Кіріспе
Парк Хилл – Англияның Оңтүстік Йоркшир графтығындағы Шеффилд қаласындағы тұрғын үй кешені. Ол 1957 және 1961 жылдар аралығында салынды және 1998 жылы II* санаттағы ескерткіш мәртебесіне ие болды. Төмендеу кезеңінен кейін, кешен Urban Splash компаниясымен қайта жаңартылуда, көбінесе жеке меншікке ие, аралас тұрғын үйлерге айналуда. Бұл үйлер нарықта жалға берілетін, жеке сатылатын, бірлескен меншік және студенттік жатақтардан құралған. Жобаның шамамен төрттен бірі әлеуметтік тұрғын үй болады. Жаңарту 2013 жылғы RIBA Stirling Prize жүлдесіне іріктелінген алты жобаның бірі болды. Кешен қаланың Manor Castle округіне кіреді. Парк Хилл – пәтерлер орналасқан ауданның да атауы. Бұл атау Шеффилд Манорға тиесілі бұғы бағына байланысты, оның қалдықтары қазір Норфолк паркі деп белгілі.
Park Hill is a housing estate in Sheffield, South Yorkshire, England. It was built between 1957 and 1961, and in 1998 was given Grade II* listed building status. Following a period of decline, the estate is being renovated by developers Urban Splash into a mostly private mixed tenure estate made up of homes for market rent, private sale, shared ownership, and student housing while around a quarter of the units in the development will be social housing. The renovation was one of the six short listed projects for the 2013 RIBA Stirling Prize. The Estate falls within the Manor Castle ward of the City. Park Hill is also the name of the area in which the flats are sited. The name relates to the deer park attached to Sheffield Manor, the remnant of which is now known as Norfolk Park.
Тарих
Парк-Хилл бұрын жалғастырыла орналасқан үйлер, 2–3 қабатты үйлердің қосылысы, ашық жерлер, карьерлер және тік геннельдер (қосымша жолдар) болған. Көшелер тор тәрізді құрылыммен орналасқан. Ғимараттар тікелей біріне-бірі жалғасқан, бір қатары көшеге қарап тұрса, екінші қатары ішкі аулаға қарап тұрған. Жатақханалар орталық су желісіне қосылмаған. Бір тұрақтан 100 адамға дейін су алуға мүмкіндік болған. 1930 жылдары ондағы зорлық-зомбылық қылмыстарының көптігіне байланысты "Кішкентай Чикаго" деп аталған. Аймақты тазалау жұмыстары 1930 жылдары басталды. Алғашқы рұқсат 1933 жылы Герцог/Бард/Бернард көшелері жобасы үшін берілді. Ішкі аулалар төрт қабатты үйлермен алмастырылды. 1935 жылы Герцог көшесінің оңтүстігіндегі көшелерді, атап айтқанда Оңтүстік көшесі, Төменгі көшесі, Хейг-лейн, Лорд көшесі, Стаффорд көшесі, Лонг-Генри көшесі, Коллиерс-роу, Норвич көшесі, Гилберт көшесі және Ансон көшесін қамтитын орталық аумақты тазалау ұсынылды. Қалалық медициналық қызметкер Джон Ренни былай деп қорытынды жасады: "Осы аудандағы тұрғын үйлер [Дьюк көшесі, Дьюк көшесінің аллеясы, Оңтүстік көшесі және Төменгі көшесі] нашар күйіне келуіне немесе санитарлық кемшіліктеріне байланысты адамдар тұруға жарамсыз, немесе олардың дұрыс емес орналасуына немесе көшелердің тарлығына немесе дұрыс емес орналасуына байланысты аймақтың тұрғындарының денсаулығына қауіпті немесе зиянды, ал аймақтағы басқа ғимараттар да осындай себептерге байланысты қауіпті немесе зиянды, және аймақтағы жағдаймен күресудің ең тиімді жолы – аймақтағы барлық ғимараттарды бұзу." Қаланың жоспарлау бөлімінің қызметкері Г. Крейвен толыққанды бұзуды және оның орнына көп қабатты үйлер салуды ұсынды. Екінші дүниежүзілік соғыс осы процесті тоқтатты. Соғыстан кейін Парк-Хилл тұрғындарын қайта орналастыру үшін радикалды жоспар қабылдау қажет болды. Осы мақсатта архитекторлар Джек Линн және Айвор Смит, Шеффилд қалалық архитектор Дж. Л. Уоммерслидің жетекшілігімен 1953 жылы Парк-Хилл үйлерін жобалау жұмыстарын бастады. Ле Корбюзьенің Unité d'Habitation және Смитсонның салынбаған жобаларынан, әсіресе Лондондағы Golden Lane үшін шабыттанған, палубаға кіру дизайны "революциялық" деп есептелді, бірақ шындығында фантастикалық жобалар көбінесе оларда тұратын отбасылар үшін тиімсіз болып шықты. Бұл стиль брутализм деп аталады.
