тағы көп уақыт бойы бизнеспен айналысып, барлық ойымды қысқа мерзімде көбірек ақша табуға жұмсау менің толыққанды қалпыма келу үмітін жояды. Мен отыз бес жасымда бизнестен бас тартамын, бірақ осы екі жыл ішінде түстен кейін сабақ алып, жүйелі түрде оқумен айналысқым келеді!"

In 1864, Carnegie was one of the early investors in the Columbia Oil Company in Venango County, Pennsylvania. In one year, the firm yielded over $1 million in cash dividends, and petroleum from oil wells on the property sold profitably. The demand for iron products, such as armor for gunboats, cannons, and shells, as well as a hundred other industrial products, made Pittsburgh a center of wartime production. Carnegie worked with others in establishing a steel rolling mill, and steel production and control of industry became the source of his fortune. Carnegie had some investments in the iron industry before the war. After the war, Carnegie left the railroads to devote his energies to the ironworks trade. Carnegie worked to develop several ironworks, eventually forming the Keystone Bridge Works and the Union Ironworks, in Pittsburgh. Although he had left the Pennsylvania Railroad Company, he remained connected to its management, namely Thomas A. Scott and J. Edgar Thomson. He used his connection to the two men to acquire contracts for his Keystone Bridge Company and the rails produced by his ironworks. He also gave stock in his businesses to Scott and Thomson, and the Pennsylvania was his best customer. When he built his first steel plant, he made a point of naming it after Thomson. As well as having good business sense, Carnegie possessed charm and literary knowledge. He was invited to many important social functions, which Carnegie exploited to his advantage. Carnegie, through Keystone, supplied the steel for and owned shares in the landmark Eads Bridge project across the Mississippi River at St. Louis, Missouri (completed 1874). This project was an important proof of concept for steel technology, which marked the opening of a new steel market. Carnegie believed in using his fortune for others and doing more than making money. He wrote:
I propose to take an income no greater than $50,000 per annum! Beyond this I need ever earn, make no effort to increase my fortune, but spend the surplus each year for benevolent purposes! Let us cast aside business forever, except for others. Let us settle in Oxford and I shall get a thorough education, making the acquaintance of literary men. I figure that this will take three years' active work. I shall pay especial attention to speaking in public. We can settle in London and I can purchase a controlling interest in some newspaper or live review and give the general management of it attention, taking part in public matters, especially those connected with education and improvement of the poorer classes. Man must have no idol and the amassing of wealth is one of the worst species of idolatry! No idol is more debasing than the worship of money! Whatever I engage in I must push inordinately; therefore should I be careful to choose that life which will be the most elevating in its character. To continue much longer overwhelmed by business cares and with most of my thoughts wholly upon the way to make more money in the shortest time, must degrade me beyond hope of permanent recovery. I will resign business at thirty five, but during these ensuing two years I wish to spend the afternoons in receiving instruction and in reading systematically!

1875-1900: Болат империясы

Карнеги өзінің байлығын болат өнеркәсібінде құрды, АҚШ-та жеке тұлғаға тиесілі ең ірі темір және болат өндірісін бақылады. Оның екі маңызды жаңаруының бірі – Бессемер процесін қабылдап, бейімдеу арқылы болатты арзан және тиімді жаппай өндіру болды. Бұл процеске сәйкес, темірдің жоғары көміртегі мөлшері болат өндірісі кезінде бақыланатын және жылдам күйдіріліп алынды. Осының нәтижесінде болат бағасы төмендеді және Бессемер болат тез арада рельстерге қолданыла бастады, алайда ол ғимараттар мен көпірлерді салуға жарамсыз болды. Екінші жаңаруы – шикізатпен байланысты барлық жеткізушілерді тік интеграциялау болды. 1883 жылы Карнеги бәсекелес "Хомстед" болат зауытын сатып алды, оған кең көлемді өндіріс орны, онымен байланысты көмір және темір кен орындары, 684 км темір жол және көлде жүзетін бу кемелері кірді. Карнегидің табысы теміржол саласымен байланысына да байланысты болды, себебі теміржолдар болатты рельстер үшін ғана емес, сонымен қатар болат тасымалынан да пайда тапты. Болат және теміржол саясатын жүргізушілері еркін нарықтық бәсекелестіктің қалыптасуына жол бермей, бағаларды келісу үшін тығыз жұмыс істеді. Карнегидің нарықты манипуляциялауынан өзге, АҚШ-тың сауда тарифтері де болат өнеркәсібіне пайда келтірді. Карнеги жыл сайын миллиондаған доллар табыс әкелетін тиімді тарифтерді сақтау үшін Конгресске үгіт жүргізді. Карнеги бұл ақпаратты жасыруға тырысты, бірақ 1900 жылы Карнеги Steel компаниясының бұрынғы төрағасы Генри Клей Фрикпен болған сот процесінде жарияланған құжаттар тарифтердің қаншалықты тиімді болғанын көрсетті.

1901 ж. U.S. Steel компаниясы

1901 жылы Карнеги 65 жасқа толған және зейнетке шығуды қарастырып жатқан. Осыған дайындық ретінде ол өзінің кәсіпорындарын дәстүрлі акционерлік қоғамдарға қайта құрды. Джон Пирпонт Морган – банкир және Американың ең ірі қаржылық келісімдер жасаушысы. Ол Карнегидің қаншалықты тиімді түрде пайда табатынын байқаған. Ол шығындарды азайтып, тұтынушыларға бағаны төмендетіп, өндіріс көлемін арттырып, жұмысшылардың жалақысын көтеруге мүмкіндік беретін бірыңғай болат өнеркәсібін көздеді. Ол үшін Карнегиді және бірнеше ірі өндірушілерді сатып алып, оларды бір компанияға біріктіру қажет болды, соның арқасында дубликаттау мен ысырапты болдырмауға болады. 1901 жылдың 2 наурызында ол келіссөздерді аяқтап, «Америка Құрама Штаттары Болат Корпорациясын» құрды. Бұл әлемде нарықтық капитализациясы 1 миллиард доллардан асатын алғашқы корпорация болды. Чарльз М. Шваб (Чарльз Р. Швабпен туыстық байланысы жоқ) құпия келіссөздер арқылы жүзеге асырған сатып алу, сол кездегі АҚШ тарихындағы ең ірі өнеркәсіптік сатып алу болып табылды. Мүліктік активтер Морган ұйымдастырған траст ретінде «Америка Құрама Штаттары Болат Корпорациясына» енгізілді, ал Карнеги бизнестен зейнетке шықты.

