Италиялық ғарыш компаниясы Avio және оның тарихы

Кіріспе

Италиялық ғарыш компаниясы, Италияның Трино автономды провинциясындағы коммуна.

Avio S.p.A. – Италияның Рим қаласына жақын орналасқан Colleferro қаласындағы кеңсесі бар, ғарыш саласында жұмыс істейтін итальяндық компания. 1908 жылы құрылған Avio Италияда және шетелде әртүрлі коммерциялық кеңселер мен 10 өндіріс орнымен жұмыс істейді. Avio қызметтері:

ғарыш және тактикалық қозғалтқыштарға арналған қатты отынды қозғалтқыштар
электрондық/электрлік басқару және автоматтандыру жүйелері

Avio – жаңа еуропалық Vega ұшыру құралының бас мердігері және Ariane бағдарламасының субмердігері, екеуі де Еуропалық Ғарыш Агенттігі (ESA) тарапынан қаржыландырылады. Компания технологиялық зерттеулер саласында белсенді. Ол 14 итальяндық және 10 шетелдік университеттермен және ғылыми-зерттеу орталықтарымен бірлесіп, өнімдер мен процестерді жақсартуға бағытталған жобаларды жүзеге асырады. Сондай-ақ, компания Еуропалық кеңістікте ACARE ұйымы белгілеген тұтынуды және шығарындыларды азайту мақсатына сәйкес, авиациялық қозғалтқыштардың қоршаған ортаға тигізетін әсерін азайту үшін шешімдерді іздестірумен айналысады. Avio-ның Италия, Франция және Француз Гвианасында 5 орны бар, және шамамен 1200 адам жұмыс істейді.

Avio Милан қор биржасының Star сегментінде тіркелген: 2018 жылы компанияның кірісі 388,7 миллион еуроны құрады.

ХХ ғасырдың басында

1908 жылы Италияның Турин қаласында авиациялық өндіріс бастапқы сатысында болды. Сол кезде Fiat компаниясы жарыс машиналарын негізінде SA 8/75 ұшақ қозғалтқышын жобалап, өндіруге шешім қабылдады. Fiat компаниясының алғашқы сериялық қозғалтқышы A10 болды. 1914 және 1915 жылдар аралығында 1070 данасы жасалды: осы кезде пионерлік дәуір аяқталды және компания толыққанды ұшақтарды жобалау мен құрастыруға кірісті. Осылайша 1916 жылы Società Italiana Aviazione компаниясы құрылды, 1918 жылы оның атауы Fiat Aviazione болып өзгертілді. Туринде әуе қозғалтқыштарынан өзге, ішкі жану қозғалтқыштары саласында, Fiat 1909 жылы Fiat San Giorgio теңіз дизельді қозғалтқыштарын құрастыру арқылы өндірісті кеңейтті, бұл аймақтан кейін электр энергиясын өндіруге арналған өнеркәсіптік қозғалтқыштар саласындағы қызмет пайда болды. Коллеферрода (Рим) 1912 жылы Генуяда құрылған Bombrini Parodi Delfino BPD компаниясы жарылғыш заттар мен химиялық өнімдерді өндіруді бастады, осыдан ғарыш сегментінің бастауы болды. Аэронавтикалық сала Бриндизиде SACA компаниясымен басталды. Бірте-бірте басқа компаниялар да пайда бола бастады, мысалы, 1921 жылы неміс инженер-конструкторы Клод Дорнье Ринальдо Пиагжио және Аттилио Одеромен бірлесіп Пиза қаласында CMASA di Marina компаниясын құрды.

