Кіріспе

Пуэрто-Рикодағы АҚШ федералды судьясы (1933–2020)

Хуан Рафаэль Торруэлла дель Валле аға (7 маусым 1933 – 26 қазан 2020) – пуэрторикалық заңгер. Ол 1984 жылдан өліміне дейін АҚШ Бірінші апелляциялық округінің судьясы, ал 1994 жылдан 2001 жылға дейін сол соттың бас судьясы болды. Пуэрто-Риконы қамтитын Бірінші округте қызмет еткен алғашқы испаноязыл судья болды. Апелляциялық сотқа тағайындалғанға дейін 1974 жылдан 1984 жылға дейін Пуэрто-Рико округінің АҚШ округтік сотында судья болып қызмет етті. Сонымен қатар, ол 1964, 1968, 1972 және 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Пуэрто-Рико командасы құрамында бәсекелес жарысқа қатысқан шебер теңізші болды.

Білім және мансап

Торруэлла 1933 жылғы 7 маусымда Олд-Сан-Хуан қаласында Хуан Н. Торруэлла мен Белен-дель-Валле-де-Торруэлла отбасында дүниеге келді. Оның LL.M жұмысы сот процесіне қатысты болды. Торруэлла 2006 жылы Спорт арбитражы жөніндегі халықаралық кеңестің мүшесі атанды және 2010 жылдан 2014 жылға дейін CAS-тің қалыпты арбитраж бөлімінің вице-президенті қызметін атқарды.

Адвокаттық мансап

Заң факультетін бітіргеннен кейін Массачусетс штатында заңгерлік тәжірибе жүргізуді ниеттенгенімен, Торруэлла Массачусетс штатының адвокаттық емтиханына түспеді, себебі емтихан күнінен бір күн бұрын ол қызылшаға шалдықты. Ол Пуэрто-Рикоға оралып, ондағы адвокаттық коллегияға қабылданды. Викес ісі Торруэлланың аудандық судья болып қызмет еткен он жыл ішіндегі ең танымал ісі болды. Дауыс беру арқылы. Торруэлла 1994 жылдан 2001 жылға дейін Бірінші апелляциялық округінің бас судьясы болды. 2017 жылдың тамызында Торруэлла Пуэрто-Риконың конгресс тарапынан бөлінуіне қарсы сот процесін қабылдамаған кезде ұзақ наразылық білдірді. Торруэлла «Жоғарғы сот және Пуэрто-Рико: Бөлек және тең емес доктринасы» (Пуэрто-Рико университеті, 1988) атты кітабын жазды, онда ол Жоғарғы соттың Аралдық істердегі шешімдерін зерттеді. Онда Торруэлла «колониялық үкімшілік пен екінші сыныпты азаматтықтың әділетсіздіктерін Филиппинге тәуелсіздік беру арқылы емес, Пуэрто-Рикоға американдық заң аясында теңдік құқығын қамтамасыз ету арқылы» тоқтатуға болатынын айтты, соның ішінде Пуэрто-Риконың штат мәртебесін алу. Бұл кітапты судья Хосе А. Кабранес Гарвард құқық журналында жақсы бағалады. Торруэлла Солтүстік-Шығыс Жаңа Англиядағы «Жоспарланған әкелік» компаниясының Хидке (2004) қатысты ісі бойынша Бірінші апелляциялық округтің шешімін жазды, онда сот округтік соттың Нью-Гэмпшир штатының «ата-аналық хабарлама» аборт заңын конституцияға қайшы деп жариялаған шешімін бекітті және оның күшіне енуіне тыйым салды. Шешімде штат заңының Конституцияға және Роу против Вейд, Стенберг против Кархарт және Оңтүстік-Шығыс Пенсильваниядағы «Жоспарланған әкелік» компаниясының Кейсиге қарсы Жоғарғы соттың конституциялық шешімдеріне сәйкес келмейтіні айтылды. Бұл іс кейіннен Аётте против Солтүстік-Шығыс Жаңа Англиядағы «Жоспарланған әкелік» (2006) ісі бойынша Жоғарғы сотқа жетті. 2009 жылы Торруэлла Noonan против Staples, Inc. ісі бойынша пікір жазды, онда жала жабу туралы талап-арызды қарауға рұқсат берді, себебі даулы мәлімдемелер шындыққа сай болғанымен, олар «нақты зұлымдық» ниетін көрсетті. (Массачусетс штатының және АҚШ-тың басқа аймақтарының заңдарына сәйкес, шындық әдетте жала жабуға қарсы абсолютті қорғаныс болып табылады, бірақ Массачусетс штатының заңында егер айыпталушы мәлімдемені «нақты зұлымдықпен» жасаса, ерекшелік қарастырылған.) Торруэлланың шешімі бұл ерекшелік Конституцияның бірінші түзетуіне қайшы келе ме деген мәселені шешпеді, өйткені бұл аргумент сот процесінің соңына қарай көтерілді. 2015 жылы Торруэлла Жохар Царнаевтың сот отырысының орнын ауыстыру туралы мандат беруден бас тартқан Бірінші апелляциялық округтің шешіміне қарсылық білдірді, себебі сотқа дейінгі кеңінен таралған жарияланымдар болды. 2020 жылдың шілдесінде Торруэлла судья О. Роджери Томпсонның Бостон марафонының бомбалаушысы Джохар Царнаевқа тағайындалған өлім жазасын сот үкімін шығарудағы заңдық бұрмаушылықтарға байланысты жою туралы пікіріне қосылды. Бірінші апелляциялық округ жаңа жазалау кезеңі үшін істі аудандық сотқа қайтарды. Бірлескен пікірде Торруэлла аудандық соттың Царнаевтың орын ауыстыру туралы өтінішін қабылдамауы «Царнаевтың әділ сотқа және үкімді анықтау құқығынан айырылған» дискрециялық билікті теріс пайдалану болды деп мәлімдеді, Бостон аймағындағы бомбалау туралы бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланғанын ескере отырып. Торруэлла Оклахома-Ситидегі бомбалау ісі бойынша Тимоти Маквейге қатысты сот процесіндегі прецедентке сілтеме жасады, онда сот отырысының орны Денверге ауыстырылды. 2020 жылдың маусым айында Торруэлла Nestlé шоколад орамаларында Пил Сүйеті жағалауындағы какао өндірісінен жасалғанын, онда балалардың еңбек етуі мәжбүрленгенін көрсету қажеттігі жоқ екенін анықтаған бірауыздан комиссияға пікір жазды.

Жеке өмір және өлім

Торруэлла 1955 жылы Джудит (Джуди) Уиртпен танысып, олардың екі ұлы, екі қызы, сегіз немересі және көптеген шөберелері болды. Торруэлла 2020 жылғы 26 қазанда Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласында 87 жасында ауыр жүрек шабуынан қайтыс болды.