Škoda 130, 135, 136: Чехословакиялық автокөліктер тарихы
Škoda 130
Škoda 130, 135, 136: Чехословакияда 1984-1990ж. өндірілген отынмен жүретін көліктер туралы толық ақпарат. Техникалық сипаттамалары, даму тарихы. Škoda көліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Škoda 130, Škoda 135 және Škoda 136 – 1984 және 1990 жылдар аралығында Чехословакияның Млада-Болеслав қаласында чехословакиялық AZNP автокөлік өндірушісі шығарған артқы қозғалтқышты, артқы жетектегі шағын отбасылық автомобильдің үш түрі. Škoda 130 компания ішінде 742 тип, ал Škoda 135/136 – 746 тип деп белгіленеді. Олар Škoda 105/120 модельдерінің негізінде жасалған.
The Škoda 130, Škoda 135 and Škoda 136 are three variations of a rear engined, rear wheel drive small family car that was produced by Czechoslovakian car manufacturer AZNP in Mladá Boleslav, Czechoslovakia between 1984 and 1990. The Škoda 130 is known internally as Type 742, and the Škoda 135/136 as Type 746. They were developed from the Škoda 105/120 series.
Кіріспе
Шкода 130-дың ең алғашқы үлгілері 1984 жылдың тамызында, бұрынғы Škoda 105/120 үлгілеріне шағын жаңарту жасалғаннан кейін көп ұзамай ұсынылды. 130 сериясы ертеректегі 105/120 модельдерінен (кейбіреулері Škoda 130 үлгілерімен бірге өндірісте сақталды) дамытылды, ал 130 сериясы жаңа 1289 куб.см көлемді қозғалтқышты пайдаланды (бұл 120 сериясында қолданылған 1174 куб.см қозғалтқыштың үлкейтілген нұсқасы еді). 130/135/136 серияларында бес жылдамдықты беріліс қорабы, жартылай сүйірленген артқы серікпе, кеңеюі жол және төрт поршенді алдыңғы тежегіш дискілері болды (соңғы екеуі 105/120 серияларында бұрыннан қолданылып келді). Жаңа 130 сериясының седан нұсқалары 130 L және 130 GL түрлерінде, ал купе моделі 130 Rapid болып келді, олар (механикалық сипаттамаларынан басқа) кішкентай қозғалтқышты 120 LS және GLS седандарымен және 120 Rapid купесімен шамалы ерекшеленді.
The very first Škoda 130 models were introduced in August 1984, shortly after the earlier Škoda 105/120 models were given a mild revamp. Developed from the earlier Škoda 105/120 models (some of which continued in production alongside the Škoda 130 models), the 130 series used a new 1289 cc engine (which produced , and which was just an enlarged version of the 1174 cc engine used in the 120 series). The 130/135/136 series also had a five speed gearbox, semi trailing arm rear suspension, wider track and four pot front brake disc calipers (the latter two of which were already in use in the 105/120 series). The Saloon versions of the new 130 series were available in 130 L and 130 GL forms and the Coupè model was the 130 Rapid, which (with the exception of their mechanical specification) were broadly identical to the smaller engined 120 LS and GLS Saloons and 120 Rapid Coupé.
Соңғы жылдар
Техникалық жағынан жаңашыл Škoda 130 сериясының енгізілуі Škoda үшін үлкен жетістік болуы мүмкін еді, бірақ негізгі инженерлік дизайны 1960 жылдарға дейін созылғандықтан, 1980 жылдары өте ескірген болатын. Škoda-ның артқы қозғалтқышты ұрпағынан дамыған соңғы модельдері 1987 жылдың сәуір айында ұсынылған Škoda 135/136 сериясы болды. Жаңа модельдер (бұлар бұрынғы 130 сериясымен бірдей модельдерде қол жетімді болды) 1289 см³ қозғалтқышпен, сегіз порты бар алюминий цилиндр баспен жабдықталған (осы қозғалтқыш Škoda Favorit-те де қолданылған), 135 модельдері үшін белгілі бір қуаттылықпен және 136 модельдері үшін жоғары қуаттылықпен (135 модельдерінен жоғары сығылу қатынасына ие) жұмыс істеді. Бұл жаңа модельдерде сондай-ақ жаңа алдыңғы тор (ол 105/120 сериясының қалған модельдеріне де орнатылды) болды. Ішкі жағынан айтқанда, жаңа аспаптар панелі ғана өзгерді. 130, 135 және 136 серияларының Rapid купе нұсқалары сол дәуірдегі әйгілі, бірақ қиын басқарылатын Porsche 911 сияқты басқарылатын жалғыз автомобиль ретінде танымал болды. Артқы қозғалтқышты Škoda 1990 жылға дейін өндірісте болды, содан кейін соңғылары Kvasiny және Mladá Boleslav қалаларындағы Škoda зауыттарынан шықты.
