Кіріспе

Канадалық әскери оқу ұшағы Canadair CT 133 Silver Star (компанияның модель нөмірі CL 30) – 1950 жылдан 2005 жылға дейін пайдаланылған Lockheed T 33 реактивтік оқу ұшағының Канадада лицензия бойынша құрастырылған түрі. Канадалық нұсқасы Rolls Royce Nene 10 турбореактивтік қозғалтқышымен жабдықталған, ал Lockheed өндірісінде Allison J33 қолданылған.

Жобалау және әзірлеу

Канадир CT 133 – 1951 жылғы Канада Корольдік Әуе күштері үшін T 33 Shooting Star оқу-жаттығу ұшақтарын жасауға жасалған келісімшарттың нәтижесі. Оның қозғалтқышы – Lockheed компаниясы түпнұсқа T 33 өндірісінде қолданған Allison J33 емес, Rolls Royce Nene 10 турбореактивті қозғалтқышы. Канадир бұл жобаға CL 30 деген атау берді, кейіннен оны Silver Star деп өзгертті. CT 133 ерекше сыртқы түрімен көзге түседі, әдетте әр қанат ұшында үлкен жанармай бактерілері орналасқан. Барлығы 656 CT 133 ұшағы Канадир компаниясымен құрастырылды.

Пайдалану тарихы

CT 133 ұшағы RCAF-те истребительдер/перехватчиктерді оқытуға арналған негізгі ұшақ ретінде пайдалануға түсті. Канада Құралды Күштеріндегі "Silver Star" белгісі CT 133 болды. CT 133 ұшағының RCAF (кейіннен Канада Құралды Күштері) қызмет мерзімі өте ұзақ болды. Оның ерекше міндеттерінің бірі – RCAF-тің "Қызыл рыцарь" аэробтикалық демонстрациялық ұшағы болуы еді. 1976 жылы ұшақ оқушылық ретінде қолданылуын тоқтатты, бірақ 1995 жылы Канада Құралды Күштерінің тізімінде 50-ден астам ұшақ қалды. Бұл ұшақтардың ең жасы 37 жаста болды және күтілген қызмет мерзімін 2,5 есеге арттырды. Осы кезеңде Canadair T 33 байланыс, нысана сүйреу және қарсыластың қимылын имитациялау үшін қолданылды. Соңғы Canadair Silver Star Mk. 3 ұшағы 46 жыл қызметтен кейін, шығару орындығын сынауға пайдаланылғандықтан, Альберта провинциясының Колд-Лейк әскери-әуе базасындағы Ғарыш инженериялық сынақ орталығынан зейнеткерлікке шықты. 2005 жылғы 26 сәуірде CFD Mountain View-ге жеткізілген CT 133 нөмірі 133648, 1959 жылғы наурызда CT 133 ретінде, бастапқы RCAF сериялық нөмірі 21648-бен жасалған, әскери қызметтен шыққан кезде жалпы ұшу сағаттарын құрады. Ол азаматтық нарықта тағы 15 CT 133 ұшағымен бірге сатылды. Бұл ұшақтар АҚШ азаматтық тізіміндегі тағы 50 ұшаққа қосылып, ерте реактивтік дәуірдің мәңгілік мұрасының бір бөлігі ретінде ұшып жүре береді.

Нұсқалар

T 33A Silver Star Mk 1: RCAF үшін екі орындық реактивтік оқу ұшағы. АҚШ-та Lockheed компаниясы жасаған, 30 данасы RCAF-қа несиеге берілген. CT 133ANX Silver Star Mk 2: Канаданың алғашқы прототипі. Біреуі жасалды. Silver Star Mk 3: RCAF үшін екі орындық реактивтік оқу ұшағы. Silver Star Mk 3PT: Қарусыз нұсқасы. Silver Star Mk 3AT: Қаруланған нұсқасы, мұрынында және қанат астындағы пилондарда екі Browning .50 калибрлі пулемет, 1000 фунттық бомбалар және HVAR ракеталары орналасқан. Silver Star Mk 3PR: Фотоэскерту нұсқасы. CE 133: Электрондық соғыс жүргізу оқу ұшағы, жаңартылған. CX 133: Катапульталық креслоны сынауға арналған ұшақ. ET 133: Әуедегі қауіпті жағдайларды модельдеуге арналған ұшақ. TE 133: Кемеге қарсы қауіпті жағдайларды модельдеуге арналған ұшақ.