Үлкен қозғалтқыштар мен турбиналарды әзірлеу

Avio компаниясы электр энергиясын өндіруге арналған қозғалтқыштарды әзірлеу және өндіру қатысты болды, кемелер үшін үлкен қозғалтқыштарды жасады. Fiat 1903 жылы теңіз қозғалтқыштарын зерттеуді бастады. 1926 жылдан бастап инженер Джованни Чиеза 750 мм диаметрлі цилиндрлермен қозғалтқыштарды жасауды қолға алды, бұл сол кездегі технологиялармен рұқсат етілген ең ірі диаметр болып табылады, бұл қозғалтқыштың қуатын 4500 а.к. дейін арттырды. 1971 жылы Триесте, мемлекеттік компания IRI (Өнеркәсіптік реконструкция институты)мен ынтымақтастық келісімі бойынша құрылған жаңа зауытта ірі дизельдік қозғалтқыштардың өндірісі басталды. 1930 жылдардан бастап кемелер мен суасты кемелері үшін жасалған қозғалтқыштардан туындаған әртараптандыру стратегиясы Avio-ны теміржол дизельдік қозғалтқыштары саласына енгізді, ал өнеркәсіптік қолдану үшін электр энергиясын өндіруге арналған алғашқы қозғалтқыштар соғыстан кейінгі кезеңде сынақтан өтті. Газ турбинасын әзірлеу 1954 жылы Westinghouse компаниясымен жасалған ынтымақтастық келісімі арқылы басталды. Avio-ның осы саладағы тәжірибесі, метан газының қосымша қолжетімділігімен байланысты, Италияда және шетелде бірнеше электр станцияларын әзірлеуге және өндіруге мүмкіндік берді. Газ турбиналарының сәттілігі үлкен дизельдік қозғалтқыштар сегментінен шығып, осы салаға назар аудару туралы шешім қабылдануына әкелді. 1973 жылы Fiat Turbomeccanica Turbogas (TTG) компаниясын құрды, ол Торино компаниясының энергия саласындағы қызметіне толыққанды бағытталды. 1986 жылы Fiat Aviazione TTG-ні қосып алды және 2001 жылға дейін оның қызметін дамытты, содан кейін Siemens-ке берілді, бұл теңіз және өнеркәсіптік қызметті аэродинамикалық турбиналарды әзірлеуге бағытты.

Жарылғыш заттар мен қозғалтқыштарды әзірлеу

BPD өнеркәсіптік зауыттары Римнен 50 шақырым қашықтықта, Кассиноға қарай созылған темір жол бойында инженер Леопольдо Пароди – Дельфиноның бастамасымен, сенатор Джованни Бомбринидің қолдауымен және химия саласында елге тәуелсіз өндіріс мүмкіндігін беру жөніндегі мемлекеттік шешіммен құрылды. Римнің шаруашылығы нашар дамыған аймағында орналасқан Коллеферро қаласы өнеркәсіптік алаң төңірегінде бой көтеріп, 1935 жылы Корольдік жарлық бойынша муниципалдық ауданға дейін өсірілді. Қаланың өсуі BPD өндірісімен тікелей байланысты болды, ол жарылғыш заттардан бастап, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік қолдануға арналған бірнеше химиялық өнімдерге дейін кеңейді. Өндіріс орындары дамып, кеңейіп, еңбек күшін тартты, ал компания әлеуметтік жұмыстармен де айналысты. 1927 жылы BPD сынақ орталығы химиялық ұнтақпен жұмыс істейтін алғашқы ракеталармен тәжірибелер жүргізе бастады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, BPD негізін қалаушының күйеу баласы және мұрагері Франческо Серра ди Кассаноның бастамасымен, 1930 жылдары оқ-дәрі өндірісі үшін басталған механикалық өндіріс дамытылып, кеңейтілді. Сынақ орталығы қозғалтқыш майларын сынауды күшейтті, 1960 жылдардың басында Сардиниядағы Salto di Quirra әскери полигонында жасалған атмосфераның жоғарғы қабаттарын зерттеу үшін көп сатылы дыбыс ракеталарын ұшырудан бастап тәжірибелер жүргізді. 1966 жылы, ракеталармен жетістікке қол жеткізгеннен кейін, BPD ELDO (Еуропалық ғарыш агенттігінің – ЕКА алдындағы ұйым) ELDO PAS телекоммуникациялық спутнигінің апогейлік күшейткішін әзірлеу және өндіру туралы келісімге келді. Бұл қатты отынмен жұмыс істейтін қозғалтқыштар саласындағы дамуға әкелді. 1968 жылы SNIA Viscosa компаниясы BPD-ні сатып алды, ол SNIA BPD болып қайта аталды. 1975 жылы осы компания құрылымында ЕКА SNIA-ның BPD бөлімшесіне Еуропалық Ariane спутнигін ұшыруға арналған ажырату қозғалтқыштарын әзірлеу және өндіруді тапсырды, ал 1984 жылы Ariane 5 күшейткіштерін өндіру туралы келісім жасалды. Ariane ұшыру қозғалтқыштары 1988 жылы құрылған Europropulsion және Regulus еншілес компаниялары арқылы Француз Гвианасындағы ұшыру алаңында жиырма жылдан астам уақыт бойы жиналып келеді. 2006 жылдың тамызында британдық Cinven қоры Carlyle компаниясынан Avio S.p.A. компаниясын 2,57 миллиард еуроға сатып алу туралы хабарлады.