1880-1900 жылдар

Карнеги өзінің іскерлік мансабын жалғастырды; оның әдеби мақсаттарының кейбіреулері орындалды. Ол ағылшын ақыны Мэтью Арнольд, ағылшын философы Герберт Спенсер және американдық юморист Марк Твенмен достық қарым-қатынаста болды, сондай-ақ АҚШ президенттерінің, мемлекет қайраткерлерінің және белгілі жазушыларының көпшілігімен хат алмасып, таныс болды. Карнеги 1879 жылы өзінің туған қаласы Данфермлиннің тұрғындарына арналған кең ауқымды жүзу бассейндерін салған. Келесі жылы Карнеги Шотландиядағы Данфермлин Карнеги кітапханасын құру үшін 8000 фунт стерлинг берді. 1884 жылы ол Беллвью ауруханасының медициналық колледжіне (қазір Нью-Йорк университетінің медициналық орталығының бөлігі) гистологиялық зертхана құру үшін 50 000 доллар берді, қазір оны Карнеги зертханасы деп атайды. 1881 жылы Карнеги отбасын, оның ішінде 70 жастағы анасын алып, Ұлыбританияға саяхатқа шықты. Олар Шотландияны дилижанспен аралап, жол бойында бірнеше қабылдауларға қатысты. Сапардың ең жарқын сәті Данфермлинге оралу болды, онда Карнегидің анасы оның қаржыландырған Карнеги кітапханасының іргетасын қалады. Карнегидің британдық қоғамды сынға алуы оның оны ұнатпағанын білдірмеді; керісінше, Карнегидің бір мақсаты ағылшын тілді халықтар арасындағы тығыз байланысты нығайтуға катализатор болу болды. Осы мақсатта 1880-жылдардың басында Сэмюэл Сторимен серіктесіп, ол Ұлыбританияда көптеген газеттерді сатып алды, олардың барлығы монархияны жою және «Британ Республикасын» құруды жақтады. Карнегидің сүйкімділігі мен байлығы оған көптеген британдық достар, соның ішінде премьер-министр Уильям Эварт Гладстонды сыйлады. 1886 жылы Карнегидің кіші інісі Томас 43 жасында қайтыс болды. Болат зауытын иеленген кезде Карнеги Жоғарғы көлдің маңындағы темір кен орындарының ең құндыларын арзан бағаға сатып алған. Ұлыбританиядағы сапарынан кейін ол өзінің тәжірибесі туралы «An American Four in hand in Britain» атты кітапта жазды. 1886 жылы Карнеги өзінің ең радикалды еңбегін «Жеңіске ұшқан демократия» деп атады. Кітаптағы аргументтерін дәлелдеу үшін статистиканы кеңінен пайдаланған, либералдық көзқарасты ұстанды. Онда американдық республикалық үкімет жүйесі британдық монархиялық жүйеден жоғары екендігі туралы пікірі айтылды. Американың прогресіне өте жағымды және идеалистік көзқарас берілді, ал британдық патша отбасы сынға алынды. Мұқабасында аударылған патшалық тәж және сынған скипетр бейнеленген. Кітап Ұлыбританияда үлкен дау тудырды. Кітап көптеген американдықтарды өз елінің экономикалық прогресін бағалауға ынталандырды және көбінесе АҚШ-та 40 000-нан астам данасы сатылды. Карнеги көптеген бизнесін басқарумен белсенді түрде айналысқанмен, ол көптеген журналдарға, әсіресе Джеймс Ноулздың редакциясындағы «The Nineteenth Century» және редактор Ллойд Брайс басқарған ықпалды «North American Review» журналдарына үнемі үлес қосты. 1889 жылы Карнеги «North American Review» журналының маусымдық санында «Wealth» атты мақаласын жариялады. Оны оқығаннан кейін Гладстон оны Ұлыбританияда жариялауды сұрады, онда ол «The Gospel of Wealth» деген атпен «The Pall Mall Gazette» газетінде жарық көрді. Карнеги бай өнеркәсіпшінің өмірі екі бөліктен тұруы керек екенін айтты. Бірінші бөлігі – байлықты жинау және қалыптастыру. Екінші бөлігі – осы байлықты қайырымдылыққа жұмсау. Адамгершілік – өмірді мағыналы етудің кілті. Карнеги жоғары бағаланған жазушы болды. Ол саяхат туралы үш кітап жариялады.

Carnegie continued his business career; some of his literary intentions were fulfilled. He befriended the English poet Matthew Arnold, the English philosopher Herbert Spencer, and the American humorist Mark Twain, as well as being in correspondence and acquaintance with most of the U. S. Presidents, statesmen, and notable writers. Carnegie constructed commodious swimming baths for the people of his hometown in Dunfermline in 1879. In the following year, Carnegie gave £8,000 for the establishment of a Dunfermline Carnegie Library in Scotland. In 1884, he gave $50,000 to Bellevue Hospital Medical College (now part of New York University Medical Center) to create a histological laboratory, now called the Carnegie Laboratory. In 1881, Carnegie took his family, including his 70 year old mother, on a trip to the United Kingdom. They toured Scotland by coach and enjoyed several receptions en route. The highlight was a return to Dunfermline, where Carnegie's mother laid the foundation stone of a Carnegie Library which he funded. Carnegie's criticism of British society did not mean dislike; on the contrary, one of Carnegie's ambitions was to act as a catalyst for a close association between English speaking peoples. To this end, in the early 1880s in partnership with Samuel Storey, he purchased numerous newspapers in Britain, all of which were to advocate the abolition of the monarchy and the establishment of "the British Republic". Carnegie's charm, aided by his wealth, afforded him many British friends, including Prime Minister William Ewart Gladstone. In 1886, Carnegie's younger brother Thomas died at age 43. While owning steel works, Carnegie had purchased at low cost the most valuable of the iron ore fields around Lake Superior. Following his tour of the UK, he wrote about his experiences in a book entitled An American Four in hand in Britain. In 1886, Carnegie wrote his most radical work to date, entitled Triumphant Democracy. Liberal in its use of statistics to make its arguments, the book argued his view that the American republican system of government was superior to the British monarchical system. It gave a highly favorable and idealized view of American progress and criticized the British royal family. The cover depicted an upended royal crown and a broken scepter. The book created considerable controversy in the UK. The book made many Americans appreciate their country's economic progress and sold over 40,000 copies, mostly in the U. S.

Although actively involved in running his many businesses, Carnegie had become a regular contributor to numerous magazines, most notably The Nineteenth Century, under the editorship of James Knowles, and the influential North American Review, led by the editor Lloyd Bryce. In 1889, Carnegie published "Wealth" in the June issue of the North American Review. After reading it, Gladstone requested its publication in Britain, where it appeared as "The Gospel of Wealth" in The Pall Mall Gazette. Carnegie argued that the life of a wealthy industrialist should comprise two parts. The first part was the gathering and the accumulation of wealth. The second part was for the subsequent distribution of this wealth to benevolent causes. Philanthropy was key to making life worthwhile. Carnegie was a well regarded writer. He published three books on travel.

Империализмге қарсы

Испания-Америка соғысынан кейін АҚШ Куба, Гуам, Пуэрто-Рико және Филиппинді аннексиялауға ниеттенгендей көрінді. Карнеги американдық колониялар идеясына күшті қарсылық білдірді. Ол Филиппинді аннексиялауға соншалықты қарсы болды ki, тіпті 1900 жылы Маккинлиге қарсы Уильям Дженнингс Брайанды қолдауға дайын болды. 1898 жылы Карнеги Филиппиннің тәуелсіздігін қамтамасыз етуге тырысты. Испания-Америка соғысының аяқталуына жақындағанда, АҚШ Испаниядан Филиппинді 20 миллион долларға сатып алды. Карнеги, американдық империализм деп есептеген нәрсеге қарсы тұру мақсатымен, филиппин халқына АҚШ-тан тәуелсіздіктерін сатып алу үшін 20 миллион доллар жеке өзі ұсынды. Бірақ бұл ұсыныс ешқандай нәтиже бермеді. 1898 жылы Карнеги АҚШ-тың Филиппинді аннексиялауына қарсы шығып, Америкалық империализмге қарсы лигаға қосылды. Лига құрамына АҚШ-тың бұрынғы президенттері Гровер Кливленд пен Бенджамин Харрисон, сондай-ақ Марк Твен сияқты әдебиет өкілдері кірді.

1901-1919: Адамгершілік

Карнеги өмірінің соңғы жылдарында қайырымдылықпен айналысты. 1901 жылдан бастап, жұртшылықтың назары Карнегидің осы зор байлықты жинауына мүмкіндік берген білікті бизнес қабілетінен, оның орнына оны қоғамдық мүдделі жобаларға жұмсауға арнаған ізгі ниетіне ауысты. Ол әлеуметтік мәселелерге қатысты ойлары мен зор байлықтың жауапкершілігі туралы "Жеңісті демократия" (1886) және "Байлықтың жақсы хабары" (1889) еңбектерінде жазған. Карнеги өмірінің қалған бөлігін қоғамдық қажеттіліктерге, әлеуметтік және білім беруді дамытуға арналған капиталмен қамтамасыз етуге арнады. Ол көмек көрсеткен адамдардың алғыс хаттарын "Алғыс айту және жылы сөздер" деп белгіленген үстелдің шумағына сақтап қоятын. Ол орфографиялық реформа қозғалысына жылына 25 000 доллар көмектесті. Оның ұйымы – "Оңайлатылған орфографиялық кеңес" – толығымен реформаланған орфографияда жазылған "Оңайлатылған орфографиялық нұсқаулық" құрастырды.

