Америкалық әнші және халық әндерінің шебері Жули Уайманның өмірі мен шығармашылығы
Loraine Wyman
Жули Лорейн Уайман (1885-1937) – американдық сопрано әнші, халық әндерін жинаған және орындаған тұңғыш қатысушы. Әншінің өмірі мен мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық әнші
American singer
(Жули) Лорейн Уайман (23 қазан 1885 – 11 қыркүйек 1937) – американдық сопрано, халық әндерін концерттерде орындауымен белгілі. Ол кейбір әндерді дәлалық зерттеулер барысында дәстүрлі әншілерден жинаған. Пол Дж. Стамлер Уайманды "қалалық фольклорлық қайта жанданудың алғашқы өкілі" деп атады.
(Julie) Loraine Wyman (October 23, 1885 – September 11, 1937) was an American soprano, noted for her concert performances of folk songs, some of which she collected from traditional singers in field work. Paul J. Stamler has called Wyman "the first real practitioner of the urban folk revival."
Отбасылық өмірі
Оның анасы Джули Моран Уайман (1860–1907) Чикагоға жақын, Иллинойс штатының Джолиет қаласында дүниеге келген. Ол "тамаша" деп сипатталған меццо-сопрано дауысына ие болды және опера әншісі ретінде сәтті мансапқа қол жеткізді. 1880 жылдың 2 сәуірінде Джули Моран "көмір саудагері", "қоғамдық өмірге белсенді қатысушы" және американдық үндістерге қатысты антропологиялық артефакттарды жинаушы және сатушы Уолтер С. Уайманға (1850–1927) тұрмысқа шықты. Ол Чикаго маңындағы Иллинойс штатының Эванстон қаласында тұрды. Уайманның балалық шағы әрқашан тыныш болған жоқ. 1891 жылдан кейін оның ата-анасы бөлек өмір сүрді, Джули Лорэйн мен Флоренсті Парижге алып кетіп, Каролинаны әкесімен қалдырды. 1896 жылы Уолтер Уайман әйелінен неке бұзғандық үшін ажырасты (оны алкогольге тәуелділікпен де айыптады). Осыдан кейін қыздары екі рет әкесінен қашып, аналарына қосылуға тырысты. Джули Уайманның ағасы олардың алғашқы қашуына көмектескені үшін тұтқындалды, содан кейін олар бір уақыт полиция бақылауында болды. Кейін "Чикаго Трибьюн" газеті ана мен қыздарының Нью-Йорк арқылы соңғы қашуын (1897 жылдың наурызы) былай сипаттады: олар "Солтүстік [яғни Гудзон] өзенінде күтіп тұрған катерге отырып, француз пароходына мінгізілді. Осылайша ол күйеуінің жұмыстан алған жеке тергеушілерінен қашып құтылды". Балаларын Парижге көшіргеннен кейін Джули Уайман жақын арада Солтүстік Америкаға оралды, онда ол Торонтода қоныстанды және әншілік мансабын қайта бастады; 1898 мен 1904 жылдар аралығында оның Торонто, Нью-Йорк, Буффало, Бостон және Кливленд қалаларындағы қойылымдары тіркелген. Соңында ол Филадельфияға көшіп барды. Джули Уайман 1907 жылы Нью-Йорктегі қызы Каролинаның пәтерінде өз-өзіне қол жұмсады; Лорен және оның үлкен әпкесі Флоренс сол кезде әлі де Паризде тұрып жатқан. Ол бұрын анасына сабақ берген. Бірақ одан да маңыздысы, ол атақты кабаре әншісі Иветта Гилберттен дәріс алды, одан (Стамлер) "француз және британ халық әндеріне деген құмарлықты ұстады". Француз-канад фольклоры маманы Мариус Барбо кейінірек оның француз тіліндегі білімі Уайманның көркемдік көзқарасының негізі болды деп мәлімдеді. Лорайн Уайман халық әуенінің өнер арқылы қаншалықты өзгеріп, түпкілікті формасын сақтай алатынын көрсетіп береді. Америкада туған болғанымен, Уайман ханым француз стилі мен талғамының өкілі. Оның интерпретацияларының айқындығы, нәзіктігі және шынайылығы Гастон Париж бен Жюльен Тьерсоның қалаған дәстүріне және оның шәкірті болған Иветта Гилбертпен кеңейтілгеніне байланысты.
