Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Рико саясаткері және белсендісі (1939 жылы туған)
Puerto Rican politician and activist (born 1939)
Рубен Анхель Берриос Мартинес (21 маусым, 1939 жылы туған) – Пуэрто-Рико саясаткері, халықаралық құқық адвокаты, жазушы және қазіргі Пуэрто-Рико Тәуелсіздік партиясының (PIP) президенті. Бұрын үш рет сенатор болған Берриос Пуэрто-Рико губернаторы лауазымына PIP-тің үнемі түсетін кандидаттарының бірі. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Пуэрто-Риконың Кулебра аралын әскери жаттығулар үшін пайдалануын тоқтатуына қол жеткізген Кулебраға қарсы наразылықты жетекшілік етті және Викес қозғалысының белді тұлғасы болды.
Rubén Ángel Berríos Martínez (born June 21, 1939) is a Puerto Rican politician, international law attorney, writer, and current president of the Puerto Rican Independence Party (PIP). A former three time senator, Berríos is a perennial PIP candidate for Governor of Puerto Rico. He led the Navy–Culebra protests that succeeded in the United States Navy abandoning the use of the Puerto Rican island of Culebra for military exercises and was a leader for the Cause of Vieques.
Өмірбаян
Берриос Пуэрто-Риконың Айбонито қаласында дүниеге келген. Ол Colegio San Ignacio орта мектебінде оқыған (1957 жылғы түлек). 1961 жылы Джорджтаун университетінен бизнес-әкімшілік және экономика саласында бакалавр, 1961 жылы Йель университетінен (Йель заң мектебі) заң докторы және заң магистрі, ал Оксфорд университетінен халықаралық құқықтар бойынша докторлық дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Швецияда докторантурадан кейінгі зерттеулер жүргізді. Оның бірінші әйелі швед, ал ұлы Рубен Аксель Стокгольмде дүниеге келді. 1967 жылдан бері Пуэрто-Рико университетінің заң факультетінде штатты профессор болып жұмыс істейді. Берриос отыз бір жасында PIP Тәуелсіздік партиясының президенті болды және елу жыл ішінде бес рет оның президенті қызметін атқарды. Оның басшылығымен ПИП демократиялық социалистік бағдарламаны қабылдады. 1976, 1980, 1988, 2000 және 2004 жылдары Пуэрто-Рико губернаторы лауазымына кандидат ретінде сайлауда шектеулі жетістікке жеткенімен, әр жолы Халықтық демократиялық партиясынан (PPD) немесе Жаңа прогрессивті партиясынан (PNP) келген үміткерге жеңіліп, сенаторлыққа кандидат ретінде үлкен сайлау жетістіктеріне қол жеткізді. Ол 1972, 1984, 1992 және 1996 жылдарғы Пуэрто-Рико сенаторлық сайлауларында кез келген басқа үміткерге қарағанда көп дауыс жинады. 1972 жылы отыз үш жасар Берриос алғаш рет жалпы тізім бойынша сенатор болып сайланды. Ол Пуэрто-Рико заң шығарушы жиналысына жалпы тізім бойынша сенаторлыққа үш рет қайта сайланды: 1984, 1992 және 1996 жылдары. Берриос Латын Америкасы мен Кариб бассейні саяси партияларының тұрақты конференциясын (COPPPAL) құрды, Латын Америкасының Адам құқықтары қауымдастығының (ALDHU) атқару кеңесінің мүшесі және Социалистік Интернационалдың (SI) құрметті президенті. Ол «Пуэрто-Риконың тәуелсіздігі: себептері мен күресі», «Пуэрто-Рико: ұлттық ерекшелік және плебисцит» және «Пуэрто-Рико социализміне қарай» атты кітаптар жариялады, сондай-ақ «Foreign Affairs» сияқты халықаралық беделге ие әртүрлі басылымдармен ынтымақтастықта жұмыс істеді. 2015 жылы Никарагуа президенті Даниэль Ортега Берриосты өзінің саяси кеңесшісі етіп тағайындады. Берриос Пуэрто-Рикода көптеген адамдардың құрметіне ие, тіпті оның саяси идеологиясын қолдамайтындардың да. Мысалы, 1984 жылы сенаторлыққа кандидат ретінде сайлауда жалпы дауыс берудің 84% -ын алды.