" the dwelling houses in that area [of Duke Street, Duke Street Lane, South Street and Low Street] are by reason of disrepair or sanitary defects unfit for human habitation, or are by reason of their bad arrangement, or the narrowness or bad arrangement of the streets, dangerous or injurious to the health of the inhabitants of the area, and that the other buildings in the area are for a like reason dangerous or injurious to the health of the said inhabitants, and that the most satisfactory method of dealing with the conditions in the area is the demolition of all the buildings in the area." G. C. Craven, the city's planning officer, recommended wholesale demolition and possible replacement with multi storey flats. The Second World War halted this. Following the war it was decided that a radical scheme needed to be introduced to deal with rehousing the Park Hill community. To that end, architects Jack Lynn and Ivor Smith under the supervision of J. L. Womersley, Sheffield Council's City Architect, began work in 1953 designing the Park Hill Flats. Inspired by Le Corbusier's Unité d'Habitation and the Smithsons' unbuilt schemes, most notably for Golden Lane in London, the deck access design was viewed as 'revolutionary', in reality the fantastical schemes were often less practical for the families actually living in them. The style is known as brutalism.
Құрылыс
Құрылыс 1957 жылы басталды. Парк-Хилл (бірінші бөлім) 16 маусым 1961 жылы Хью Гейтскелл, парламент депутаты және оппозиция жетекшісі, ресми түрде ашылды. Қалалық кеңес жоба туралы бірнеше тілде, оның ішінде орыс тілінде брошюра жариялады. Мызғымас қоғамдық байланыс үшін көршілер бір-біріне жақын үйлерге қоныстырылды және аймақтағы ескі көше аттары қайта қолданылды (мысалы, Гилберт Роу, Лонг Генри Роу). Екінші кезең төбеде орналасқан 1160 пәтерлік төрт биік үйден тұрды. Олар Бернард көшесінің шығысындағы екі үш қабатты терраса арқылы негізгі жобамен байланысты, онда 153 пәтер орналасқан. 1961 жылдың мамыр айында бұл Хайд Парк үйлері деп қайта аталды. Террасалар Хайд Парк жолы және Хайд Парк террасасы аталды. Хайд Парктегі биік үйлердің биіктігі 5-тен 19 қабатқа дейін жетеді. Оны 23 маусым 1966 жылы Королева Ана Елизавета ашты. Брумхолл және Кельвин дамуы сияқты ұқсас дизайнмен басқа да тұрғын үй жобалары Шеффилдте аяқталды. Бастапқыда бұл "аспандағы көшелер" белгілі бір танымалдылыққа және сәттілікке ие болды; өмірінде алғаш рет жұмысшы топтың тұрғындары жеке жуынатын бөлмелер мен тиімді жылу жүйесіне ие болды, бірақ проблемалар көп ұзамай пайда бола бастады. Ата-аналар төменгі қабаттардағы ойын алаңдарында балаларын қадағалауда қиындықтарды сезінді, ал кейбір қарт адамдар өзін оқшауланған сезінді – кіру лифттері істен шықса, көп қабатқа көтерілуге тура келді, тіпті жұмыс істеген кезде де лифттер, әсіресе демалыс күндері, "дәретхана" ретінде қолданылып, күтшінің оларды күшті иісті дезинфекциялағышпен жууына себеп болды. Жасырын жолдар мен баспалдақтар қылмыс пен қоғамдық тәртіпсіздікке мүмкіндік берді, ал биік балкондар кейбіреулерді қоқыс және одан да қауіпті заттарды лақтыруға шақырды; 1970 жылдардың соңында Хайд Парк үйлерінен лақтырылған теледидардан бала қаза тапты. Биік платформалар өз-өзіне қол жұмсауға бейім адамдарды да тартып алды. Пәтерлерді әлеуетті тұрғындарға бөлудегі үкіметтік шектеулер, ғимараттың тозуы, нашар дыбыс оқшаулауы және тұрғындардың қауіпсіздігіне қатысты мәселелер олардың танымалдылығын төмендетті. Көп жылдар бойы кеңес пәтерлерге тұрғын табуда қиындықтарға тап болды.