3000 қоғамдық кітапхана

Оның көптеген қайырымдылық істерінің ішінде АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Жаңа Зеландия және көбінесе басқа да ағылшын тілді елдерде қоғамдық кітапханалар құру ерекше көзге түсті. Карнегидің осы арнайы қызығушылығына филантроп Энох Праттпен (1808–1896) болған кездесулері түрткіс берді. Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы Энох Пратт ақысыз кітапханасы (1886) Карнегиге терең әсер етті; ол: «Пратт – менің нұсқаушым және шабытым болды» деді. Карнеги 1908 жылға қарай кітапхана жобасын басқаруды Джеймс Бертрам (1874–1934) басқаратын қызметкерлеріне жүктеді. Алғашқы Карнеги кітапханасы 1883 жылы Данфермлинде ашылды. Оның әдісі кітапхананы салуға және жабдықтауға қаражат беру болды, бірақ жергілікті билік оған жерді және оны пайдалану мен күтіп ұстауға арналған бюджетті ұсынған жағдайда ғана. Жергілікті халықтың қызығушылығын ояту үшін 1885 жылы ол Питтсбургке (Пенсильвания) қоғамдық кітапхана үшін 500 000 доллар, 1886 жылы Альлегени Ситиге (Пенсильвания) музыкалық зал мен кітапхана үшін 250 000 доллар, ал Эдинбургке ақысыз кітапхана үшін 250 000 доллар берді. Барлығында Карнеги АҚШ-тың 47 штатында, сондай-ақ Канадада, Ұлыбританияда, Ирландияда, Бельгияда, Сербияда, Францияда, Австралияда, Жаңа Зеландияда, Оңтүстік Африкада, Вест-Индияда және Фиджиде орналасқан 3000-ға жуық кітапхананы қаржыландырды. Сондай-ақ, ол 1899 жылы Бирмингем университетінің құрылуына көмектесу үшін 50 000 фунт стерлинг берді. Ван Слик (1991) көрсеткендей, 19 ғасырдың соңында америкалық қоғамда ақысыз кітапханалардың болуы керек деген идея кеңінен қабылдана бастады. Бірақ мұндай кітапханалардың дизайны ұзақ және қызу пікірталас тудырды. Бір жағынан, кітапхана мамандары әкімшілік және жұмыс тиімділігін қолдайтын жобаларды қаласа, екінші жағынан, бай меценаттар әкелік метафораны күшейтетін және азаматтық мақтаныш сезімін арттыратын ғимараттарды ұнатты. 1886 жылдан 1917 жылға дейін Карнеги кітапханалық қайырымдылық пен кітапхана дизайнын реформалады, олардың арасындағы байланысты нығайтты.

Білім, ғылым, зейнетақы, азаматтық ерлік, музыка және әлемдік бейбітшілік салаларына инвестиция салу

1900 жылы Карнеги Питтсбургтегі Карнеги технология институтын (CIT) құру үшін 2 миллион доллар, ал 1902 жылы зерттеулер мен жаңалықтарды ынталандыру үшін Вашингтондағы Карнеги институтын құру үшін де 2 миллион доллар берді. Кейіннен ол осы және басқа да оқу орындарына қосымша қаржы бөлді. CIT қазір Карнеги Меллон университеті деп аталады, ол Меллон индустриялық зерттеулер институтымен біріккеннен кейін аталды. Карнеги сондай-ақ Корнелл университеті мен Стивенс технология институтының кеңесшілер алқасында қызмет етті. 1911 жылы Карнеги Уильсон тауында Хукер телескобын салуға тырысқан Джордж Эллери Хейлге көмектесті және телескоп құрылысын жеделдету үшін Карнеги институтына қосымша он миллион доллар сыйлады, осымен бірге былай деді: «Уилсон тауындағы жұмыстың қарқынды жүргізілуіне үміттенемін, себебі мен одан күтілетін нәтижелерді естіуге асыққанмын. Мен кетер алдында, ескі елге жаңа аспанды бұрынғыдан да анықтап көрсету арқылы оларға тиісілі қарызымыздың бір бөлігін өтейтінімізге көз жеткізгім келеді». Телескоптың алғашқы сәулесі 1917 жылдың 2 қарашасында Карнеги тірі кезінде байқалды. 1901 жылы Шотландияда ол Шотландия университеттері үшін Карнеги қоры құруға 10 миллион доллар берді. Ол 1901 жылдың 7 маусымында қол қойылған құрылтай шартымен құрылды және 1902 жылдың 21 тамызында патшалық жарлықпен тіркелді. 10 миллион долларлық бастапқы сыйлық сол кезде беспрецедентті сома болды: сол уақытта Шотландияның барлық төрт университетіне мемлекеттік көмек жылына шамамен 50 000 фунт стерлингті құрады. Қордың мақсаты – шотланд университеттеріндегі ғылыми зерттеулерге мүмкіндіктерді жақсарту және кеңейту, сондай-ақ Шотландияның лайықты және білікті жастарын университетте оқуға қолдау көрсету болды. Ол 1901 жылдың желтоқсанында Сент-Эндрюс университетінің лорд-ректоры болып сайланды және 1902 жылдың қазанында ресми түрде осы лауазымға орналастырылды, ол 1907 жылға дейін қызмет етті. Ол сондай-ақ өзінің туған жері Данфермлинге көп ақша сыйлады. Кітапханадан басқа, Карнеги Питтенкрифф паркіне айналған жеке меншікті сатып алып, оны барлық жұртшылыққа ашты, Данфермлайн халқының игілігі үшін Карнеги Данфермлайн қорын құрды. Паркті құруына орай 1913 және 1914 жылдар аралығында паркте Карнегидің ескерткіші орнатылды. Карнеги музыканың ірі меценаты болды. Ол 1885 жылы Жаннет Турбердің Американың Ұлттық музыка консерваториясын қаржыландыруға белсенді түрде қатысты. Ол Нью-Йорктегі Карнеги залын салдырды, ол 1891 жылы ашылды және 1925 жылға дейін оның отбасының меншігінде болды. Музыкаға деген ынтасы оны шіркеулер мен ғибадатханаларда 7000 түтік мүшесін салуға қаржы жұмсауға итермеледі, оның діни конфессиясына немесе сектасына ешқандай қатысы болған жоқ. Ол 1913 жылы гранттарды беруге арналған Карнеги Біріккен Корольдік қорына тағы 10 миллион доллар берді. Ол барлық ағымдағы және болашақ қайырымдылықтарын, Ұлыбританиядағы университеттерге жасалған қайырымдылықтарды қоспағанда, осы қорға тапсырды. Ол қорға кең өкілеттік берді, олар ауылдық кітапхана жобаларын қаржыландыру және шіркеулерге мүшелер берудің орнына халықтың музыкалық білімін қолдау саясатын бастады. 1901 жылы Карнеги өзінің бұрынғы қызметкерлері үшін зейнетақы қорларын құрды және 1905 жылы американдық колледж профессорлары үшін де зейнетақы қорларын құрды. «Мүмкін, ақшасын беріп, ол сол ақшаны табу үшін жасаған істерін ақтаған болар», - деді биографы Жозеф Уолл. Кейбір адамдар үшін Карнеги американ арманының символы. Ол Шотландиядан Америкаға көшіп келіп, сәттілікке жеткен иммигрант. Ол тек жетістіктерімен ғана емес, қайырымдылықпен және отарланған елдерде демократия мен тәуелсіздікті насихаттаумен де танымал.