Berríos was born in Aibonito, Puerto Rico. He attended high school at Colegio San Ignacio (class of 1957). He received his bachelor's degree in business administration and economy from Georgetown University in 1961, his juris doctor and master's degree in law from Yale University (Yale Law School), and his doctoral degree in international rights from Oxford University. He also did some post doctoral research in Sweden. His first wife was Swedish and his son Rubén Axel was born in Stockholm. He has been a tenured professor of law at the University of Puerto Rico School of Law since 1967. Berríos became president of the Independence Party PIP when he was thirty one years old and has been president of it five times during fifty years. Under his leadership, the PIP adopted a democratic socialist program. Although he has had limited success at the voting booth regarding his candidacy for the post of Governor of Puerto Rico in 1976, 1980, 1988, 2000 and 2004 — losing every time to either the Popular Democratic Party (PPD) or the New Progressive Party (PNP) candidate — he, nevertheless, has enjoyed great electoral success regarding his candidacy to the Senate, receiving more votes than any other candidate in the Puerto Rican senatorial elections of 1972, 1984, 1992 and 1996. In 1972, the thirty three year old Berríos was elected to his first term as an at large senator. He was also re elected to at large senatorial seats at the Puerto Rican Legislative Assembly on three additional occasions: 1984, 1992, and 1996. Berríos founded the Permanent Conference of Political Parties of Latin America and the Caribbean (COPPPAL), is a member of the Executive Council of the Latin American Human Rights Association (ALDHU), and Honorary President of the Socialist International (SI). He has published the books The Independence of Puerto Rico: Cause and Struggle, Puerto Rico: Nationality and Plebiscite, and Towards Puerto Rican Socialism, and has collaborated with various publications enjoying wide international prestige such as Foreign Affairs. In 2015, Nicaraguan President Daniel Ortega named Berrios as his political advisor. Berríos is widely admired by many in Puerto Rico, including those who do not follow his political ideology. In 1984, for example, he received 84% of the general vote in his candidacy for senator.
Саяси көзқарастар
Берриос АҚШ-тың теңіз заңдарын өзгерту қажет деп есептейді, себебі бұл заңдар Пуэрто-Риконы тауарларды импорттау және экспорттау үшін тек АҚШ кемелерін пайдалануға мәжбүр етеді. Мұндай заңдар аралға кіретін немесе одан шығатын тауарлардың бағасын қымбаттатуға себеп болады. Ол сондай-ақ АҚШ-тың әскери қызметке шақыру заңдары Пуэрто-Рико заң шығарушы органының келісімінсіз Пуэрто-Рикоға қолданылмауы тиіс деп санайды.
Berríos believes that there should be a change in the U. S. maritime laws that force Puerto Rico to import and export goods only via U. S. ships. Such laws increase the price of products entering or leaving the island. He also believes that the U. S. Selective Service laws should not apply to Puerto Rico without the consent of the Puerto Rican legislature.