Тізімге енгізу және жаңарту
Проблемаларға қарамастан, кешен сол дәуірдегі көптеген жүйелі құрылыс блоктарынан айырмашылығы, құрылымдық тұрғыдан берік болды және 1998 жылы II* санатқа енгізіліп, Еуропадағы ең ірі тізімделген ғимарат атанды. Шеффилд қалалық кеңесі мұның ғимаратты жаңартуға инвестиция тартуға көмектесетініне үміттенді, бірақ бастапқыда бұл орындалмады. Мүлікті тізімге енгізу туралы шешім сол кезде де даулы болды және қазір де сынға ұшырауда. English Heritage серіктестігімен Urban Splash әзірлеушісі пәтерлерді жоғары деңгейлі пәтерлерге, кеңселерге және әлеуметтік тұрғын үйге айналдыру бойынша жартылай жекешелендіру схемасын іске асыруда. Шеффилд қалалық кеңесі теміржол станциясы мен Парк-Хилл арасында жаңа қоғамдық саябақ – Саут-стрит ашық кеңістігін салды. Оған бірнеше отыруға арналған террасалар мен жаңа гүлзарлар кіреді.
1-кезең
А, В және С қабырғалары (ғимараттардың ең биік бөліктері) бастапқыда тазартылды, тек бетон қабықтары ғана қалды. Бұл жаңарту жобасы 2013 жылғы RIBA Stirling Prize сыйлығына іріктелінген алты жобаның бірі болды, ол түпнұсқа кірпіш қабырғаларын және көшелердің толық енін сақтайды. D, E, F, G және H қабырғаларында орталық тұрғындар бағының айналасында 195 жаңа пәтер мен таунхаус салынбақ, сондай-ақ коммерциялық кеңістіктер де қарастырылған. Бұл кезеңге 1-ші кезеңге жалғастыратын көпірді қалпына келтіру де кірді. Жобаға 2017 жылдың желтоқсанында рұқсат берілді және жұмыс 2019 жылдың қаңтарында басталды. Үйлер 2020 жылдың ақпан айында сатылымға шығарылды және тұрғындар 2022 жылдың қаңтарынан бастап көшіп келді. 2023 жылдың қыркүйегінде Парк Хиллдегі алғашқы паб ашылды, бұл бастапқы құрылыс кезіндегі алғашқы паб. Оның аты, «Жемшін», бұрынғы екі мекеменің – «Парквей тавернасы» мен «Эрл Джордж» аттарының біріктірілуінен туындаған.
3-кезең
3-кезең студенттерге арналған жатақ ретінде салынды, оған 74 таунхаус стиліндегі 356 бөлме, сондай-ақ ортақ кеңістіктер мен шағын дүкен кіреді. M, N, O, P және Q блоктары осы кезеңнің құрамына кірді, бұл кезең Бетон үйі деп аталды. Жобаға 2018 жылдың шілдесінде рұқсат берілді және құрылыс жұмыстары 2019 жылдың мамыр айында басталды. Жұмыс 2020 жылдың күзінде аяқталды, ал алғашқы студенттер 2020 жылдың қыркүйегінде жайғасты. Park Hill Provisions шағын дүкені 2021 жылдың қазан айында ашылды.