The introduction of the more technically innovated Škoda 130 series might have been a reasonably great success for Škoda, but the basic engineering design dated back to the 1960s, and was therefore extremely outdated by the 1980s. The final models to evolve from the rear engined Škoda generation were the Škoda 135/136 series, introduced in April 1987. The new models (which were available in exactly the same model forms as the earlier 130 series) had an uprated 1289 cm3 engine with an eight port aluminum cylinder head (this was the same engine that was also used in the Škoda Favorit), with an output of for the 135 models, and a higher output of for the 136 models (which had a higher compression ratio than the 135 models). These new models also had a new front grille (which was also fitted to the remaining models of the 105/120 series). Inside, the only change was a new instrument panel. The Rapid coupe versions of the 130, 135 and 136 series were renowned as being the only cars which handled like the notoriously enjoyable yet temperamental Porsche 911 of the same era. The rear engined Škodas continued in production until 1990, when the very last ones left the Škoda factories in Kvasiny and Mladá Boleslav.
Раллидің сәттілігі
1.3 литрлік "Шкода Эстель" 70-80 жылдары ралли әлемінің күтпеген батыры болды. Škoda Motorsport зауыттық командасы RAC раллиінде 17 жыл қатарынан өз классында жеңіске жетті, сондай-ақ көптеген басқа да әлем және Еуропа чемпионаттарында кластық жеңістерге қол жеткізді. Команданың көптеген жүргізушілері компания қызметкерлерінен іріктелді, бірақ шетелдік кәсіпқорлар да Škoda үшін жарысты, олардың ішінде норвегиялық жүргізуші Джон Хоугланд ең танымал болды. 1980-ші жылдардың ортасына дейін Škoda 120 моделін пайдаланды, содан кейін Group B ережелеріне сәйкес келетін жеңіл және қуатты 130 LR көлігін жасады. 1986 жылғы маусымның соңында Group B тобына тыйым салынғаннан кейін, команда Group A көліктеріне қайта оралды және 1989 жылы Favorit пайда болғанға дейін 130 L моделін пайдаланды. 1987 жылғы RAC раллиінде Group B класындағы 130 көлігі жеңіске жеткенін атап өту қызықты, себебі тыйым келесі маусымға дейін 1300 куб.см көлемді автомобильдерге қолданылмады.
The 1.3 Skoda Estelle was an unlikely hero of the Rallying world in the '70s and '80s. The Škoda Motorsport works team won their class for 17 years running on the RAC Rally, and also claimed class wins on many other world and European championship rallies. Many of the team's drivers were selected from among the company's staff, although foreign professionals did drive for Škoda as well, most notably Norwegian driver John Haugland. Until the mid 1980s Škoda used the 120 model, before building a lightweight and more powerful car, the 130 LR, to conform to the Group B rules. After Group B was banned, at the end of the 1986 season, the team reverted to Group A cars, and used the 130 L model until the arrival of the Favorit in 1989. It is interesting to note that a Group B 130 won its class on the 1987 RAC Rally, as the ban did not apply to 1300cc cars until the following season.