In 1900, Carnegie gave $2 million to start the Carnegie Institute of Technology (CIT) at Pittsburgh and the same amount in 1902 to create the Carnegie Institution at Washington, D. C., to encourage research and discovery. He later contributed more to these and other schools. CIT is now known as Carnegie Mellon University after it merged with the Mellon Institute of Industrial Research. Carnegie also served on the Boards of Cornell University and Stevens Institute of Technology. In 1911, Carnegie became a sympathetic benefactor to George Ellery Hale, who was trying to build the Hooker Telescope at Mount Wilson, and donated an additional ten million dollars to the Carnegie Institution with the following suggestion to expedite the construction of the telescope: "I hope the work at Mount Wilson will be vigorously pushed, because I am so anxious to hear the expected results from it. I should like to be satisfied before I depart, that we are going to repay to the old land some part of the debt we owe them by revealing more clearly than ever to them the new heavens." The telescope saw first light on November 2, 1917, with Carnegie still alive. In 1901, in Scotland, he gave $10 million to establish the Carnegie Trust for the Universities of Scotland. It was created by a deed that he signed on June 7, 1901, and it was incorporated by royal charter on August 21, 1902. The establishing gift of $10 million was then an unprecedented sum: at the time, total government assistance to all four Scottish universities was about £50,000 a year. The aim of the Trust was to improve and extend the opportunities for scientific research in the Scottish universities and to enable the deserving and qualified youth of Scotland to attend a university. He was subsequently elected Lord Rector of University of St. Andrews in December 1901, and formally installed as such in October 1902, serving until 1907. He also donated large sums of money to Dunfermline, the place of his birth. In addition to a library, Carnegie also bought the private estate which became Pittencrieff Park and opened it to all members of the public, establishing the Carnegie Dunfermline Trust to benefit the people of Dunfermline. A statue of Carnegie was later built between 1913 and 1914 in the park as a commemoration for his creation of the park. Carnegie was a major patron of music. He was a founding financial backer of Jeannette Thurber's National Conservatory of Music of America in 1885. He built the music performing venue Carnegie Hall in New York City; it opened in 1891 and remained in his family until 1925. His interest in music led him to fund the construction of 7,000 pipe organs in churches and temples, with no apparent preference for any religious denomination or sect. He gave a further $10 million in 1913 to endow the Carnegie United Kingdom Trust, a grant making foundation. He transferred to the trust the charge of all his existing and future benefactions, other than university benefactions in the United Kingdom. He gave the trustees a wide discretion, and they inaugurated a policy of financing rural library schemes rather than erecting library buildings, and of assisting the musical education of the people rather than granting organs to churches. In 1901, Carnegie also established large pension funds for his former employees at Homestead and, in 1905, for American college professors. "Maybe with the giving away of his money," commented biographer Joseph Wall, "he would justify what he had done to get that money." To some, Carnegie represents the idea of the American dream. He was an immigrant from Scotland who came to America and became successful. He is not only known for his successes but his huge amounts of philanthropic works, not only for charities but also to promote democracy and independence to colonized countries.

Өлім

Карнеги 1919 жылғы 11 тамызда Массачусетс штатының Ленокс қаласындағы Шэдоу Брук мүлігінде бронхиалды пневмониядан қайтыс болды. Ол бұған дейін өзінің байлығынан 350 695 653 доллар (шамамен 5 980 000 000 доллар) салып берген еді. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның соңғы 30 миллион доллары қорықтарға, қайырымдылық ұйымдарына және зейнеткерлерге таратылды. Ол Нью-Йорк штатындағы Слиппи-Холлоу зиратында жерленген. Қабір орны Саммит даңғылы мен Дингл жолының қиылысындағы Аркадия Хеброн жер учаскесінде орналасқан. Карнеги алтын ғасырдың тағы бір маңызды өкілі, кәсіподақтарды ұйымдастырушы Сэмюэл Гомперстен бірнеше метр қашықтықта жатыр.

1889 ж. Джонстаундағы су тасқыны

Карнеги 1889 жылы 2209 адамның өмірін қиған Джонстаун су тасқыны үшін кінәланған Оңтүстік Форк балық аулау және аң аулау клубының 50-ден астам мүшесінің бірі болды. Карнегидің серіктесі Генри Клей Фрик, досы Бенджамин Раффтың ұсынысымен, Джонстаун (Пенсильвания) қаласының үстіндегі биік жайда "Саут-Форк" балық аулау және аң аулау клубын құрды. Алпысқа жуық клуб мүшелері Батыс Пенсильванияның жетекші бизнес магнаттары болды, олардың қатарында Фриктің жақын досы Эндрю Меллон, адвокаттары Филандер Нокс және Джеймс Хей Рид, сондай-ақ Фриктің серіктесі Карнеги де бар еді. Қаладан жоғары, Оңтүстік Форк қалашығының жанында орналасқан Оңтүстік Форк бөгеті бастапқыда 1838 және 1853 жылдар аралығында Пенсильвания штаты тарапынан канал жүйесінің бөлігі ретінде, Джонстаундағы канал алабы үшін су қоймасы ретінде салынған. Теміржол көлігінің дамуымен, канал арқылы тасымалдау маңызын жойғаннан кейін, көл штаттан тасталып, Пенсильвания теміржолына сатылып, кейін жеке меншікке өтті. 1881 жылы ол Оңтүстік Форк балық аулау және аң аулау клубына тиесілі болды. Су тасқыны алдында, белгілі бір адамдар тастап кеткен су қоймасын сатып алып, ескі бөгетті нашар сапалы жөндеу жұмыстарынан өткізді, көлдің деңгейін көтерді, коттедждер мен клуб үйін салды, соның нәтижесінде Оңтүстік Форк балық аулау және аң аулау клубы құрылды. Бөгеттен 32 шақырымдай төменде Джонстаун қаласы орналасқан. Бөгеттің биіктігі 22 метр, ал ұзындығы 284 метрді құрады. Клуб ашылған 1881 жылдан 1889 жылға дейін бөгет жиі жарылып, көбінесе саз бен сабанмен жамалып отырылды. Сонымен қатар, бұрынғы иесі бұрын суды бақылап шығаруға мүмкіндік берген үш құйма темір құбырды алып тастап, металл тескісі ретінде сатқан. Бөгеттің қаупісіздігіне қатысты әртүрлі пікірлер болды, және Джонстаундағы Кембриа темір зауытының басшысы алаңдаушылық білдірген. Осындай жөндеу жұмыстары, биіктігінің төмендеуі, қардың көп еруі және көктемгі жаңбырдың мол болуы 1889 жылдың 31 мамырында бөгеттің бұзылуына әкеп соқты, нәтижесінде жиырма миллион тонна су Джонстаун су тасқыны ретінде аңғарға құйылды. Бөгеттің бұзылуы туралы хабар Питтсбургке жеткен соң, Фрик және Оңтүстік Форк балық аулау және аң аулау клубының басқа мүшелері жиналып, су тасқынынан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін Питтсбургтік көмек комитетін құрды, сондай-ақ клуб туралы немесе су тасқыны туралы ашық сөйлемеуге келісті. Бұл стратегия сәтті болды, және Нокс пен Рид клуб мүшелерін кінәлі деп табатын барлық сот процестерін тоқтатуға қол жеткізді. Кембриа темір және болат зауыттары су тасқынынан ауыр зақым көргенімен, бір жыл ішінде толық өндіріске оралды. Су тасқынынан кейін Карнеги Джонстаунға жаңа кітапхана салып берді, ол Камбрияның бас заңгері Сайрус Эльдер салған, су тасқынынан қираған ескі кітапхананың орнын басты. Карнеги сыйлаған кітапхана қазір Джонстаун аймағының мұралық қауымдастығына тиесілі және онда Су тасқыны мұражайы орналасқан.

