Бастапқы жобалау
1970-ші жылдардың басында Škoda бастапқыда S100/110 модельдерінің ізбасары ретінде алдыңғы қозғалтқышпен және алдыңғы жетекпен жабдықталған модельді шығаруды жоспарлаған. Бірақ, қаржыландыру жетіспеуіне байланысты (Škoda тіпті жаңа көлігін алдыңғы қозғалтқышпен және алдыңғы жетекпен өндіру үшін Мәскеуде лицензия алуға өтініш берген еді), Škoda-ға лицензия берілмеді және олар бұрынғы S100/110 седан модельдерін жаңартуға мәжбүр болды. Škoda-ға жаңа көлікті өндіруге рұқсат бермеудің басты себебі – ол КСРО автомобильдерінен заманауирақ болуы мүмкін еді. Сол кезде КСРО-дағы автомобильдердің көпшілігі алдыңғы немесе артқы қозғалтқышпен артқы дөңгелектерді жетекке қосатын болды. Тіпті Škoda 105/120 прототипі де болды, ол алдыңғы қозғалтқышпен және алдыңғы жетекпен жабдықталған, сырттан артқы қозғалтқышты модельден дерлік еш айырмашылығы жоқ еді.
Кіріспе
Škoda 105/120 өндірісі 1976 жылдың тамызында басталды. Бұрынғы S100/110 модельдерімен салыстырғанда негізгі құрылымы бірдей болғанымен, жаңа машиналар көптеген жақсартуларға ие болды, мысалы, термостатты желдеткішпен жабдықталған алдыңғы радиатор. Жылыту жүйесі енді приборлық тақтаның ішінде орналасты, ал жанармай бакі артқы орындықтың астына орнатылды. Барлық модельдер бұрынғы модельдермен бірдей механикалық сипаттамаға ие болды: 4 жылдамдықты беріліс қорабы, алдыңғы тәуелсіз аспа, бұрандалы руль және серпімді осьті артқы аспа. 105/120 модельдеріндегі ерекшелік – концерт фортепианосының қақпағы сияқты ашылатын бүйірлі ілмекшелі капот болды. Škoda 105/120 бастапқыда үш модельде, екі қозғалтқыш таңдауымен қол жетімді болды: 105 S және 105 L модельдері 1046 см³ қозғалтқышпен, ал 120 L моделі 1174 см³ қозғалтқышпен жабдықталған. Күшті 1174 см³ қозғалтқышы және жабдықтары жоғары деңгейдегі 120 LS және 120 GLS модельдері 1977 және 1978 жылдары сәйкесінше модельдер қатарына қосылды. 1979 жылға дейін 105 және 120 модельдері 14 дюймдік дөңгелектермен және 155 SR 14 шиналарымен жабдықталған, бірақ 1979 жылдан бастап, доңғалақтың ені ұлғайғандықтан, 105 S/L/GL және 120L/LS нұсқалары үшін 165 SR 13 шиналары бар 13 дюймдік дөңгелектер берілді, ал GLS нұсқалары 175/70 R13 шиналарымен жабдықталды. Бұл жаңарту жолмен жүрудің жайлылығын, тұрақтылығын, өнімділігін және жанармай үнемдеуін жақсарту мақсатында жасалды.
Бастапқы сын
Автомобильдер бастапқыда "шегінде" болғандағы болжамсыз басқару қабілеті үшін сынға алынды, бірақ көптеген жүргізушілер қалыпты жағдайда ештеңе байқамайтындықтары мүмкін. Автомобильдер халықаралық раллилерде өз сыныптарында тұрақты түрде жеңіске жетіп, Еуропа бойынша бюджеттік көліктерді таңдайтын жүргізушілердің арасында танымал болды. Радиатордың автомобильдің алдыңғы бөлігіне орналасуы қозғалтқышты тас жолда тиімдірек салқындатуға мүмкіндік берді. Дегенмен, ол бұрынғы модельдерге қарағанда күрделі болғандықтан, салқындату жүйесі ауа түйілуге бейім болды, бұл көбінесе қызып кетуге және тіпті цилиндр басының зақымдануына әкелді.