Ұлыбритания
130 модельдері 1985 жылдың наурыз айында Ұлыбританияда дебют жасады және Estelle 130 L және 130 LSE 4 есікті седан, сондай-ақ 130 Rapid 2 есікті купе нұсқаларында қол жетімді болды. Rapid-тің кейіннен жасалған кабриолет нұсқасы да сатылды. Шығыс Еуропада 1986 жылдың тамызынан бері сатылатын Estelle 130 GL 1987 жылдың мамырында Ұлыбритания нарығына келді. 1988 жылдың тамызында Ұлыбритания нарығы 136 Rapid купе және кабриолет модельдерін алды, ал 1989 жылдың желтоқсанында сирек кездесетін жанармаймен инжекторлық Rapid 135 RiC купесі ұсынылды. Бұл екі модель де, сондай-ақ Estelle 120 L және 120 L Five седандары, төрт айдан кейін өндірістен алынды. Estelle және Rapid өте бәсекеге қабілетті автомобильдер болды, бұл Škoda-ға 1980 жылдардың соңында Батыс Еуропада жаңа сату рекордтарына қол жеткізуге көмектесті (тек 1987 жылы Ұлыбританияда 17 000 105/120/130 модель сатылды). Жаңа 130 модельдері, кейбір сарапшылардың артқы бөлігінің тұрақсыздығы туралы бұрынғы сын-пікірлерін жоңқаға шығарды. Ұлыбританиядағы танымал "Autocar and Motor" журналы 1988 жылы жаңа 136 Rapid моделінің "Porsche 911 сияқты басқарылатынын" айтты, себебі артқы моторлық конструкция тұрақсыздықты ынталандырады. Кішкентай қозғалтқышты Škoda 105/120 сияқты, Škoda 130/135/136 да 21-ші ғасырдың басында Ұлыбритания жолдарында сирек кездесетін көрініске айналды. Ұлыбританияда Škoda 105/120 сериясының бар болғаны 612 данасы тіркелген, ал Škoda 130 сериясының қаншасы сақталғаны белгісіз. Ұлыбританияда олардың сирек кездесетіндігіне байланысты, жақсы жағдайдағы 130 модельдерінің бағасы өсуде. 130 LSE (1985–1988) – 120 LSE техникалық сипаттамаларымен 130 L моделінен дамытылған. Rapid Cabriolet (1984–1990) – бастапқыда стандартты нұсқада, алынып тасталатын толық өлшемді шатыры және орталық ролл-бармен, Кенттегі Ludgate Design Developments компаниясында Rapid купесінен дамытылған. 1987 жылдан бастап қол жетімді болған сирек Lux моделінде артқы терезелер төмен түсірілетін болды. Ұлыбританияда кем дегенде 334 кабриолет сатылды.
The 130 models made their UK debut in March 1985 and were available in both Estelle 130 L and 130 LSE 4 door saloon and 130 Rapid 2 door Coupé forms, with an aftermarket Cabriolet version of the Rapid also available. The Estelle 130 GL, which was available in Eastern Europe from August 1986, arrived in the UK market in May 1987. The UK market got the 136 Rapid Coupé and Cabriolet models in August 1988, followed by the rare fuel injected Rapid 135 RiC Coupé in December 1989. Both these, and the Estelle 120 L and 120 L Five Saloons, were discontinued just four months later. The Estelle and Rapid were very competitive cars, which helped Škoda to new sales records in Western Europe in the late 1980s (about 17,000 105/120/130 models were sold in the UK in 1987 alone). The new 130 models silenced the earlier criticism that had been made in some quarters of tail happy handling, with the prominent UK motoring magazine "Autocar and Motor" remarking in 1988 that the new 136 Rapid model "handles like a Porsche 911" in that the rear engine design encouraged oversteer. Like the smaller engined Škoda 105/120, the Škoda 130/135/136 gradually became a rare sight on Britain's roads by the time the 21st century dawned. With just 612 of the Škoda 105/120 range still registered in the UK, it is unclear how many of the Škoda 130 series have survived. Due to their rarity in the UK, prices for good 130s are rising. 130 LSE (1985–1988) Developed from the 130 L with the 120 LSE specification. Rapid Cabriolet (1984–1990) Developed from the Rapid Coupe at Ludgate Design Developments in Kent initially in Standard form only, which included a removable full sized hood and a central rollover T bar. The rarer Lux model available from 1987 had wind down rear quarter lights. At least 334 cabriolets were sold in Britain.
Австрия/Канада/Финляндия
130 LX Бұл модель Финляндияда (130 L және 130 GL арасындағы нұсқа ретінде) импорттаушы орнатқан Saab орындықтарымен қолжетімді болды. 135 GLi Бұл жанармақ инжекторлы төрт есікті седан моделі Австрияда, Канадада және Финляндияда қолжетімді болды және техникалық тұрғыдан Ұлыбритания мен Австрияда ұсынылған сирек Rapid 135 RiC моделіне ұқсас болды.