Carnegie was one of more than 50 members of the South Fork Fishing and Hunting Club, which has been blamed for the Johnstown Flood that killed 2,209 people in 1889. At the suggestion of his friend Benjamin Ruff, Carnegie's partner Henry Clay Frick had formed the exclusive South Fork Fishing and Hunting Club high above Johnstown, Pennsylvania. The sixty odd club members were the leading business tycoons of Western Pennsylvania and included among their number Frick's best friend, Andrew Mellon, his attorneys Philander Knox and James Hay Reed, as well as Frick's business partner, Carnegie. High above the city, near the small town of South Fork, the South Fork Dam was originally built between 1838 and 1853 by the Commonwealth of Pennsylvania as part of a canal system to be used as a reservoir for a canal basin in Johnstown. With the coming of age of railroads superseding canal barge transport, the lake was abandoned by the Commonwealth, sold to the Pennsylvania Railroad, and sold again to private interests, and eventually came to be owned by the South Fork Fishing and Hunting Club in 1881. Prior to the flood, speculators had purchased the abandoned reservoir, made less than well engineered repairs to the old dam, raised the lake level, built cottages and a clubhouse, and created the South Fork Fishing and Hunting Club. Less than 20 mile (32 km) downstream from the dam sat the city of Johnstown. The dam was 72 feet (22 m) high and 931 feet (284 m) long. Between 1881, when the club was opened, and 1889, the dam frequently sprang leaks and was patched, mostly with mud and straw. Additionally, a previous owner removed and sold for scrap the three cast iron discharge pipes that previously allowed a controlled release of water. There had been some speculation as to the dam's integrity, and concerns had been raised by the head of the Cambria Iron Works downstream in Johnstown. Such repair work, a reduction in height, and unusually high snowmelt and heavy spring rains combined to cause the dam to give way on May 31, 1889, resulting in twenty million tons of water sweeping down the valley as the Johnstown Flood. When word of the dam's failure was telegraphed to Pittsburgh, Frick and other members of the South Fork Fishing and Hunting Club gathered to form the Pittsburgh Relief Committee for assistance to the flood victims as well as determining never to speak publicly about the club or the flood. This strategy was a success, and Knox and Reed were able to fend off all lawsuits that would have placed blame upon the club's members. Although Cambria Iron and Steel's facilities were heavily damaged by the flood, they returned to full production within a year. After the flood, Carnegie built Johnstown a new library to replace the one built by Cambria's chief legal counsel Cyrus Elder, which was destroyed in the flood. The Carnegie donated library is now owned by the Johnstown Area Heritage Association and houses the Flood Museum.

1892: Хоумстед ереуілі

Хоумстед ереуілі – 1892 жылы 143 күнге созылған және АҚШ тарихындағы ең ауыр еңбек дауларының бірі. Бұл қақтығыс Пенсильвания штатының Хоумстед қаласындағы Карнеги Стилдің бас зауытында болды және Амалгаматталған темір және болат жұмысшылары қауымдастығы (АА) мен Карнеги Стил компаниясы арасындағы еңбек дауларынан туындады. Карнеги наразылықтардың ең жоғалы нүктесіне жеткенше Шотландияға сапарға кетті. Осылайша, Карнеги дауды шешуді өзінің серігі Генри Клей Фрикке тапсырды. Фрик өнеркәсіп саласында кәсіподақтарға деген өшпенділігімен белгілі болды. Кәсіподақ пен компания арасындағы ұжымдық шарт маусым айының соңында аяқталып, Фрик пен жергілікті АА кәсіподағының басшылары ақпан айында келіссөздерге кірісті. Болат өнеркәсібі жақсы дамып, бағалар өскендіктен, АА жалақыны көтеруді сұрады; АА зауыттағы 3800 жұмысшының шамамен 800-ін білдірді. Фрик дереу орташа жалақыны 22 пайызға төмендетумен жауап берді, бұл кәсіподақ мүшелерінің жартысына жуығына әсер ететін еді және келіссөздерге қатысатын бірқатар лауазымдарды жоятын еді. Кәсіподақ пен компания келісімге келе алмады, ал басшылық кәсіподақты жұмыстан шығарды. Жұмысшылар бұл шараны басшылықтың «бұғауы» деп қарастырды, емес, жұмысшылардың «ереуілі» деп. Осылайша, жұмысшылар наразылық білдіруге толық құқылы болды, ал үкімет тарапынан жасалған келесі әрекеттер – басшылықтың қатты қарсылығын білдірген, өсіп келе жатқан еңбек құқықтары қозғалысының маңызды көрсетілісін басып тастауға бағытталған қылмыстық іс-қимылдар жиынтығы болар еді. Фрик мыңдаған ереуіл бұзушыларды темір зауыттарында жұмыс істеуге, ал Пинкертон агенттерін оларды күзетуге шақырды. 6 шілдеде Нью-Йорк пен Чикагодан келген 300 Пинкертон агенттерінің келуі салдарынан 10 адам – жеті ереуілші және үш Пинкертон агенті қаза тауып, жүздеген адам жарақаттанды. Пенсильвания губернаторы Роберт Паттисон ереуіл орынына екі штаттық милиция бригадасын жіберді. Содан кейін, ереуілші жұмысшылар мен Пинкертон агенттері арасындағы қақтығысқа жауап ретінде, анархист Александр Беркман Фрикті өлтіруге талпынып, оқ жарып, жаралады. Беркман тікелей ереуілге қатысы болмаса да, оның өлтіруге жасаған талпынысымен байланысты болды. Беркманның сөзінше, «Фриктің жойылуымен Хоумстед жағдайына жауапкершілік Карнегиге жүктелер еді». Кейін компания Хоумстед зауытының жұмысшыларының орнына кәсіподаққа мүше емес иммигранттарды жұмысқа алып, жұмысын сәтті жалғастырды, ал Карнеги АҚШ-қа оралды. Насау Рузвельт Карнегиді жүйелі түрде алдап, оған қол сұғып, қартты қорлағанын айтады. Насау Рузвельттің 1905 жылы Уайтлоу Ридке жазған жеке хатынан үзінді келтіреді: «[Мен] Карнегиді ұнатуға тырыстым, бірақ бұл өте қиын. Мен тек ақша табуды құдайға айналдырған және сонымен бірге соғысты үнемі ақымақ айыптауды айқайлайтын адамнан гөрі жек көретін адам жоқ, ол әр жағдайда кемшілікті физикалық батылдықтың, ауырсыну мен күш-жігерден еркексіз қашудың және үмітсіз бұрмаланған идеалдардың үйлесімінен туындайды. Испания соғысынан болған барлық азаптар Карнегидің болат зауытының операторлары мен шағын инвесторлар арасындағы алдын алу және алдын алу мүмкін емес азаптармен салыстырғанда, Карнеги өзінің байлығын жасап жатқан кезде, соғысты айыптау, бизнесті айыптау сияқты зиянды ақымақтық. Әділетсіз соғыс – бұл қорқынышты жамандық, бірақ мен оның бизнес әділетсіздігінен де жаман екеніне мүлдем сенімді емеспін».

The Homestead Strike was a bloody labor confrontation lasting 143 days in 1892, one of the most serious in U. S. history. The conflict was centered on Carnegie Steel's main plant in Homestead, Pennsylvania, and grew out of a labor dispute between the Amalgamated Association of Iron and Steel Workers (AA) and the Carnegie Steel Company. Carnegie left on a trip to Scotland before the unrest peaked. In doing so, Carnegie left mediation of the dispute in the hands of his associate and partner Henry Clay Frick. Frick was well known in industrial circles for maintaining staunch anti union sentiment. With the collective bargaining agreement between the union and company expiring at the end of June, Frick and the leaders of the local AA union entered into negotiations in February. With the steel industry doing well and prices higher, the AA asked for a wage increase; the AA represented about 800 of the 3,800 workers at the plant. Frick immediately countered with an average 22% wage decrease that would affect nearly half the union's membership and remove a number of positions from the bargaining unit. The union and company failed to come to an agreement, and management locked the union out. Workers considered the stoppage a "lockout" by management and not a "strike" by workers. As such, the workers would have been well within their rights to protest, and subsequent government action would have been a set of criminal procedures designed to crush what was seen as a pivotal demonstration of the growing labor rights movement, strongly opposed by management. Frick brought in thousands of strikebreakers to work the steel mills and Pinkerton agents to safeguard them. On July 6, the arrival of a force of 300 Pinkerton agents from New York City and Chicago resulted in a fight in which 10 men — seven strikers and three Pinkertons — were killed and hundreds were injured. Pennsylvania Governor Robert Pattison ordered two brigades of the state militia to the strike site. Then allegedly in response to the fight between the striking workers and the Pinkertons, anarchist Alexander Berkman shot at Frick in an attempted assassination, wounding him. While not directly connected to the strike, Berkman was tied in for the assassination attempt. According to Berkman, " with the elimination of Frick, responsibility for Homestead conditions would rest with Carnegie." Afterwards, the company successfully resumed operations with non union immigrant employees in place of the Homestead plant workers, and Carnegie returned to the United States. Nasaw argues that Roosevelt systematically deceived and manipulated Carnegie and held the elderly man in contempt. Nasaw quotes a private letter Roosevelt wrote to Whitelaw Reid in 1905: [I have] tried hard to like Carnegie, but it is pretty difficult. There is no type of man for whom I feel a more contemptuous abhorrence than for the one who makes a God of mere money making and at the same time is always yelling out that kind of utterly stupid condemnation of war which in almost every case springs from a combination of defective physical courage, of unmanly shrinking from pain and effort, and of hopelessly twisted ideals. All the suffering from Spanish war comes far short of the suffering, preventable and non preventable, among the operators of the Carnegie steel works, and among the small investors, during the time that Carnegie was making his fortune It is as noxious folly to denounce war per se as it is to denounce business per se. Unrighteous war is a hideous evil; but I am not at all sure that it is worse evil than business unrighteousness.