4-кезең
2019 жылдың тамызында R, S және T қабырғаларын 95 тұрғын үй, суретшілерге арналған баспана, мұражайлық пәтерлер, суретшілер студиялары және заманауи өнер галереясы ретінде қайта құруға жобалауға рұқсат берілді. 2023 жылдың маусым айында жаңартылған жоспарлау өтінімі ұсынылды, онда қаржыландырудың жетіспеуіне байланысты өнер галереясы (және оған байланысты студиялар мен баспана) алынып тасталды. Бұған қоса, қолданыстағы жасыл кеңістіктің бір бөлігін автотұрақтармен алмастыруды көздейтін, дау тудыратын жоспарлар да енгізілді. 2023 жылдың қарашасында тағы бір түзетілген жоспарлау өтінімі мақұлданды.
Өмірбаян
Шеффилдтің Парк-Хилл ауданында халық тығыздығы шамамен құрады. Патрик Аберкромбидің 1924 жылғы Шеффилд қалалық зерттеу және даму жоспарына сәйкес, Төменгі Парк ауданында 1000 тұрғынға шаққанда 20–26 адам қайтыс болды, ал бір жасқа дейінгі нәрестелердің өлім-жітім көрсеткіші 1000 туған балада 153–179 құрады. Орталық аймақтың ауданы алды, және 140 ресми түрде бұзылуға жатқан аймақты қамтыды.
Дизайн
995 Park Hill пәтерлері мен мезонеттері, үш паб және 31 дүкен төрт қатарға орналастырылып салынған, олар жоғарғы деңгейлер арқылы көпірлермен байланысқан. Қала мен Оңтүстік Пеннин тауларына панорамалық көріністі барынша кеңейту үшін қатарлар өткір бұрыштармен қиылысқан. Саты және лифттер әр қиылыста орналастырылған. Техникалық қызмет көрсету көліктерін көтеруге қабілетті екі сервистік лифт болған. Жердің тік еңістігі (1:10 градиент) жобалаушыларға ғимараттардың биіктігі төрттен 13 қабатқа дейін болғанына қарамастан, шатыр деңгейін тұрақты ұстауға мүмкіндік берді. Әр үшінші қабатта 3 метрлік (10 фут) кіру жолдары салынған; олар сол деңгейдегі бір бөлмелі пәтерді және жоғарыдағы екі бөлмелі мезонетті қамтамасыз еткен. Көлденең құрылым әр үш бөлікте қайталанатын, қызметтер мен саты бағаналарын ұстап тұрған H-тұлғалы қаңқаға негізделген. Әрбір бөлімде бір бөлмелі пәтер, екі бөлмелі пәтер, екі бөлмелі және үш бөлмелі мезонеттер, сондай-ақ саты бағаналары бар. Ас үйлер мен жуынатын бөлмелер тік бойымен орналасқан, бұл қызметтерге арналған құбырларды және Garchey қалдықтарды жою жүйесін оңай орнатуға мүмкіндік берді. Құрылысы ашық бетон қаңқадан жасалған, сыртында қызғылт, терракота, ашық қызыл және кремі түсті кірпішпен қапталған. Бірақ ауа райының әсерінен және өткен пойыздың күйесінен көптеген адамдар мұны байқамайды және ғимарат толығымен бетоннан салынған деп ойлайды. Пәтерлер тұжырымы «аспандағы көшелер» деп сипатталған. Сүт тасымалдау машиналарын жүргізуге жеткілікті кеңдіктегі төрт деңгейлі көше болған, оларға көптеген кіреберіс есіктері ашылған. Бұл дизайнның маңызды тұжырымы болды. Құрылыстың жоғарғы деңгейінен басқа, әр деңгей еңіс жазықтықтың бір жерінде жерге тікелей түсіп тұратын мүмкіндікке ие. «The Pavement» деп аталған сауда орындары учаскенің ең төменгі бөлігінде орналасқан, төрт паб болған: Earl George – «The Pavement»-та, The Link және Scottish Queen – Gilbert Row-та, ал Parkway – Hague Row-та.
Орналасқан жері
Парк-Хилл – Шеффилд қаласы салынған жеті төбелердің бірі. Ол Дон өзенінен оңтүстікке қарай, ал Шеф өзенінен шығысқа қарай орналасқан. Қоныс көлбеу жерде, Дон аңғарының бұрынғы, ауыр ластану көздері болған өнеркәсіптік аймақтарынан жел бағытына қарай орналасқан. Қоныстың шекарасы А61 тас жолындағы Парк-сквер айналымы, сондай-ақ B6070 Дюк көшесі, B6071 Талбот көшесі және Оңтүстік көшесімен белгіленген. Жанында, батыс жағында Шеффилд теміржол станциясы орналасқан, ол 2010–2011 жылдары Ұлыбританиядағы 35-ші, ал Лондоннан тыс жерлерде 11-ші ең көп келушілерді қабылдаған станция болды.