Жағдайдың жақсаруы
1977 жылы 120 LS моделі 105/120 желісіне қосылды. Оның 120 L-ден 54 а.к. қуатты 1174 см³ қозғалтқышы және жабдық деңгейі жоғары болды. 1978 жылғы сәуірде 120 GLS толық жиынтықты және 120 стандартты модельдері пайда болды. 1981 жылғы наурызда 105 GL желіге қосылды. Ол механикалық тұрғыдан 105 S және 105 L модельдерімен бірдей болды, бірақ 120 GLS модельдерінің жабдықтарымен ерекшеленді. 105 GL және 120 GLS екі моделінің де қара бамперлері және көлденең артқы шамдары болды. 1981 жылғы қарашада 120 LS және 120 GLS седан модельдерінен 1174 см³ қозғалтқышы бар Škoda Garde купесі желіге қосылды. Оның артқы жартылай сүйірлік серігі жақсартылды, бұл 1980-ші жылдардың соңындағы 130 және 136 модельдеріне жол ашты. Кейінірек шыққан Škoda Rapid купесі Škoda Garde-нің жаңартылған нұсқасы болды. 1982 жылғы қарашада 105 SP және 120 LE модельдері қосылды. 105 SP – 105 S-тің коммерциялық нұсқасы, артқы орындықтары жоқ және артқы есіктерінде шыны орнына қатты металл болды; ол тек Чехословакияда қолданылды, кейде почта жеткізу үшін пайдаланылды. 120 LE, 120 L-ге ұқсас болды, бірақ отын экономиясын жақсарту үшін жоғары беріліс қатынасы өзгертілді (сондықтан «E» – экономикалық). 1984 жылы Škoda 130 модельдері пайда болды және 105/120 желісіне көптеген жақсартулар енгізді. Škoda 130-дың алғашқы үлгілері 1984 жылғы тамызда, бұрынғы Škoda 105/120 модельдеріне жеңіл өзгерістер енгізілгеннен кейін ұсынылды. Бұрынғы Škoda 105/120 модельдерінен (кейбіреулері Škoda 130 модельдерімен бірге өндірісте сақталды, мысалы, 105S, 105L, 120L, 120GL, 120LS, 120LX және 120GLS) 130 сериясы жаңа 1289 см³ қозғалтқышты қолданды (ол 120 сериясында қолданылған 1174 см³ қозғалтқыштың үлкейтілген нұсқасы болды); бұл 1289 см³ қозғалтқыш сондай-ақ машинаның ізбасары Škoda Favorit-те де қолданылды. Сонымен қатар, артқы серігі жартылай сүйірлікке қайта жасалды және машинаның доңғалақ іздері 55 дюймге (1395 мм) дейін кеңейтілді. 5 жылдамдықты беріліс қораптары және «төрт поршенді» алдыңғы тежегіш дискілері басқа жаңартулар болды. Жаңа модельдер кейбір мамандардың артқы бөлігінің тұрақсыздығы туралы бұрынғы сынға қарсы тұрды, ал 1988 жылы Ұлыбританияның танымал «Autocar and Motor» журналы жаңа 136 Rapid моделінің «Porsche 911 сияқты басқарылатынын» атап өтті. 1987 жылы жаңа Škoda Favorit-тің енгізілуімен Škoda 105/120 сериясы тек 105 L, 105 SP, 120 L және 120 GL модельдеріне дейін қысқартылды. 125 L (ол 120 L-ге ұқсас, бірақ 5 жылдамдықты беріліс қорабымен) 1988 жылғы қазанда қосылды және 105/120 сериясынан дамыған соңғы модель болды.