Отбасы

Карнеги анасының өмірінде үйленгісі келмеді, оның орнына өмірінің соңында ауырған кезде оған күтім жасауды жөн көрді. 1886 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, 51 жастағы Карнеги өзінен 21 жас кіші Луиза Уитфилдке үйленді. 1897 жылы жұбайлардың жалғыз баласы – Маргарет дүниеге келді, оны Карнеги анасының құрметіне атады.

Тұрғын үйлер

Карнеги Шотландиядағы Скибо қамалын сатып алып, өмірін бір жағынан сонда, екінші жағынан 5-авенюдегі 2 East 91st Street мекенжайындағы Нью-Йорк үйінде өткізді.

Саясат

Карнеги Республикалық партияға "формалды қолдауын" білдірді, бірақ ол партияның "ең қасиетті догмаларына қарсы күрескен" делінеді.

Эндрю Карнегидің сөздігі

Карнеги өмірінің соңғы күндерін пневмониямен ауырып өткізді. 1919 жылғы 11 тамызда қайтыс болғанға дейін Карнеги түрлі мақсаттарға 350 695 654 доллар сыйлық ретінде берді. «Эндрю Карнегидің нақылы» былай болды:
Өмірінің алғашқы үштен бір бөлігін мүмкіндігінше білім алуға жұмсау. Келесі үштен бір бөлігін мүмкіндігінше ақша табуға жұмсау. Соңғы үштен бір бөлігін лайықты мақсаттарға жұмсау. Карнеги қайырымдылық қызметтерімен айналысты, бірақ діни ағымдардан алшақ жүрді. Ол әлемге өзін «позитивист» ретінде танытқысы келді. Қоғамдық өмірінде Джон Брайттың ықпалы зор болды.

Зияткерлік ықпал

Карнеги эволюциялық ойдың, әсіресе Герберт Спенсердің еңбегінің жақтаушысы екенін мәлімдеді, тіпті Спенсерді өзінің ұстазы деп жариялады. Карнеги Спенсердің шәкірті екендігін айтса да, оның көптеген іс-әрекеттері оның идеяларына қайшы келді. Спенсерлік эволюция жеке құқықтар үшін және үкіметтің араласуына қарсы болды. Сонымен қатар, Спенсердің эволюциялық теориясы өзін-өзі ұстауға жарамсыз жандардың құрып кетуіне жол беру керек деп есептеді. Спенсердің ойынша, табиғаттың белгілі бір жерінде өмір сүруге сәйкес келген көптеген түрлер болған сияқты, адам қоғамы да "өздігінен еңбек бөлінісіне түсті". Эволюциялық прогрестің соңғы және ең жоғары сатысына жеткен адамдар "өзін-өзі сақтау күші ең үлкені – өз ұрпағының таңдаулысы" болады. Оның үстіне, Спенсер үкіметтік билікті халықтан әлеуметтік тұтастық, құқықтарды сақтау және қауіпсіздікті орнатудың уақытша мақсаттарын орындау үшін қарыз алған деп қабылдады. Спенсерлік "тіршіліктің ең мықтысы" тұжырымы бойынша, әлсіз, білікті емес, кедей және мұқтаж адамдарға көмек көрсету үшін жасалған кез келген шаралар эволюцияға зиянды болып табылады. Спенсер адамдардың жалпы адамзат игілігі үшін қарсы тұру керектігін айтты, өйткені ауыр тағдыр әлсіздерді, азғындықты және мүгедектерді бөліп алады. Карнеги коммерциялық "тіршіліктің ең мықтысы" идеясының жалынды жақтаушысы болды және болат өндірісінің барлық кезеңдерінде үстемдік ету арқылы бизнес-сапалардан иммунитетке қол жеткізуге тырысты. Карнегидің шығынды төмендетуге деген ұмтылысына еңбек шығынын да қысқарту кірді. Карнегидің пікірінше, кәсіподақтар бағалардың табиғи төмендеуіне кедергі келтіріп, шығындарды көтереді, бұл эволюциялық прогреске кедергі келтіреді. Карнеги кәсіподақтар аздың ғана мүддесін қанағаттандыратын, ал оның іс-әрекеті бүкіл қоғамға пайда әкелетінін сезінді. Керісінше, Карнеги, өнеркәсіптің титаны, Спенсерлік тіршіліктің ең мықтысының барлық қасиеттерін бейнелейтін сияқты. Екі адам бір-бірін құрметтейтін және Спенсердің 1903 жылы қайтыс болғанға дейін хат алмасып тұратын. Оның ойынша, еркін нарық бәсекелестікке байланысты бәсекелестікке негізделген соғыс жүргізуді қажет етпеді. Бұдан басқа, Спенсер бәсекелестерді бизнестен шығару үшін инвестициялық схемаларды әдейі пайдаланған жоғары ресурстары бар адамдар "коммерциялық кісі өлтіру" әрекеттерін жасады деп мәлімдеді. Герберт Спенсер бизнеске мемлекеттік араласуға, сонымен қатар, нормативтік шектеулер, салықтар мен тарифтер түрінде мүлдем қарсы болды. Спенсер тарифтерді "өндірушілер мен қолөнершілердің аз бөлігіне" қызмет ететін көпшілікке салынатын салықтың бір түрі ретінде қарады. Карнегидің Герберт Спенсерге досы ретінде деген жеке адалдығына қарамастан, оның Спенсердің саяси және экономикалық идеяларына деген адалдығы көбірек дау тудырды. Атап айтқанда, Карнеги Спенсердің кейбір негізгі аргументтерін дұрыс түсінбеген немесе қасақана бұрмалаған сияқты. Спенсер Карнегидің Питтсбургтегі болат зауыттарына алғашқы сапары кезінде Карнеги Спенсердің философиясының көрінісі ретінде көргенін айтты: "Бұл жерде алты ай тұру өзін-өзі өлтіруді ақтады". Адамзат қоғамының жағдайы осыған деген талапты тудырады; капиталдың шоғырлануы біздің заманымыздың талаптарын қанағаттандыру үшін қажеттілік болып табылады және сондықтан оны күмәнмен қарамау керек, бірақ оны ынталандыру керек. Оның ешбір зияны жоқ, бірақ көп нәрсе пайдалы. Бұл эволюция гетерогендіктен гомогендікке дейін және бұл дамудың жоғарылау жолындағы тағы бір қадам. Карнеги, Эндрю 1901 Жылдың Байлығы және басқа да уақытылы очерктер Спенсер кедейлер мен қанаушыларды көтермелейтін қайырымдылықтың барлық түрлері санасыз және қабілетсіз деп нық айтты. Спенсердің ойынша, аз қамтылғандардың "нағыз пайдалы азаптарын" болдырмаудың кез келген әрекеті "болашақ ұрпаққа үнемі өсіп келе жатқан қарғысты қалдырады". Спенсердің өзін-өзі ұстайтын адамы Карнеги 1915 жылы 5 ақпанда Конгрессте: "Менің ісім – әлемде мүмкіндігінше жақсылық жасау; Мен барлық басқа істерден зейнетке шықтым", – деп куәлік етті. Карнеги қоғамның ілгерілеуі өзіне және қоғамға моральдық міндеттерін орындайтын адамдарға байланысты деп есептеді. Оның айтуынша, қайырымдылықпен айналысудың арқасында өз мақсаттарына жету үшін өзін-өзі жетілдіруге мүмкіндік бар. Карнеги басқа да бай адамдарды қоғамға бағыт-бағдар, көркемөнер, кітапхана және қоғамды жақсартатын және "тұрақты жақсылыққа" үлес қосатын басқа да іс-шараларға үлес қосуға шақырды. Карнеги сондай-ақ мұраға қалған байлыққа қарсы күшті пікір білдірді. Карнегидің ойынша, табысты бизнесмендердің ұлдары әдетте әкелерінен кем талантты болды. Карнеги осыған қатты сенді, өйткені ол төменнен көтерілген. Оның ойынша, кедейлер байлардан артықшылыққа ие, өйткені олар ата-аналарынан көбірек назар алады және жақсы еңбек этикасына үйретіледі. Карнеги оның орнына нәрсені натуралистік және ғылыми тұрғыдан қарастыруды қалаған, "Мен теологиядан және табиғаттан арылдым ғана емес, эволюцияның рас екенін де таптым" деді. Кейінірек Карнегидің дінге деген қатаң қарсылығы жұмсалды. Ол көп жылдар бойы 1905 жылдан 1926 жылға дейін Әлеуметтік Жақсы Жаңалықты жариялаған Генри Слоун Коффин басқарған Мэдисон авенюсіндегі Пресвитериан шіркеуінің мүшесі болды, ал оның әйелі мен қызы Кирпіш Пресвитериан шіркеуіне қатысты. Ол сондай-ақ "шешімді және мәңгілік энергиядан барлық нәрсе шығады" деп мойындаған сөзді дайындады (бірақ оны оқымады). 1912–1913 жылдар шамасында Карнеги мен Бахаулланың үлкен ұлы 'Абдул-Баха арасындағы қысқа хат алмасу туралы жазбалар бар, Бахаи дінінің негізін қалаушы. Осы хаттардың бірі "The New York Times" газетінде толық мәтінімен жарияланды, онда Карнеги "адамзат әлемін сүйетін және әмбебап бейбітшіліктің негізін қалаушылардың бірі" ретінде мақталады.