The BPD industrial plants were established 50 km from Rome, along the railway line for Cassino, due to the initiative of the engineer Leopoldo Parodi – Delfino, supported by Senator Giovanni Bombrini, and the resolution of the State to provide the country with an independent production capacity in the chemical field. Situated in a poor region of Roman countryside, the town of Colleferro began around the industrial site and was elevated to a municipal district in 1935 by Royal Decree. The town grew in correlation with the production activities of BPD that, from explosives, extended to several chemical products derived for agricultural and industrial uses. The production plants developed and expanded attracting labour, and the company provided for social works. In 1927, the BPD Test Centre started to experiment on the first rockets powered by chemical powder. After the Second World War, on the initiative of Francesco Serra di Cassano, son in law and successor to BPD's founder, mechanical production, which had been started up in the 1930s for munitions activities, was developed and expanded. The Test Centre intensified experimentation on propellants, beginning with the launching of multi stage sounding rockets for research in the upper atmosphere, produced at the Salto di Quirra military firing range in Sardinia, in the early 1960s. In 1966, following its success with the rockets, BPD entered into a contract with ELDO (forerunner of the European Space Agency – ESA) for the development and production of the apogee boost motor of the ELDO PAS telecommunications satellite. This led to development in the field of solid propellant motors. In 1968, the SNIA Viscosa Company took over BPD, which became SNIA BPD. In 1975, under this company configuration, ESA initially gave the BPD branch of SNIA the task of developing and producing the separation motors of the European Ariane satellite launcher, and in 1984, the contract for the manufacture of the Ariane 5 boosters. The Ariane take off motors have been completed now for over twenty years at the launch site in French Guiana, under the subsidiary companies Europropulsion and Regulus, set up in 1988. In August 2006, the British fund Cinven announced the acquisition of Avio S. p. A. from Carlyle for a total value of €2.57 billion.

2012 жылғы бөлініс

2012 жылдың желтоқсанында General Electric компаниясы Avio Spa авиациялық бөлімшесін сатып алу бойынша келісімге қол қойылғаны жарияланды. Сатып алу 2013 жылдың 1 тамызында 3,3 миллиард еуроға аяқталды, нәтижесінде Avio компаниясының ғарыш бөлімшесі Cinven және Leonardo компанияларына тиесілігін сақтап қалды, ал авиация бөлімшесі Avio Aero деп аталды және GE Aviation бизнесінің бір бөлігіне айналды, бұл бөлімше енді Avio Group-пен ешқандай байланысы жоқ.