Өндірістің аяқталуы
1989 жылдан бастап Škoda Favorit өндірісі дамыған сайын 105/120 сериясының өндірісі біртіндеп тоқтатылды. 105 SP өндірісі 1988 жылдың шілдесінде, ал 105 L және 120 GL 1989 жылдың қаңтар және қараша айларында тоқтатылды. 120 L және 125 L (120/125 сериясының соңғы қалған үлгілері) 1990 жылдың қаңтарында түпкілікті түрде өндірістен алынды. Он төрт жылдық өндіріс барысында, оның ішінде барлығы 1 961 295 автомобиль (тек Škoda 105/120/125 сериялы автомобильдері есепке алынғанда), 120 L және 125 L (Škoda 120/125 сериясының соңғы қалған үлгілері) 1990 жылдың қаңтарында өндірілген соңғы модельдер болды. 2004 жылдың 5 қазанында AUTOSALON жүргізген сауалнама көрсеткендей, Чехияда тіркелген 3 706 012 автомобильдің 1 780 124-і Škoda маркалы болды. 305 726 автомобильмен Škoda 120 ең көп таралған модель болды, ал 216 857 Škoda 105 автомобильдері болды, бұл модельді Škoda автомобильдерінің төртінші ең көп таралған түрі етіп көрсетті.
Үлгі бойынша үлгі
MODELTYPEPRODUCEDENGINEBORE/STROKEPOWERTRANSMISSIONŠkoda 105 S742.101976–19861046 ccm I468/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 105 L742.101976–19881046 ccm I468/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 105 GL742.101981–19831046 ccm I468/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 105 SP742.101982–19881046 ccm I468/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 120742.121978–19831174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 120 L742.121976–19901174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 120 LE742.121982–19831174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 120 GL742.121984–19891174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 120 LS742.12X1976–19871174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda 120 LX742.12X1984–19871174 ccm I472/72mm5 жылдамдық қолменŠkoda 120 GLS742.12X1976–19871174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолмен (1976–1984)5 жылдамдық қолмен (1984–1987)Škoda Garde743.12X1981–19841174 ccm I472/72mm4 жылдамдық қолменŠkoda Rapid743.12X1984–19901174 ccm I472/72mm5 жылдамдық қолменŠkoda 125 L742.12X1988–19901174 ccm I472/72mm5 жылдамдық қолмен
Ұлыбритания
Ұлыбританияда Škoda 105/120 модельдері Škoda Estelle деген атпен сатылды, бұл атты Škoda GB-нің сол кездегі жарнама агенттігі – Childs Greene-нің Алан Блавинс жасаған. Олар Лондонның Клеркенвелл аймағындағы Škoda кеңсесі мен көрме залынан бірнеше көше қашықтықта орналасқан еді. Estelle логотипін Алан Блавинс жобалап, ал Childs Greene-нің Джим Хаббарды Škoda үшін сатып алған. 1977 жылдың мамырынан 1990 жылдың наурызына дейін 120 105 автомобиль сатылып, Estelle үлкен сұранысқа ие болды. Тек 1987 жылы ғана (автомобильдер өндірісі аяқталуға үш жыл қалғанда) Ұлыбританиядағы Škoda дилерлері автомобильдердің жағымсыз беделіне, ерекше басқарылуына, ескірген технологиясына және цилиндр басының жағдайымен байланысты проблемаларға қарамастан, 17 000 артқы қозғалтқышты Škoda, соның ішінде Rapid Coupé сата алды. Оның басты артықшылықтары – кең ішкі кеңістігі, сенімділігі, техникалық қызмет көрсетудің қарапайымдығы және қолжетімді бағасы болды. Көптеген автомобильдердің сенімділігі жоғары болды, олардың кейбіреулері 100 000 мильден (160 934 км) асып, дұрыс күтімнің арқасында бүгінгі күнге дейін пайдаланылуда. Škoda 1970 және 1980 жылдардағы RAC раллилеріндегі тұрақты жеңістерін Estelle арқылы жарнамалауға көп көңіл бөлді. 2006 жылдың тамызында Auto Express жүргізген сауалнама көрсетті, Ұлыбританияда сатылған Škoda Estelles-тің бар болғаны 612 данасы DVLA-да тіркелген, бұл оны соңғы 30 жылда Ұлыбританиядағы ең көп құлатылған бесінші автомобиль етті. Бірақ, бұл көрсеткіштің төмендеуіне көліктердің Шығыс Еуропаға қайта экспортталуы себеп болуы мүмкін, өйткені сол дәуірдегі Lada көліктерінің де жағдайы осылай болған. Құлатылу көрсеткіші жоғарырақ болған төрт автомобиль Estelle-ден кем дегенде төрт жыл бұрын өндірісін тоқтатқан. Škoda Estelle – Еуропадағы соңғы сериялық артқы қозғалтқышты шағын отбасылық автомобиль болғандықтан және Ұлыбританияда оның саны азайып бара жатқандықтан, жақсы жағдайдағы үлгілердің бағасы өсуде.