Carnegie claimed to be a champion of evolutionary thought—particularly the work of Herbert Spencer, even declaring Spencer his teacher. Although Carnegie claimed to be a disciple of Spencer, many of his actions went against the ideas he espoused. Spencerian evolution was for individual rights and against government interference. Furthermore, Spencerian evolution held that those unfit to sustain themselves must be allowed to perish. Spencer believed that just as there were many varieties of beetles, respectively modified to existence in a particular place in nature, so too had human society "spontaneously fallen into division of labour". Individuals who survived to this, the latest and highest stage of evolutionary progress would be "those in whom the power of self preservation is the greatest—are the select of their generation." Moreover, Spencer perceived governmental authority as borrowed from the people to perform the transitory aims of establishing social cohesion, insurance of rights, and security. Spencerian 'survival of the fittest' firmly credits any provisions made to assist the weak, unskilled, poor and distressed to be an imprudent disservice to evolution. Spencer insisted people should resist for the benefit of collective humanity, as severe fate singles out the weak, debauched, and disabled. Carnegie was an ardent supporter of commercial "survival of the fittest" and sought to attain immunity from business challenges by dominating all phases of the steel manufacturing procedure. Carnegie's determination to lower costs included cutting labor expenses as well. In a notably Spencerian manner, Carnegie argued that unions impeded the natural reduction of prices by pushing up costs, which blocked evolutionary progress. Carnegie felt that unions represented the narrow interest of the few while his actions benefited the entire community. Conversely, Carnegie, a titan of industry, seems to embody all of the qualities of Spencerian survival of the fittest. The two men enjoyed a mutual respect for one another and maintained a correspondence until Spencer's death in 1903. He did not think free market competition necessitated competitive warfare. Furthermore, Spencer argued that individuals with superior resources who deliberately used investment schemes to put competitors out of business were committing acts of "commercial murder". Herbert Spencer absolutely was against government interference in business in the form of regulatory limitations, taxes, and tariffs as well. Spencer saw tariffs as a form of taxation that levied against the majority in service to "the benefit of a small minority of manufacturers and artisans". Despite Carnegie's personal dedication to Herbert Spencer as a friend, his adherence to Spencer's political and economic ideas is more contentious. In particular, it appears Carnegie either misunderstood or intentionally misrepresented some of Spencer's principal arguments. Spencer remarked upon his first visit to Carnegie's steel mills in Pittsburgh, which Carnegie saw as the manifestation of Spencer's philosophy, "Six months' residence here would justify suicide." Blockquote|The conditions of human society create for this an imperious demand; the concentration of capital is a necessity for meeting the demands of our day, and as such should not be looked at askance, but be encouraged. There is nothing detrimental to human society in it, but much that is, or is bound soon to become, beneficial. It is an evolution from the heterogeneous to the homogeneous, and is clearly another step in the upward path of development.|Carnegie, Andrew 1901 The Gospel of Wealth and Other Timely Essays Spencer insisted that all forms of philanthropy that uplift the poor and downtrodden were reckless and incompetent. Spencer thought any attempt to prevent "the really salutary sufferings" of the less fortunate "bequeath to posterity a continually increasing curse". Carnegie, a self proclaimed devotee of Spencer, testified to Congress on February 5, 1915: "My business is to do as much good in the world as I can; I have retired from all other business." Carnegie held that societal progress relied on individuals who maintained moral obligations to themselves and to society. Furthermore, he believed that charity supplied the means for those who wish to improve themselves to achieve their goals. Carnegie urged other wealthy people to contribute to society in the form of parks, works of art, libraries and other endeavors that improve the community and contribute to the "lasting good". Carnegie also held a strong opinion against inherited wealth. Carnegie believed that the sons of prosperous businesspersons were rarely as talented as their fathers. Carnegie strongly believed in this because he had risen from the bottom. He believed the poor possessed an advantage over the wealthy because they receive greater attention from their parents and are taught better work ethics. Carnegie instead preferred to see things through naturalistic and scientific terms stating, "Not only had I got rid of the theology and the supernatural, but I had found the truth of evolution." Later in life, Carnegie's firm opposition to religion softened. For many years he was a member of Madison Avenue Presbyterian Church, pastored from 1905 to 1926 by Social Gospel exponent Henry Sloane Coffin, while his wife and daughter belonged to the Brick Presbyterian Church. He also prepared (but did not deliver) an address in which he professed a belief in "an Infinite and Eternal Energy from which all things proceed". Records exist of a short period of correspondence around 1912–1913 between Carnegie and 'Abdu'l Bahá, the eldest son of Bahá'u'lláh, founder of the Baháʼí Faith. In these letters, one of which was published in The New York Times in full text, Carnegie is extolled as a "lover of the world of humanity and one of the founders of Universal Peace".