Her mother, Julie Moran Wyman (1860–1907) was from Joliet, Illinois, near Chicago. She possessed a mezzo soprano voice described as a "marvel" and had a successful career as an opera singer. On 2 April 1880 Julie Moran married Walter C. Wyman (1850–1927), a "coal merchant", "society man", and collector and dealer in Native American anthropological artifacts. He lived in Evanston, Illinois, a suburb of Chicago. Wyman's childhood was not always serene. After 1891, her parents lived separately, with Julie taking Loraine and Florence to Paris to live, leaving Caroline with the father. In 1896 Walter Wyman obtained a divorce from his wife on grounds of adultery (he also charged her with addiction to alcohol). Following this there were two occasions in which the daughters fled from their father, attempting to join their mother. Julie Wyman's brother was arrested for helping them in the first of their escape attempts, and for a time after this they were placed under police watch. The Chicago Tribune later described how the mother and daughters made their final escape via New York (March 1897): they were "taken aboard of an outgoing French steamer by a launch which was in waiting in the North [i. e. Hudson] river. Thus she eluded detectives employed by her husband." Having relocated her children to Paris, Julie Wyman fairly soon returned to North America, where she settled in Toronto and resumed her singing career; between 1898 and 1904 performances by her are recorded in Toronto, New York, Buffalo, Boston, and Cleveland. She eventually moved to Philadelphia. Julie Wyman died a suicide in 1907 in the apartment of her daughter Caroline in New York; Loraine and her older sister Florence were still living in Paris at the time. who had earlier taught her mother. More important were her studies with the celebrated cabaret singer Yvette Guilbert, from whom (Stamler) "she acquired a taste for French and British folksongs." The French Canadian folklore specialist Marius Barbeau later asserted that her French training was fundamental to Wyman's artistic approach. Miss Loraine Wyman makes us realize to what extent a rustic melody can be transformed by art while still preserving its original contour. Although American by birth, Miss Wyman is a representative of French style and taste. The discrimination, finesse, and sincerity of her interpretations relies especially on the tradition founded by Gaston Paris and Julien Tiersot and broadened by Yvette Guilbert, of whom she was a pupil.
1916 жылға дейінгі өнер көрсетулер
Вайман 1910 жылдың қаңтарында Нью-Йоркте тұңғыш рет сахнаға шықты. Сол жылы ол Еуропаға сапар шегіп, 1910 жылдың қараша айында Париждегі Théâtre du Gymnase театрында және 1911 жылдың маусым айында Лондондағы Бехштейн залында (қазіргі Вигмор залы) ұстазы Иветт Гилбертпен бірге өнер көрсетті. 1912 жылы Вайман Торонтодағы Әйелдер музыка клубында өнер танытты, онда оның анасы он екі жыл бұрын өнер көрсеткен еді. 1913 жылы ол президент Тафт пен Жоғарғы Сот мүшелерінің алдында Ақ үйde өнер көрсетуге шақырылды. 1914 жылы ол Лондон мен Парижде өнер көрсетіп, сол мүмкіндікті пайдаланып, ондағы "ескі монастырлар мен кітапханаларда" халық әндерінің материалдарын зерттеді. Кейін сол жылы ол Чикаго мен Эванстонға өнер көрсетуге барды, онда бала кезінен бері болмаған еді; бірнеше қойылымдар отбасының ескі достарының үйлерінде өтті. 1915 жылы Вайман Лос-Анджелес аймағында өнер көрсету үшін континенттің ар жағына аттанды.
Wyman's New York debut was in January 1910. Later that year, she left for Europe, performing with her mentor Yvette Guilbert at the Théâtre du Gymnase in Paris in November, 1910, and again at Bechstein Hall (now Wigmore Hall) in London in June 1911. In 1912, Wyman performed at the Women's Musical Club in Toronto, where her mother had appeared twelve years earlier. By 1913 she was well enough known to be invited to perform at the White House before President Taft and the assembled members of the Supreme Court. In 1914, she performed in London and Paris, taking the opportunity to research more folk song material in "old monasteries and libraries" there. Later that year, she went to perform in Chicago and Evanston, where she had not been since her childhood; a number of performances were in homes of old family friends. In 1915 Wyman crossed the continent for performances in the Los Angeles area.
Апалач тауларының шыршасы
Кейбір кезде, шамасы Кентуккидегі экспедициялық сапарында, Вайман Аппалачи дульцимерін сатып алды, оны 1916 жылы Кентуккидегі экспедициялық жұмысынан әндердің тұсаукесерінде көрсетті. Бұл, 1917 жылғы 1 мамырда Vogue журналында жарияланған оң жақтағы суреттегі аспап болуы мүмкін. Уайманмен бірдей кезеңде Аппалачиде экспедициялық жұмыс жүргізген Мод Карпельстің сөзіне қарағанда, Аппалачи дульцимері сол кезде Кентуккимен ғана шектелген және тіпті онда да кеңінен таралмаған. Сонымен қатар, бұл Уайманның өнер орындарындағы маңызды бөлігі болмаған сияқты. Сигердің пікірінше, бұл аз дыбысты аспап, ол көпшілік орындарға емес, үй жағдайына көбірек қолайлы. Уайман дульцимерін 1926 жылға дейін Бакс округінің тарихи қоғамына тапсырды.
At some point, probably on her fieldwork visit to Kentucky, Wyman bought an Appalachian dulcimer, which she demonstrated at the 1916 concert premiering the songs from the Kentucky fieldwork. This may have been the instrument that was depicted in the photograph of Wyman seen at right, which appeared in Vogue]] on 1 May 1917. According to Maud Karpeles, who did fieldwork in the Appalachians around the same time as Wyman, the Appalachian dulcimer was confined to Kentucky at the time and not widely distributed even there. It likewise seems not to have been an essential aspect of Wyman's own performances. Seeger notes that it is a low volume instrument, more suited to home than public use. Wyman donated her dulcimer to the Bucks County Historical Society at some point before 1926.