Арнайы үлгілер
105 Lux (1984–1989) 105 L моделіне 1984 жылдан кейін берілген атау, бірақ фараларының шағын айырмашылығынан басқа, жабдықтары мен интерьері 120 L моделімен бірдей болды. 120 LSE (1979–1987) 120 LS моделімен бірдей, винил төбесі, люк, реңді шыны және стерео радио/кассета плеері бар. 1981–1984 жылдар аралығында 120 LS моделі тек арнайы тапсырыс бойынша қолжетімді болды. 120 LXE (1987) 120 LX моделімен бірдей, люк, реңді шыны және стерео радио/кассета плеері бар. Ол 120 L "Бес" моделімен ауыстырылғанға дейін бірнеше ай ғана сатылымда болды. 120 L Five (1987–1990) 120 L моделімен бірдей, сонымен қатар 5 жылдамдықты беріліс қоробкасы, люк, алдыңғы есіктердегі қалталар, цифрлық сағат және стерео радио/кассета плеері бар. Rapid 120 CE (1984) Škoda компаниясының 90 жылдығына арналған 90 данадан тұратын лимиттік сериясы, алтын түсті дискілермен және бүкіл корпусын кесіп өтетін алтын жолақтары бар қара бояумен жасалған.
Финляндия
105 және 120 модельдері 1970 жылдардың соңында Финляндияда жақсы сатылды. 1980 жылдары Škoda-ның Финляндиядағы сатылымы сәл төмендеді, бірақ бұл үлкен мәселе болған жоқ. 105 және 120 модельдері Финляндияның қарлы жолдарын оңай басып өтуге көмектесетін қосымша опциялардан басқа, ешқандай өзгеріссіз импортталды.
Арнайы үлгілер
105 Супер – бұл атау кейінірек шыққан 105 S моделіне берілді. 120 LSX – 1984 жылы Škoda компаниясының 90 жылдығына арнап шығарылған арнайы нұсқасы.
120 LSX special edition model available in 1984 to celebrate Škoda's ninetieth Anniversary.
Батыс Германия
Батыс Германияда 105 LS моделі арнайы сатылды, бірақ ол көп сатылмады және көшбасшылармен – Volkswagen Golf, Volkswagen Jetta, Opel Kadett және Ford Escort – бәсекелесе алған жоқ. Германиядағы жалпы сатылымдар күтілгендей болды.