Әлемдік бейбітшілік

Джон Брайттың "қоғамдық өмірдегі сүйікті қаһарманының" ықпалымен Карнеги жас кезінде-ақ әлемдік бейбітшілікке ұмтыла бастады және әскери араласуға қарсы болған бастамаларды қолдады. Оның "Барлығы жақсы, себебі бәрі жақсара түседі" деген ұраны, оның табысты бизнес карьерасын ғана емес, сонымен қатар халықаралық қатынастарға деген көзқарасын да дұрыс негіздеді. Халықаралық бейбітшілікке жасаған күш-жігеріне қарамастан, Карнеги өзінің ізденісінде көптеген қиындықтарға тап болды. Бұл қиындықтар көбінесе оның халықаралық қатынастарға деген көзқарасы мен басқа да адалдығы арасындағы қайшылықтар ретінде қарастырылады. Мысалы, 1880 және 1890 жылдары Карнеги өзінің болат зауытына АҚШ Әскери-теңіз күштерін кеңейту және жаңғырту үшін үлкен мөлшерде бронелық плиталар тапсырысын беруге рұқсат берді, бірақ Американың теңіз арқылы кеңеюіне қарсы болды. Осыған қарамастан, Карнеги Ресей императоры Николай II-нің идеясымен құрылған Халықаралық соттың Бейбітшілік сарайына үлкен қаржылық көмек көрсетті. Оның ең ірі және ұзақ мерзімді ықпалды бейбітшілік ұйымы – 1910 жылы 10 миллион долларлық қаражатпен құрылған Халықаралық бейбітшілік үшін Карнеги қоры болды. 1913 жылы Гаагадағы Бейбітшілік сарайының ашылуында Карнеги соғыстың аяқталуы күннің түннен кейін келуі сияқты сөзсіз және жақын арада болатынын болжады. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Карнеги дін, ғылым және саясат салаларындағы жетекшілер тобынан – Діни бейбітшілік одағын (CPU) құрды. Карнеги CPU арқылы әлемдегі шіркеулерді, діни ұйымдарды және басқа да рухани және моральдық ресурстарды соғысты мәңгілікке тоқтату үшін моральдық көшбасшылықты ілгерілетуге біріктіруді үміттенеді. Одақтың алғашқы халықаралық шарасы ретінде CPU 1914 жылдың 1 тамызында Германияның оңтүстігіндегі Констанц көлінің жағалауында конференция өткізуді ұйымдастырды. Делегаттар пойызбен конференцияға бара жатқанда Германия Бельгияны басып алды. Бастапқыда сәтті болмаса да, CPU өркендеді. Бүгінде оның басты назарында этика мәселелері тұр және ол Халықаралық істердегі этика жөніндегі Карнеги кеңесі ретінде танымал – тәуелсіз, бейтарап, коммерциялық емес ұйым, оның миссиясы халықаралық істерде этиканың дауысы болу болып табылады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуы Карнеги үшін және оның әлемдік бейбітшілікке деген оптимизмі үшін күрт соққы болды. Оның антиимпериализмді және әлемдік бейбітшілікті насихаттау әрекеттері сәтсіз аяқталып, Карнеги қоры оның үмітін ақтамаса да, халықаралық қатынастар туралы оның сенімдері мен идеялары оның өлімінен кейін әлемдік бейбітшілікті жаңа деңгейге көтерген Ұлттар лигасының құрылуына көмектесті.

Influenced by his "favorite living hero in public life" John Bright, Carnegie started his efforts in pursuit of world peace at a young age, and supported causes that opposed military intervention. His motto, "All is well since all grows better", served not only as a good rationalization of his successful business career, but also his view of international relations. Despite his efforts towards international peace, Carnegie faced many dilemmas on his quest. These dilemmas are often regarded as conflicts between his view on international relations and his other loyalties. Throughout the 1880s and 1890s, for example, Carnegie allowed his steel works to fill large orders of armor plate for the building of an enlarged and modernized United States Navy, but he opposed American overseas expansion. Despite that, Carnegie served as a major donor for the newly established International Court of Arbitration's Peace Palace—brainchild of Russian tsar Nicholas II. His largest and in the long run most influential peace organization was the Carnegie Endowment for International Peace, formed in 1910 with a $10 million endowment. In 1913, at the dedication of the Peace Palace in The Hague, Carnegie predicted that the end of the war was as certain to come, and come soon, as day follows night. In 1914, on the eve of the First World War, Carnegie founded the Church Peace Union (CPU), a group of leaders in religion, academia, and politics. Through the CPU, Carnegie hoped to mobilize the world's churches, religious organizations, and other spiritual and moral resources to join in promoting moral leadership to put an end to war forever. For its inaugural international event, the CPU sponsored a conference to be held on August 1, 1914, on the shores of Lake Constance in southern Germany. As the delegates made their way to the conference by train, Germany was invading Belgium. Despite its inauspicious beginning, the CPU thrived. Today its focus is on ethics, and it is known as the Carnegie Council for Ethics in International Affairs, an independent, nonpartisan, nonprofit organization, whose mission is to be the voice for ethics in international affairs. The outbreak of the First World War was clearly a shock to Carnegie and his optimistic view on world peace. Although his promotion of anti imperialism and world peace had all failed, and the Carnegie Endowment had not fulfilled his expectations, his beliefs and ideas on international relations had helped build the foundation of the League of Nations after his death, which took world peace to another level.

АҚШ-тың отарлау экспансиясы

Американың отаршылдық экспансиясы мәселесінде Карнеги оны әрқашан АҚШ үшін ақылға сыймас қадам деп есептеді. Ол Гавай аралдарының немесе Пуэрто-Риконың аннексиясына қарсы болмады, бірақ Филиппиннің аннексиясына қарсы шықты. Карнеги мұны демократиялық принциптің негізін жоққа шығару деп санайтын, сонымен қатар Уильям МакКинлиді американдық әскерлерді шығарып, филиппиндіктерге тәуелсіздіктерімен өмір сүруге мүмкіндік беруге шақырды. Бұл әрекеті басқа американдық антиимпериалистерге күшті әсер етті, олар оны жақын арада Антиимпериалистік лиганың вице-президенті етіп сайлады. 1901 жылы болат компаниясын сатқаннан кейін Карнеги бейбітшілік қозғалысына толыққанды қаржылық және жеке қатыса алды. Ол байлығының көп бөлігін бейбітшілікті сақтауға арналған түрлі ұйымдарға сыйлады, олардың өсуіне көмектесті. Бір күні британдық жазушы Уильям Т. Стид одан бейбітшілік пен төрелік қоғамын құру мақсатымен жаңа ұйым құруды сұрағанда, ол былай деп жауап берді:

Біздің күш-жігерімізді тағы бір ұйым құруға жұмсаудың дұрыс екенін көріп тұрған жоқпын. Әрине, мен бұл туралы жаңылысуым мүмкін, бірақ егер ол кез келген миллионердің ақшасына тәуелді болса, онда ол аянышпен басталып, мазақпен аяқталады деп сенемін. Сіз мұны түсінбейсіз бе деп таңғаламын. Ұлыстың ақталған ісінің күшін миллионердің ақшасынан артық ештеңе кеміте алмайды. Оның өмірі соның салдарынан бүлінеді. Карнеги халықаралық қатынастардағы бейбітшілікті халықтың күш-жігері мен еркі сақтайтынына сенді. Ақша – бұл тек қадамды жылжыту ғана. Егер әлемдік бейбітшілік тек қаржылық қолдауға ғана байланысты болса, онда ол мақсат емес, аянышпен қаралатын әрекет болар еді. Стид сияқты ол АҚШ пен Британ империясы бір ұлтқа бірігетініне сенді, оған «Біз тікелей Біріккен АҚШқа қарай бет бұрып барамыз» деді. Карнеги біріккен елдің күші әлемдегі бейбітшілікті және қарусыздануды сақтайтынына сенді. 1910 жылы Халықаралық бейбітшілік үшін Карнеги қорының құрылуы соғысты жоюдың соңғы мақсатына жету жолындағы маңызды кезең ретінде қарастырылды. 10 миллион долларлық сыйлықтан басқа, Карнеги соғыстың түрлі себептерін «ғылыми» тұрғыдан зерттеуге және оларды ақырында жоюға тиіс сот әдістерін қабылдауға шақырды. Ол Қордың халықаралық құқық бойынша елдердің құқықтары мен міндеттері туралы ақпарат тарату және басқа конференцияларды осы заңды кодификациялауға шақыру үшін құрылғанына сенді.

Зерттеу көздері

Карнегидің жеке құжаттары Конгресс кітапханасының қолжазба бөлімінде сақталады. Колумбия университетінің сирек кітаптар мен қолжазбалар кітапханасының Карнеги жинақтары Карнеги құрған келесі ұйымдардың мұрағаттарынан тұрады: Нью-Йорк қалалық Карнеги корпорациясы (CCNY); Халықаралық бейбітшілік үшін Карнеги қоры (CEIP); Оқыту ісін дамыту жөніндегі Карнеги қоры (CFAT); Этика және халықаралық қатынастар жөніндегі Карнеги кеңесі (CCEIA). Бұл жинақтар көбінесе Карнегидің қайырымдылық қызметіне қатысты, ал Карнегидің жеке өміріне байланысты материалдар өте аз. Карнеги Меллон университеті мен Питтсбург Карнеги кітапханасы бірлесіп Карнегидің өмірінен архивтерді цифрлық форматқа көшіріп, жинақтап басқарады.