Азаматтық мойынсұнбаушылық
1971 жылы Берриос Кулебра әскери-теңіз күресіне жетекшілік етті, онда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Пуэрто-Риконың Кулебра аралын әскери жаттығулар үшін пайдалануы сынға алынды. Ол Кулебраның Фламенко жағажайында үш күн бойы басып алды. Кейін тұтқындалып, үш айға түрмеге қамалды. Оның күш-жігерінің нәтижесінде АҚШ Әскери-теңіз күштері Кулебрадағы базаларын тастап кетті. 1999 жылдың 8 мамырында Берриос Пуэрто-Рикодағы Виэкес аралындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бомбалау жаттығу алаңына орналасты (Виэкес әскери-теңіз күресіне қараңыз). Ол PIP негіздісі Гилберто Консепсьон де Грасия атымен аталатын лагерде 362 күн қатарынан тұрды, дауылдардан лагерь қирауына және простата қатерлі ісігінің жаңа диагнозынан денсаулығының нашарлауына төтеп берді. 1999 жылдың желтоқсанында ол лагерде болу мерзімінің белгісіздігі мен ұзаруына байланысты Сенаттан депутаттығынан бас тартты. 2000 жылдың 4 мамырында федералды маршалдар мен АҚШ теңіз жаяу әскерлері лагерьлерді эвакуациялады және Берриосты тұтқындады. Берриостың тұтқындалуы Пуэрто-Рикода теледидардан көрсетілді. Бес күннен кейін Берриос Виэкестегі нысаналық жаттығу алаңына қайта кірді. Соның салдарынан ол тұтқындалды және Сан-Хуандағы Пуэрто-Рико округінің АҚШ округтік сотында сотталды, алты сағатқа қамауға алынды. Берриос Мартинес отыз жыл бұрын Кулебрада жасағандай, Берриос Виэкестегі заңсыз кіру ісі бойынша сотта Пуэрто-Рикодағы американдық сот жүйесінің құзыретін мойындамады және ешқандай заңдық қорғаныс ұсынбады. Берриос Мартинеске үкім шығарған судья былай деді: «Сізге қызық болса да, біз екеуміз де осы мәселеде демократия жағындамыз; сіз өзіңіздің санаңызға сай әрекет етесіз. Мен де өзімнің санама сай әрекет етемін». АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бомбалау жаттығуларын жалғастыруымен, Берриос үшінші рет тыйым салынған аймаққа кіру ниетін білдірді. Ол нысаналық жаттығу алаңында бес күн тұрды, содан кейін зорлықпен тұтқындалды және қолдары арқасына байланған күйде, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бомбалау полигонында онымен бірге болған басқа PIP мүшелерімен бірге ыстық қиыршық тасты жолда ұзақ уақыт жатуға мәжбүр болды. Бұл жолы, Кулебрада (және азаматтық мойынсұнбаушылық үшін тағы үш рет) АҚШ округтік соты төртінші рет соттады, Берриос төрт айға бас бостандығынан айырылды. 2003 жылдың 1 мамырында президент Джордж Буштың бұйрығымен АҚШ Әскери-теңіз күштері Виэкестегі базаларын тастап кетті.
In 1971, Berríos led the Navy Culebra protests that criticized the United States Navy's use of the Puerto Rican island of Culebra for military exercises. He squatted in Culebra's Flamenco Beach for three days. He was then arrested and imprisoned for three months. In part because of his efforts, the U. S. Navy abandoned its facilities in Culebra. On May 8, 1999, Berríos began camping inside the U. S. Navy bombing practice grounds in the island of Vieques, Puerto Rico (see Navy Vieques protests). He stayed in the Gilberto Concepción de Gracia encampment — baptized in honor of the PIP founder — for 362 consecutive days, enduring both camp devastations due to storms and declining health due to a new diagnosis of prostate cancer. In December 1999, he resigned his Senate seat due to the uncertainty and prolongation of his stay at the encampment. On May 4, 2000, the encampments were evacuated by federal marshals and United States Marines, and Berríos was arrested. Berríos' arrest was televised island wide in Puerto Rico. Five days later, Berríos reentered the Vieques target practice grounds. As a result, he was arrested and went to trial at the United States District Court for the District of Puerto Rico, in San Juan, and sentenced to six hours of detention. Similar to what Berríos Martínez had done in Culebra thirty years before, Berríos did not recognize the jurisdiction of the American judicial forum in Puerto Rico during his trial for the Vieques trespassing, and did not present any legal defense. Speaking to Berríos Martínez, the sentencing judge said, "Odd as it may seem to you, we both are on the side of democracy on this one; you are complying with your conscience. I am also complying with mine." With the continuation of bombing practices by the U. S. Navy, Berríos announced his intention to enter the restricted grounds for a third time. He stayed for five days in the target practice area, before being arrested violently and forced to lie on a hot gravel road for an extended period of time after being handcuffed with his hands to his back with the other PIP members that accompanied him at the U. S. Navy bombing range. This time, convicted for the fourth time (one in Culebra and three additional civil disobedience arrests) by a United States District Court, Berríos was sentenced to four months in prison. The U. S. Navy abandoned its facilities in Vieques on May 1, 2003, by order of President George W. Bush.