Кейінгі өмірі
Уайманның концерттік қызметі 1910 жылдардың екінші жартысы мен 1920 жылдардың бірінші жартысында жалғасты, көбінесе Нью-Йорк қоғамының жоғарғы топтары ұйымдастырған қайырымдылық шараларында. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде олар француз әскерінің сарбаздарына көмек көрсетуге арналған іс-шараларды, сондай-ақ соғыс салдарынан кедейленген француз музыканттарына арналған концерттерді қамтыды. 1920 жылдардың бірінші жартысында Уайман ерте музыка маманы, клавесинші және педагог Артур Уайтингпен бірге концерттік бағдарламаларда жиі өнер көрсетті, әдетте колледждер мен университеттерде. Уайманның өзі Францияның Gaveau фирмасы жасаған 1921 жылғы үлгідегі клавесинге ие болды. Ол бір кезде (шамамен 1922–1923 жылдары) Маннес музыка мектебінің факультетінде ағылшын және француз тілінің дикциясынан сабақ берді; Говард Броквей де фортепиано бөлімінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1924 жылы New York Times газетінде Олин Даунз оның бір өнері туралы жазған рецензиясында оны "тамаша музыкант" деп бағалап, бірақ "дауысының жағдайы жақсы емес" екенін де хабарлады. Кейіннен Times газетінде Нью-Йорктегі оның басқа өнерлері туралы мәліметтер жарияланбады. Оның соңғы қоғамдық өнері 1925 жылы өтті. 1926 жылдың 14 шілдесінде Уайман бай акушер және медициналық мектеп профессоры Генри МакМэхон Пейнерге (1863 жылдың 12 шілдесі – 1934 жылдың 11 наурызы) үйленді, оның пациенттері Нью-Йорктің көрнекті отбасыларының мүшелерін қамтыды. Минтонның сөзінше, Уайман мен Пейнер көп жылдар бойы махаббатта болған; 1926 жылдың басында Пейнер әйелінен ажырасып кеткен. Пейнер 1928 жылы медицинадан зейнеткерлікке шықты; Уайман онымен бірге Францияға көшіп, Грез-сюр-Луингте тұрды. Ол 1937 жылдың 11 қыркүйегінде Нью-Йоркте 51 жасында қайтыс болды.
Wyman's concertizing continued throughout the second half of the 1910s and first half of the 1920s, often in performances for charitable causes put on by the upper stratum of New York City society. During the First World War, these included benefits for the soldiers of the French Army, as well as concerts in aid of French musicians impoverished by the war. In the first half of the 1920s Wyman frequently appeared on concert programs with the early music specialist, harpsichordist, and pedagogue Arthur Whiting, usually in college and university settings. Wyman herself owned a harpsichord, a 1921 model built by the Gaveau firm in France. She served for a time (ca. 1922–1923) on the faculty of the Mannes School of Music as a teacher of English and French diction; Howard Brockway was also teaching there in the piano department. A review of one of her performances in 1924 by Olin Downes in the New York Times praised her as "an excellent musician" but also reported her as being "not in good vocal condition". No further New York performances, it appears, were subsequently reported in the Times. Her last public performances for which documentation survives took place in 1925. On 14 July 1926, Wyman married a wealthy obstetrician and medical school professor named Henry McMahon Painter (12 July 1863 – 11 March 1934), whose patients include members of prominent New York families. According to Minton, Wyman and Painter had been lovers for many years; earlier in 1926 Painter had obtained a divorce from his wife. Painter retired from medicine in 1928; Wyman moved with him to France, where they lived in Grez sur Loing,
With her marriage Wyman disappeared entirely from public life. She died in New York 11 September 1937, aged 51.
Ғылыми мұрасы
Лорейн Уайман зәулім ғылыми кітапхана қалдырды, "көбінесе Британ аралдары, АҚШ және Франция халық музыкасы мен фольклоры туралы кітаптардың кең жинағы". 1948 жылы оның үлкен әпкесі бұл материалдарды Коннектикут колледжіне тапсырды. Ғылыми кітаптар Коннектикут колледжі кітапханасының арнайы қорында сақталады. Лорейн Уайманның далалық жазбалары мен басқа да құжаттары 2004 жылы Браун университетінің мұрағатына жіберілді, және олар бүгін де сонда сақталуда. Оның Гаво клавесині Йель университетінің музыкалық аспаптар жинағына өткізілді. Ол Джордж Лайман Киттреджбен бөліскен далалық жазбалары Гарвард университетінің Хоутон кітапханасында сақталған.
Loraine Wyman left a substantial scholarly library, "an extensive collection of books about folk music and folklore mostly of the British Isles, the United States and France." The elder sister donated these materials to Connecticut College in 1948. The scholarly books remain in the Special Collections of the Connecticut College Library. Loraine Wyman's field notes and other papers were transferred in 2004 to an archive at Brown University, where they reside today. Her Gaveau harpsichord was transferred to the Yale University Collection of Musical Instruments. The field notes she shared with George Lyman Kittredge are preserved in Houghton Library at Harvard University.