130 LX this model was available in Finland (fitting in between the 130 L and 130 GL), with Saab seats fitted by the importer. 135 GLi this fuel injected four door saloon model was available in Austria, Canada and Finland and was technically similar to the rare Rapid 135 RiC that was offered in Britain and Austria.
Польша
130 L, 130 GL-ға толық сәйкес келеді.
130 L identical to the 130 GL.
Үлгі бойынша үлгі
МОДЕЛЬ ТҮРІ ЖАСАЛҒАН ЖЫЛЫ ҚОҢЫРШЫҚ КҮШІ ЖҮЙЕ СИПАТТАМАСЫŠkoda 130742.131984–19881.3 L I4 5 жылдамдық қолменŠkoda 130 Rapid743.131984–19881.3 L I4 5 жылдамдық қолменŠkoda 135746.1351988–19901.3 L I4 5 жылдамдық қолменŠkoda 135 Rapid747.1351988–19901.3 L I4 5 жылдамдық қолменŠkoda 136746.1361987–19901.3 L I4 5 жылдамдық қолменŠkoda 136 Rapid747.1361987–19901.3 L I4 5 жылдамдық қолмен
MODELTYPEPRODUCEDENGINEPOWERTRANSMISSIONŠkoda 130742.131984–19881.3 L I4 5 speed manualŠkoda 130 Rapid743.131984–19881.3 L I4 5 speed manualŠkoda 135746.1351988–19901.3 L I4 5 speed manualŠkoda 135 Rapid747.1351988–19901.3 L I4 5 speed manualŠkoda 136746.1361987–19901.3 L I4 5 speed manualŠkoda 136 Rapid747.1361987–19901.3 L I4 5 speed manual
Škoda 130/135/136 уақыт сызығы
1984 жылдың тамызы: Škoda 130 сериясының ұсынылуы. 130 L 4 есікті седан (тип 742.13) және 130 Rapid 2 есікті купе (тип 743.13) нұсқаларында қолжетімді. 1986 жылдың тамызы: 130 GL 4 есікті седанның ұсынылуы. 1987 жылдың сәуірі: Škoda 135/136 сериясының ұсынылуы. 135 L және 135 GL 4 есікті седан (тип 746.135), 135 Rapid 2 есікті купе (тип 747.135), 136 L және 136 GL 4 есікті седан (тип 746.136) және 136 Rapid 2 есікті купе (тип 747.136) нұсқаларында қолжетімді. 1988 жылдың шілдесі: 130 сериясының өндірісі тоқтатылды. 1990 жылдың тамызы: 135/136 сериясының өндірісі тоқтатылды, соның нәтижесінде артқы қозғалтқышты Škoda ұрпағының өндірісі аяқталды.
August 1984: Introduction of the Škoda 130 series. Available as: 130 L 4 door Saloon (Type 742.13) and 130 Rapid 2 door Coupé (Type 743.13). August 1986: Introduction of the 130 GL 4 door Saloon. April 1987: Introduction of the Škoda 135/136 series. Available as: 135 L and 135 GL 4 door Saloons (Types 746.135), 135 Rapid 2 door Coupé (Type 747.135), 136 L and 136 GL 4 door Saloons (Type 746.136), and 136 Rapid 2 door Coupé (Type 747.136). July 1988: End of production of the 130 series. August 1990: End of production of the 135/136 series, bringing production of the rear engined Škoda generation to a close.
Қозғалтқыштар арасындағы айырмашылықтар
Барлық модельдер Skoda 1298 cc OHV 8V тік төрт қозғалтқыштың бір түрін пайдаланды. Модельдер арасындағы басты айырмашылық – қозғалтқыштың цилиндр басы: 130 модельде қорғасынсыз бензин қолдануға болмайтын 5 порты бар құйма темір цилиндр басы болса, 135 модельдерінде қорғасынсыз бензин қолдануға болатын алюминийлі 8 порты бар цилиндр басы болды. 136 қозғалтқышы 135 қозғалтқышымен бірдей болды, бірақ жақсы өнімділік үшін жоғары сығылу қатынасымен жабдықталған.
All models in the range used a variant of the Škoda 1298 cc OHV 8V straight four engine. The main difference between the models was the engine's cylinder head: the 130 had a 5 port cast iron cylinder head, which couldn't use unleaded gasoline, whilst 135 engines had an aluminium 8 port cylinder head, which could use unleaded gasoline. The 136 engine was the same as the 135's, but with a higher compression ratio for better performance.