Кіріспе

Бродвотер фермасы, көбінесе жай ғана "Ферма" деп аталады, – Солтүстік Лондонның Тоттенхэм ауданында, Мозель өзенінің бойында орналасқан аймақ. Аймақтың шығыс жартысын Broadwater Farm Estate ("BWFE") алып жатыр, бұл жоғары тығыздықтағы әлеуметтік тұрғын үй салу бойынша жасалған тәжірибе, Корбюзье идеяларына негізделген, бір-бірімен дәліздер арқылы байланысқан бетон мұнаралармен ерекшеленеді ("аспандағы көшелер" деп аталатын, даулы құрылыстар). 1960 жылдардың соңында арзан, бірақ өртке осал префабрикацияланған бетон панельдер қолданылып салынған. Аймақтың батыс жартысын Лордшип демалыс алаңы алып жатыр, ол Солтүстік Лондонның ең ірі саябақтарының бірі. 2011 жылы Бродвотер фермасында 4844 адам тұрды. Бұл үйлер Лондонның Харрингэй аудандық кеңесіне тиесілі. 1985 жылы Элис Коулманның "Utopia on Trial" кітабы жарық көргеннен кейін, аймақ Ұлыбританиядағы тұруға ең қолайсыз жерлердің бірі ретінде танылды. Сол жылдың соңында болған ірі тәртіпсіздіктер бұл пікірді күшейтті. 1985 жылғы тәртіпсіздіктерден кейін аумақты қайта жаңартуға масштабты бағдарлама жүргізілді, соның нәтижесінде қылмыс деңгейі біраз төмендеді. Дегенмен, бұл аймақ әлі де көптеген пышақтаулар мен өзге де зорлық-зомбылық қылмыстарына қатысты топтармен байланысты. Өзінің бай афро-карибтік мұрасымен танымал, ол Лондонның этникалық құрамы ең алуан түрлі жерлерінің бірі болып табылады; 2005 жылы оның ресми халқы 3800 адамды құрады, оның ішінде 39 түрлі ұлт өкілдері тұрды. Broadwater Farm 1970 жылдардың басында салынды және Ронан Пойнт сияқты Taylor Woodrow Anglian жүйесімен префабрикацияланған панельдер қолданылып тұрғызылды. 2018 жылдың маусым айында Гренфелл мұнарасындағы өрттен кейін жүргізілген сынақтардың нәтижесінде Харрингэй кеңесі жүздеген отбасыны эвакуациялауға тура келетінін хабарлады, себебі өрт болған жағдайда мұнаралардың он бірі күйреу қаупіне ұшырайды. Кем дегенде екеуінің бұзылуы мүмкін.

Орналасқан жері

Бродвотер фермасы Мозель өзенінің аңғарында, Лондон қаласынан солтүстікке қарай шамамен 10 шақырым жерде орналасқан. Ол Лордшип-Лейн көшесінің оңтүстігінде, Лордшип-Лейн және Роундуэй көшелерінің екі қиылысы арасындағы терең жарықта орналасқан. Брюс қасарымен тікелей шектеседі, Тоттенхэм орталығынан шамамен 547 ярд (500 м), ал Вуд Гриннен 2 шақырым қашықтықта жатыр.