Ariane 5 және Ariane 6 ұшыру аппараттары

Ariane бағдарламасы 1970 жылдардың басында ЕКА және Ariane Group компанияларының қолдауымен геостационарлық орбиталарға оңтайландырылған ғарыш зымырандарын құру мақсатымен дүниеге келді. Ariane Group осы жобада бас мердігер рөлін атқарады. Бағдарлама аясында Avio компаниясы 1970 жылдан бері күштеуіштерді (бустерлер) және сатыларды бөлу қозғалтқыштарын әзірлеуге және өндіруге қатысып келеді. Қазіргі уақытта Ariane 5 бағдарламасы үшін ол Vulcain 2 қозғалтқышы және P230 қатты отын қозғалтқышы үшін сұйық оттегі турбосорабын (turbopump) әзірлеу және өндіру бойынша қосалқы мердігер ретінде жұмыс істейді. Бұл күштеуіш екі конфигурациядағы бірінші саты ретінде қолданылады. Жаңа еуропалық орташа салмақты Ariane 6 зымырандық кешеніне қатысты, Avio компаниясы P120C қатты отынмен жұмыс істейтін қозғалтқышқа (Vega C зымырандық кешенінің бірінші сатысына ортақ) жауапты, ол зымырандық кешен үшін күштеуіш ретінде қызмет етеді (орташа Ariane 62 нұсқасы үшін екі конфигурацияда және ауыр Ariane 64 нұсқасы үшін төрт конфигурацияда), сондай-ақ Vinci қозғалтқышы үшін сұйық оттегі турбосорабына (LOX). Ariane 6-ның сынаққа ұшырылуы 2022 жылдың ортасына жоспарланған.

Тактикалық зымырандар үшін қатты отынмен қозғалтқыш жүйелері

2013 жылдың қазан айында Avio компаниясы зымырандар мен зымыранға қарсы қорғаныс технологияларын құрастырумен айналысатын еуропалық MBDA консорциумымен [1] Camm ER (Common Anti air Modular Missile Extended Range) зымыранының қозғалтқышын жобалау және өндіру жөнінде келісімге келді. Avio сондай-ақ Aster 30 зымыранының, әуе шабуылына қарсы/зымыранға қарсы қозғалтқышына да жауапты.

Ғарыш салт аттысы

Space Rider бағдарламасы бірнеше апта бойы Жерді айналып, содан кейін ұшу-қону жолағына қондырып Жер бетіне қайта кіре алатын, Vega C зымыранымен ұшырылатын, қайта пайдалануға болатын ғарыш модулін салуды көздейді. Қазіргі уақытта зерттеу және әзірлеу кезеңіндегі бағдарламаның алғашқы миссиясы 2023 жылға жоспарланған. Space Rider бағдарламасы 2014 жылғы Еуропа Ғарыш агенттігінің (ЕКА) Министрлер кеңесінде басталды, онда Avio компаниясы Thales Alenia Space компаниясымен бірлесе Бас мердігерлердің бірі ретінде қатысады.

HERA миссиясы

Avio ESA-ның HERA миссиясына қатысады, бұл миссия астероидты зерттеуді және болашақта Жер бетіне астероидтардың соқтығысу қаупіне қарсы ғарыш қорғаныс жүйесін құруды мақсат етеді.

Қор биржасында листинг

2017 жылдың 1 сәуірінде Avio компаниясы Space2 компаниясымен бірігуді ресми түрде жүзеге асырды және Милан қор биржасына қабылдану үшін Consob-тан қажетті келісім алды. Атап айтқанда, Avio компаниясы Space2-ге енгізілді, оның акционерлік капиталының 85,68%-ы Space2, Leonardo S.p.A. және In Orbit s.r.l. компанияларына тиесілі болды. Содан кейін компания Avio S.p.A. атауын алды. 2017 жылдың 10 сәуірінде акциялар биржада тіркелді. Нәтижесінде Leonardo Finmeccanica компаниясының үлесі ұлғайды (14%-дан шамамен 28%-ға дейін); 40-тан астам менеджер InOrbit srl корпоративтік құралы арқылы акционерлік құрылымға шамамен 4%-ға жуық үлеспен қосылды.

Менеджмент

Джулио Ранцо 2015 жылдан бері бас директор болып қызмет етеді, ал Роберто Италия директорлар кеңесінің төрағасы.

Пердасдефогудағы ТҚКБ

2020 жылдың басында компания Пердасдефогуда ғарыш қозғалтқыштарын сынау орталығының құрылысын бастағанын хабарлады. Бұл болашақ сұйық отынды қозғалтқыштарды сынауға арналған сынақ стендімен жабдықталған атыс полигоны.