Өнер
"Клэр Миддлтон, мен сені жақсы көремін, сен маған үйленесің бе?" деген граффити екі блокты байланыстыратын "көпірлердің" біріне жазылған. Бұл 2011 жылы BBC Radio 4 арнасында көрсетілген деректі фильмнің тақырыбы болды. 2001 жылы Джейсон Лоу граффити арқылы жасалған ұсынысты спреймен бояды; Миддлтон оған үйленбеді және 2007 жылы рактан қайтыс болды. Граффити Yungblud-тің "I Love You, Will You Marry Me" әнінде еске алынған, ал Arctic Monkeys тобының Алекс Тернер концертте "I love you will u marry me" деген суреті бар футболка киген. Бірақ 2021 жылдың басында көпірді жөндеу кезінде граффити алынып тасталды. Халықтың ұсыныстары оны Channel 4 телеарнасының "Бұзу" бағдарламасының ішіндегі алғашқы 12-ге енгізді. Пәтерлер басқа телешоуларда да пайда болды, мысалы Police 2020 және Arctic Monkeys музыкалық видеосы. "Британияның өткенін сақтау" деп аталатын BBC бағдарламасы құрылыс алаңының тарихын жарыққа шығарады және "Аспандағы көшелер" деп аталатын екінші бөлімінде оның тізімге енуіне қатысты әртүрлі пікірлерді талқылайды. 2014 жылы түсірілген "71" фильмінде ғимараттар Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласындағы аласапыран кезіндегі әйгілі Divis Flats-ты қайта жасау үшін қолданылды. Парк Хилл британдық суретші Мэнди Пэйн үшін маңызды шабыт көзі болды, оның ипотекаға қатысты суреттері бірнеше марапаттарға ие болды. Парк Хилл Pulp тобының "Sheffield Sex City" әнінде айтылады. Парк Хилл Eagulls тобының тұңғыш альбомының мұқабасында бейнеленген. Ғимарат "Бұл Англия" 90 жылдары Харви мен Гаджеттің пәтерінің орны ретінде пайдаланылды және "Бұл Англия" 86 жылғы төбелес сахнасында да көрінеді. Аталған аймақ және граффити Оңтүстік Йоркширде туған музыкант Yungblud-тің "I Love You, Will You Marry Me" әнінің тақырыбы болып табылады. Парк Хилл Doctor Who сериалының 11-ші және 12-ші маусымдарында серігі Яз Ханның отбасылық үйі ретінде көрсетілді. Ричард Хоулидің әндеріне негізделген "Аспанның шетінде" мюзиклі Парк Хиллде өтеді және 1961 жылдан бастап алпыс жыл ішінде үш отбасының тарихын айтады. Мюзиклдің премьерасы 2019 жылы Шеффилдтегі Crucible театрында өтті және 2023 жылы Лондонның National Theatre-ына көшірілді. Сол жылы ол Laurence Olivier Awards жүлдесінде "Жылдың ең жақсы жаңа мюзиклі" атағын жеңіп алды. National Theatre-дағы қойылымнан кейін мюзиклдің 2024 жылдың ақпан айында West End-тегі Gillian Lynne Theatre-ында ашылатыны хабарланды. Парк Хилл 2017 жылғы ғылыми-фантастикалық романтикалық комедиялық фильмде, Нил Гейманның "Қыздармен қалай сөйлесу керек" атты әңгімесіне негізделген. Парк Хилл фильмдегі басты кейіпкердің махаббат оқиғасының бір бөлігі және фильмнің кульминациялық нүктесі ретінде танылады. 2022 жылдың шілдесінде Парк Хилл The Full Monty (телесериалы) түсірілімдеріне орын болды. 2023 жылғы Bodies (телесериалы) үшін түсірілімдер 2022 жылдың қыркүйегінде Парк Хиллде жүргізілді.