Ерте тарих

Жақындағы Брюс Гроув теміржол стансасы ашылғанға дейін, 22 шілде 1872 жылы, бұл аймақ әлі де ауылдық сипатта болды, бірақ Лондонға және Тоттенхэмнің дамып келе жатқан маңына жақын орналасқан. Брюс қамалының маңындағы шағын ғимараттардан басқа, аймақтағы жалғыз құрылыстар Бродвотер фермасының үйі мен шаруашылық ғимараттары еді, ол кезде ол әлі де жұмыс істеп тұрған ферма болатын. Тоттенхэм мен Вуд-Гринге теміржол салынғаннан кейін, айналасындағы қалашықта тұрғын үйлердің құрылысы қарқынды жүрді. Дегенмен, Мозель өзенінің су тасқыны мен ылғалдылығына байланысты Бродвотер фермасы құрылысқа жарамсыз деп есептелді және шаруашылық жері болып қала берді. 1920 жылға қарай Бродвотер фермасы Лордшип-Лейндегі соңғы ауылшаруашылық жеріне айналды, барлық жағынан тұрғын үйлермен қоршалған. Елді мекеннің жоспары Ле Корбюзьенің идеяларына негізделген, және ірі бетон блоктарымен, биік мұнаралармен ерекшеленді. Бірақ жер қабатының барлығын автотұрақтар алып жатты. Ғимараттар бірінші қабаттағы "көктегі көшелер" деп аталатын өзара байланысқан жолдар жүйесі арқылы біріктірілген. Бұл тұрғын үйлер мен бизнестер үшін су тасқыны қаупін азайтты, бірақ жер деңгейінде "көшедегі күзетші" болмады, және қоғамдық сезім төмендеді. Осыған ұқсас жобаланған құрылыстардағыдай, жаяу жүргіншілер жолдары мен әсіресе баспалдақтарды ешкім көре алмады, сондықтан қылмыс пен тәртіпсіздікке қарсы ешқандай кедергі болған жоқ; Джейн Джейкобстың "Ұлы американдық қалалардың өлімі мен өмірі" кітабында айтқандай, "көшедегі күзетшілер" болған жоқ. 12 ғимараттың әрқайсысы екінші дүниежүзілік соғыстағы RAF әуежайларының бірінің атымен аталады. Осы оқиғалар кезінде полицияның рейдтер, кең ауқымды қадағалау және тоқтатып тексеру сияқты әдістерін қолдануы, қара нәсілді қауымдастықтың кейбір мүшелерінің наразылығын тудырды. Флойд Джарретт, үйі Фермадан шамамен бір шақырымдай жерде орналасқан, 1985 жылдың 5 қазанында полицияға ұсталды, себебі жалған салық төлемдискісі бар көлікте тоқтағанда жалған ақпарат берген. Ол қамауда болған кезде төрт офицер оның үйіне тінтіп қарауға барды. Тінтіп қарау кезінде оның анасы Синтия Джарретт құлап, қайтыс болды. Синтия Джарретттің қалай және неліктен қайтыс болғаны, жүрек талмасынан ба, полицияның әрекеттерінен ба, әлі анықталған жоқ. Келесі күні, 1985 жылдың 6 қазанында, Тоттенхэм полиция бөлімшесінің алдында шағын наразылық акциясы өтті, ол бастапқыда станцияның терезесіне бір бөтелке лақтырылғаннан басқа, салыстырмалы түрде бейбіт өтті. Полиция қызметкерлері осы жерге жетіп келгенде, тәртіпсіздік жасаушылар палуба деңгейінде кедергілер орнатып, шұғыл қызметтер палуба деңгейінен шығып кетті. Олар таяқтармен, пышақтармен және мачетелермен шабуыл жасап, офицер Блейклокты өлтіріп, офицер Кумбсты ауыр жарақаттады. Өлім туралы хабар тарағаннан кейін, тәртіпсіздік басылды. Жергілікті кеңес басшысы Берни Грант "полиция қанды жақсы сабақ алды" деген сөзін дұрыс емес түсіндіргенін мәлімдеді. Үш жергілікті тұрғын, Марк Брейтуэйт, Ингин Рагхип және Уинстон Силкотт, офицер Блейклокты өлтіргені үшін сотталды. Алайда үш жылдан кейін олардың айыптаулары жойылды, себебі полицияның тергеу жазбалары бұрмаланғаны анықталды. Қылмыстың қандай адам жасағаны әлі анықталған жоқ, бірақ 2010 жылы офицер Блейклокты өлтірді деген күдікпен бір адам тұтқындалды.

Қайта құру

1985 жылғы оқиғалардан кейін Broadwater Farm елді мекені, көтерілістерде анықталған мәселелерге жауап ретінде 33 миллион фунт стерлингтік қарқынды қайта жаңғырту бағдарламасының назарына алынды. Тұрғындардың бәрі ақ нәсілді болған жалға алушылар қауымдастығы, қауымдастықтың құрамын халықтың нақтырақ бейнесіне сәйкес келтіру үшін қайта құрылды, ал тұрғындардың алаңдаушылықтары билік тарапынан мұқият қарастырылды. Жаңадан жаңғыртудан бері, елді мекеннен адамдардың кетуі азайып, тұрғын үй алуға үлкен кезек пайда болды.

Жою ұсынылады

2017 жылы Гренфелл мұнарасының апатынан кейін жүргізілген сынақтар нәтижесінде 2018 жылдың 20 маусымында Харрингэй кеңесі екі блоктың эвакуацияланғанын хабарлады. Он бір блоктың құрылымы нашар және газ құбыры немесе газ баллоны жарылған жағдайда немесе көлік ғимараттардың негізіне шапса, құлау қаупі төндіретін. Алты қабатты "Тангмир Хаус" және 18 қабатты "Нортхолт" ең көп зардап шеккендіктерінен, бұзылуға жатыр. Бұл блоктар Ронан Пойнтта қолданылған ірі панельдік жүйемен салынған, онда 1968 жылы болған газ жарылысы төрт адамның қазасына және тізбектей құлдырауға әкелген.

