Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түнде жиі несеп тастау қажеттілігі
Unusually frequent need to urinate at night
Ноктурия Халықаралық ұрықтанбау қоғамы (ICS) тарапынан "адамның түнде бір немесе бірнеше рет несеп тастау үшін оянуы" деп анықталады. Бұл термин латынша nox – "түн" және грекше [τα] ούρα – "несеп" сөздерінен туындаған. Себептері әртүрлі болуы мүмкін және оларды анықтау қиынға соғуы мүмкін. Барлық науқасқа емдеу қажет болмаса да, көптеген адамдар ауыр ноктуриядан шарқап, түнде 2-3 реттен астам несеп тастау үшін оянады, сондықтан емделуге жүгінеді.
Nocturia is defined by the International Continence Society (ICS) as "the complaint that the individual has to wake at night one or more times for voiding (i. e., to urinate)". The term is derived from Latin nox – "night", and Greek [τα] ούρα – "urine". Causes are varied and can be difficult to discern. Although not every patient needs treatment, most people seek treatment for severe nocturia, waking up to void more than 2–3 times per night.
Ауру таралуы
Зерттеулер көрсеткендей, 20-50 жас аралығындағы адамдардың 5-15%-ы, 50-70 жас аралығындағы адамдардың 20-30%-ы және 70 жастан асқан адамдардың 10-50%-ы түнде кем дегенде екі рет несеп шығарады. Ноктурия жас өскен сайын жиі кездеседі. Көптеген қауымдастықтарда 60 жастан асқан ерлер мен әйелдердің 50 пайызынан астамында ноктурия анықталған. 80 жастан асқандарда бұл симптомдар жиірек байқалады. Ноктурия симптомдары жасқа байланысты нашарлауы мүмкін. Екі жыныста да көрсеткіштер шамамен бірдей болғанымен, мәліметтерге сәйкес, жас әйелдерде ноктурия жас ерлерге қарағанда жиірек, ал егде жастағы ерлерде егде жастағы әйелдерге қарағанда жиірек кездеседі.
Studies have shown that 5–15% of people who are 20–50 years old, 20–30% of people who are 50–70 years old, and 10–50% of people 70+ years old urinate at least twice a night. Nocturia becomes more common with age. More than 50 percent of men and women over the age of 60 have been measured to have nocturia in many communities. Even more over the age of 80 are shown to experience symptoms nightly. Nocturia symptoms also often worsen with age. Although rates are about the same for both genders, data shows that there is a higher prevalence in younger women than younger men and older men than older women.
Әсері
Зерттеулер көрсеткендей, 60%-дан астам адам ноктуриядан кері әсер көреді. Егде саяндардың құлап түсу жағдайларының 25%-і түнгі уақытта орын алады, ал олардың 25%-і дәретханаға тұру үшін оянғанда болады. Ноктуриямен күресетін адамдардың өмір сапасын бағалауға арналған тест 2004 жылы жарияланды. Алғашқы зерттеу тек ер адамдар арасында жүргізілді.
Research suggests that more than 60% of people are negatively affected by nocturia. 25% of falls that older individuals experience happen during the night, of which 25% occur while waking up to void. A quality of life test for people who experience nocturia was published in 2004. The pilot study was conducted only on men.
Полиурия
Полиурия – зәрдің шамадан тыс немесе қалыптан тыс көп мөлшерде өндірілуі немесе шығарылуы. Зәр өндірісінің және шығарылуының артуы диурез деп те аталады. Полиурия көбінесе басқа аурудың белгісі немесе көрінісі ретінде қарастырылады (өздігінен ауру емес), бірақ оның себептері нақты болмаған жағдайда, дертім деп санауға болады.
Polyuria is excessive, or abnormally large, production or passage of urine. Increased production and passage of urine may also be termed diuresis. Polyuria is usually viewed as a symptom or sign of another disorder (not a disease by itself), but it can be classed as a disorder, at least when its underlying causes are not clear.
Жалпы полиурия
Глобалды полиурия – ұйқы уақытына ғана шектелмейтін, несептің үнемі артық өндірілуі. Бұл көбірек сұйықтық ішуге жауап ретінде пайда болады және тәулігіне 40 мл/кг-дан артық несеп шығару ретінде анықталады. Глобалды полиурияның ең көп кездесетін себептері – қант диабеті және қант емес диабет (ДИ) сияқты біріншілік шөлдеу бұзылыстары. Несеп шығарудың бұзылуы полидипсияға, яғни шектен тыс шөлдеуге алып келуі мүмкін, бұл қан айналымының күйреуін болдырмауға көмектеседі. Орталық қант емес диабет вазопрессин (антидиуреттік гормон (ADH), аргинин вазопрессині немесе аргипрессин деп те аталады) деңгейінің төмендеуінен туындайды. АДГ гипоталамуста өндіріледі және артқы гипофизде сақталып, одан бөлінеді. АДГ бүйрек нефрондарының жинақтау түтікшелерінде судың сіңуін күшейтеді, нәтижесінде несеп өндірілуі азаяды. АДГ денедегі су деңгейін реттейді, осылайша су мөлшерін қалыпты ұстауға көмектеседі. Нефрогенді ДИ жағдайында бүйректер АДГ-ның қалыпты мөлшеріне тиісті жауап бермейді. ДИ диагнозын түнгі су жұмсарту тестісі арқылы қоюға болады. Бұл үшін пациент белгілі бір уақыт ішінде, әдетте 8-12 сағат бойы сұйықтық ішуден бас тартуы керек. Егер таңғы бірінші несеп жеткілікті концентрацияланбаса, пациентке ДИ диагнозы қойылады. Орталық ДИ әдетте АДГ-ның синтетикалық аналогы – десмопрессинмен емделеді. Бұл сусақтықты және жиі несеп шығаруды бақылауға көмектеседі. Нефрогенді ДИ-ге толыққанды ем жоқ болғанымен, оны сұйықтық қабылдауды мұқият реттеу арқылы емдеуге болады.
Global polyuria is the continuous overproduction of urine that is not only limited to sleep hours. This occurs in response to increased fluid intake and is defined as urine outputs of greater than 40 mL/kg/24 hours. Common causes of global polyuria are primary thirst disorders, such as diabetes mellitus and diabetes insipidus (DI). Urination imbalance may lead to polydipsia or excessive thirst to prevent circulatory collapse. Central diabetes insipidus is caused by low levels of vasopressin (also called antidiuretic hormone (ADH), arginine vasopressin, or argipressin). ADH is produced in the hypothalamus and stored in and released from the posterior pituitary gland. ADH increases water absorption in the collecting duct systems of kidney nephrons, subsequently decreasing urine production. ADH regulates hydration levels in the body, which helps regulates water levels. In nephrogenic DI, the kidneys do not respond properly to the normal amount of ADH. Diagnosis of DI can be made by an overnight water deprivation test. This requires the patient to eliminate fluid intake for a fixed period of time, usually around 8–12 hours. If the first morning void is not highly concentrated, the patient is diagnosed with DI. Central DI usually can be treated with a synthetic replacement of ADH, called desmopressin. This is taken to control thirst and frequent urination. Although there is no substitute for nephrogenic DI, it may be treated with careful regulation of fluid intake.