Грекия
Грекияда Škoda 105/120 модельдерінің сатылымы жоғары болды, бірақ ол Батыс Еуропа және Жапонияның белгілі модельдерінің жетістігіне жете алмады. Оның басты артықшылықтары – төмен бағасы, техникалық қызмет көрсетудің қарапайымдығы және кең ішкі кеңістігі болды. Төмен баға, әсіресе 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басындағы экономикалық дағдарыс кезінде маңызды фактор болды. Бұл көліктердің беріктігімен және сенімділігімен танымал болды, ал кейбір жүргізушілер оларды кез келген мақсатқа және қажеттілікке жарайтын "нағыз көліктер" деп есептеді. 120 стандартты моделі Грекияға импортталған жоқ. 1984 жылдың басында Škoda 105/120 модельдеріне жасалған шағын жаңартудан кейін, 105/120/130 модельдерінің барлық сериясы Škoda Target деген атпен сатылды. 1990-жылдардың басында артқы двигательді модельдердің грек жүргізушілерінің қажеттіліктерінен алыстағаны айқын болды. Осының салдарынан Škoda 105/120 және 130/135/136 модельдері грек жолдарынан жылдам жоғалып кетті. 2000 жылдардан бері оларды грек жолдарында кездестіруге болмайды.
Арнайы үлгілер
105 Sport – бұл атау 105 S-ге (Standard орнына) берілді, бірақ шындығында бұл тура керісінше еді! 1983 жылдан кейін 105 S енді импортталмайтын болды, демек "Мақсат 105 S" деген модель болған жоқ. 120 LS / 120 GLS – екеуінде де алдыңғы есіктердегі қалталар, тахометр және 1984 жылдан бастап: 5 жылдамдықты беріліс қорабы, цифрлық сағат және стерео радио / кассета ойнатқыш болды. Тек 120 GLS-ті ғана люкпен тапсырыс беруге болады. Мақсат 120 L 5 жылдамдық – 120 L моделімен бірдей, сонымен қатар 5 жылдамдықты беріліс қорабы, алдыңғы есіктердегі қалталар, цифрлық сағат және стерео радио / кассета ойнатқышпен жабдықталған.
Жаңа Зеландия
Škoda 105/120 1970-ші жылдардың соңында Жаңа Зеландияға импортталды және британдық аналогтарымен салыстырғанда қолжетімді, танымал және берік, қарапайым көлік болып танылды. 1980-ші жылдардың басында импортталған Škoda көліктерінің партиясы чех түрмелерінде жасалғаны туралы жалған ақпарат таратылды (Жаңа Зеландия заңдары бойынша мұндай импортқа тыйым салынған), бірақ импорттаушының көлік құралының жасалуына қатысты бұл мәселеге қатысы жоқ екені анықталған соң импорттауға рұқсат берілді. 1984 жылғы жалпы сайлауда автомобиль саяси тұрғыдан да танымал болды. Жеңілген Ұлттық партиясының депутаты Пэт Хант өзінің қарсыласы, Social Credit партиясынан Нил Моррисонды, «Кримплен костюмі мен Škoda бригадасының» мүшесі деп қынжырлы айтты, ол осы округтен жеңіске жеткен еді.
Австралия
Škoda 120L 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында Австралияда сатылды, бірақ жыл сайын импортталатын көліктер санына шектеу қойған заңдар сатуға кедергі келтірді, себебі олар коммунистік мемлекет болған Чехословакияда жасалған. Осыған қарамастан, 120L автомобиль туралы жазатын мамандардан жағымды пікірлер алды, оны ақшасына лайық жақсы тауар деп бағалады. Бұл 2007 жылы Škoda Octavia және Škoda Roomster моделінің іске қосылғанға дейін Австралияда сатылған соңғы Škoda моделі болды. Қазір Австралияда шамамен 21 Škoda 120L сақталған деп есептеледі.
Исландия
Исландияда Škoda 105 S және L үлкен санымен сатылды. 120 моделі 1977-1989 жылдары импортталды, алайда кейбіреулері 1990 жылы тіркелді. Қазір Исландияда барлығы шамамен 7 Škoda тіркелген, олардың көп бөлігі 120, одан кейін 130 және бір ғана 105 моделі. Барлығы 30-дан астам Škoda сақталған.