Кіріспе

Аматрикалық көркем әдебиет – британ әдебиетінің жанры, ол 17 ғасырдың аяғы мен 18 ғасырдың басында, шамамен 1660–1730 жылдары танымал болды. Оның ең танымал туындыларының бірі – "Көңіл көшіру", ол әйелдің көзқарасынан жазылған жыныстық қарым-қатынас туралы әңгіме, және ер адамның бедеулігі туралы болуы мүмкін. Бұл авторлар "зейіннің үштік сарайы" деп белгілі болды, бұл атауды пастор Джеймс Стерлинг берген, бірақ олардың жанжалды жазулары кейбір адамдардың оларды "жаман үштік" деп атауына себеп болды.

Әуесқойлық көркем әдебиеттің тақырыптары

Тары мағынада, махаббат тудыратын көркем әдебиет, әдетте, өзінше пайда көруші, құштар ер адамның алдауынан зардап шегетін, әдепті, сенімді әйелді бейнелейтін формулалық жанрға қарсы шығып, гендерлік рөлдерді кері айналдырады. Мысалы, Элиза Хейвудтың "Фантомина" туындысында аты-жөні айтылмаған басты кейіпкер – ақсүйек әйел, ол Боплазер деген ер адамды азғыру үшін сыртқы келбетін бірнеше рет өзгертеді. Дегенмен, кейінгі жылдары бұл әйелдердің ерлердің үстемдік тақтикасынан арылуының бір жолы ретінде танылды. Сондай-ақ, махаббат тудыратын көркем әдебиетті әйелдердің өсу романы (Bildungsroman) тұжырымдамасымен байланыстыратындар да бар, ол «әсіресе әйелдерге өз өміріне шектеулі бақылау жүргізуге рұқсат етілген қоғамда да қолданылатын әйел билігінің бір түрін бейнелеуге деген қызығушылықты» қамтиды. Әдетте ерлер жазған «романның дамуы» туралы баяндамалардан махаббат тудыратын көркем әдебиет шығарылғанмен, қазіргі ғалымдар бұл туындылардың романға дейінгі нұсқалар ғана емес, өздері жеке роман екенін тұжырымдайды. Бұл махаббат тудыратын әдебиет әйелдерге өздері үшін сөйлеуге, қанаушылық сезімдерін білдіруге және тәжірибелерін бөлісуге мүмкіндік берген сирек орындардың бірі болды. Кейбір махаббат тудыратын көркем әдебиеттер заманауи стандарттар бойынша әдепсіз саналды және олардың кейіпкерлері христиандық, әлеуметтік, құқықтық немесе басқа да поэтикалық әділеттілік тақырыптарына негізделген «жазаланбай» ұятты махаббат қарым-қатынастарын жасауға мүмкіндік берді.