Қызықты орындар

Брюс қамалы, бір кезде пошта маркасын ойлап тапқан Роуленд Хиллдің үйі болған, Лордшип Лэйннің солтүстік жағында, Бродвотер фермасының тіке қарсысында орналасқан. Оны 16 ғасырда Уильям Комптон салған, және 1906 жылдан бері ол қоғамдық мұражай болып табылады. Мұнда Харрингэй кеңесінің қоғамдық мұрағаты мен пошта жүйесі тарихына арналған үлкен көрме ұйымдастырылған. Бродвотер фермасы Broadwater United футбол жаттықтыру бағдарламасына отан. 1985 жылғы оқиғалардан кейін жергілікті жастарға бағыт беру мақсатында құрылған, ол кейіннен Джоби МакАнуф, Лионель Морган және бағдарлама жетекшісі Класфорд Стирлингтің ұлы Джуд Стирлинг сияқты бірнеше кәсіби футболшыларды тәрбиеледі.

Мектептер

2007 жылы егістікте 104 балаға арналған балабақшасы бар жаңа Балалар орталығы ашылды. Ол әлемдегі ең жақсы жобаланған балабақшалардың бірі саналады және 2007 жылы Британдық сәулетшілер институтының сыйлығын жеңіп алды. Broadwater Farm аумағында Broadwater Inclusive Learning Community орналасқан, оған The Willow (екі сыныптық бастауыш мектеп), The Brook (120 орындық арнайы мектеп), Broadwaters Балалар орталығы (мектептік балабақша, 5 жасқа дейінгі балаларға күтім және кең ауқымды қоғамдық қызметтер) және Broadwaters' Extended School Service (таңғы аспап, сабақтан кейінгі және демалыс күндері қызмет көрсету) кіреді. Жоғары білімді жақын жердегі Woodside High School, бұрын White Hart Lane School деп аталған, Broadwater Farm аумағынан шамамен 200 метр қашықтықта береді.

Дүкендер

Көтерілістерден кейін Бродвотер фермасындағы көптеген дүкендер аймақтан кетіп қалды, ал қалғандары палуба деңгейі бұзылғаннан кейін жабылды. Осының салдарынан Бродвотер фермасы дүкендермен өте нашар қамтамасыз етілген. Харрингэй кеңесі фирмаларды аймақта ашуға ынталандыру үшін 21 шағын "кәсіпорындық бөлімшелерді" арзан бағамен ұсынды, бірақ оларды толтыру қиын болып шықты. Дегенмен, Бродвотер фермасы Тоттенхэм жолындағы дүкендер мен супермаркеттерге 400 метр, ал Вуд Гриндегі «Shopping City» сауда орталығына шамамен 2 километр қашықтықта орналасқан.

Көлік

Мозель өзенін қоршауға дейін жердің су толуы және халықтың тығыздығының аз болуына байланысты Broadwater Farm метро желісінен тыс қалды. Брюс Гроув теміржол станциясы, иеліктен 400 метр шығысқа қарай орналасқан, аймақты Лондон орталығымен байланыстырады. Көшелер тар болғандықтан, екі қабатты және тікелей буысты автобустар бұл аймаққа қатынай алмайды. 2006 жылдың 11 ақпанынан бастап, тар көшелер мен тік бұрылыстарда жүруге арналған Alexander Dennis Enviro200 Dart автобустарын пайдаланатын W4 маршруты иелікке дейін бағыты өзгертіліп, тұңғыш рет тікелей қоғамдық көлік байланысын қамтамасыз етті. Басқа да автобус маршруттары Лордшип-лейн бойымен солтүстікке және Филип-лейн бойымен оңтүстікке қарай жүреді. Turnpike Lane метро станциясы оңтүстік-батысқа қарай жаяу арақашықтықта орналасқан.

Демография

Қазіргі уақытта Бродвотер фермасында 3800 мен 4000-ға жуық тұрғын тұрады. 1985 жылғы оқиғалардан кейін бірқатар жергілікті тұрғындар кетіп, олардың орнына көбінесе жақында көшіп келген иммигранттар, әсіресе күрдтер, сомалилер және конголықтар қоныстанды, бірақ бұл жер әлі де үлкен афро-карибтік мұрасын сақтап тұр.