Кіріспе

1976 жылы Боб Диланның әні
Боб Диланның "Изида" әні

"Изида" - Боб Дилан мен Жак Леви 1975 жылдың шілде айында бірлесіп жазған баллада. Ән Диланның 1976 жылғы Desire альбомындағы екінші трек болып табылады. Ежелгі Египетке сілтемелер жасайтын, тіпті атауын египет құдайымен ортақтасатын бұл әнді Дилан "неке туралы" ән деп сипаттаған.

Әннің мазмұны

"Изида" Изида есімді жұмбақ әйелге ("мистикалық балаға") үйленген ер адамның (баяндаушының) хикаясын айтады. Оқиға оның одан айырылуын, содан кейінгі саяқатын және, әрі қарай, оның қайта оралуын қамтиды. Неке "мамырдың бесінші күні" (Дилланның 1970-ші жылдардағы әндерінде кездесетін мексикалық тақырыптардың бірі – Cinco de Mayo-ға сілтеме) өтті. Тойдан кейін ол "оны ұзақ уақытқа ұстай алмады", сондықтан "шашын қырқып, жабайы, беймәлім елге аттанды". Ол "қаланың ортасымен" өтетін сызықпен "қараңғылыққа және жарыққа" бөлінген "биік жерге" жетеді. Жылқысын байлап, өткенінен арылу үшін кір жуатын орынға кіреді. Ол "қолға түсіру оңай болатын нәрсе" уәделеген күмәнді адаммен танысады. Олар "мұзыға көмілген пирамидаларға" дейін сапар шегеді. Аязды жағдайда олардың аң аулау серігі қайтыс болғанша жолға көшеді. Баяндаушы бос қабірге кіреді ("қорап бос еді"), ешқандай қазына таппайды және осы саяхаттың бекерлік болғанын түсінеді. Ол өлген серігін қабірде қалдырып, шапшаң дұға оқиды және әлі де сүйетін Изидаға қайта оралады. Ол Изиданы шабындықта көреді және ол одан осы жолы қалатыны туралы сұрағанда, ол: "Егер сіз қаласаңыз, иә!" деп жауап береді.

Жазу

Бұл Дилан мен Жак Левидің "Isis" әнін жазудағы ынтымақтастығы Desire толық альбомын жасауға әкелді. Бір күні Дилан Левимен оның студиясында кездесіп, "Isis" әнінің алғашқы нұсқасын көрсетті. Левидің сөзінше, "Isis" бастапқыда естімеген "баяу ағым" ретінде дүниеге келді, ол тыңдаушыны "ұзақ оқиғаға" дайындағандай әсер қалдырды. Дилан осы әнді алғаш орындағанда, екеуі бірлесіп жұмыс істей бастады. Левидің айтуынша, бұл ән жазуда ләззатты серіктестік болды, Леви сөздерді жазып, Дилан идеяларын қосты. Сессия таңға дейін созылды, содан кейін Дилан мен Леви Гринвич Виллидждегі "The Other End" музыка клубына барды. Дилан жиналған көрермендерге әннің мәтінін оқып берді, олар оған жақсы жауап берді. Осы серіктестік "Hurricane" және кейін Desire альбомында жарияланған басқа да әндерді жазды. "Isis" Диланның өзінің некесіндегі ажырасу мен қайта қосылу кезеңінде жазылды, сондықтан жанкүйерлер мен сыншылар үшін оны Диланның жеке өміріндегі қиындықтардың аллегориясы ретінде түсіндіруге талпынуға болады, әсіресе Desire альбомында олардың некесі мен ажырасуы туралы ашық айтылған "Sara" әні бар. Дилан бұрынғы әндерінде автобиографиялық меңзеулерді жиі қолданған. "Isis" еркек кейіпкердің әйелінен ажырасып, саяхатқа шығып, қайта оралып үйленуі туралы мифологиялық сюжеттерге негізделген, "Одиссеяға" ұқсас.

Тікелей өнер көрсетулер

Дилан 1975 жылы Rolling Thunder Revue тобымен әннің жылдам темптегі сахналық нұсқасын орындады. Осы турда 1975 жылдың 4 желтоқсанында жазылған орындалу 1978 жылы түсірілген "Ренальдо мен Клара" фильміне қосылды және 2002 жылы The Bootleg Series Vol. 5: Боб Дилан 1975, The Rolling Thunder Revue жинағымен бірге шыққан бонус DVD-де бейне түрінде жарық көрді. Осы орындалудың аудио жазбасы 1978 жылы "Renaldo and Clara" фильмінен алынған 4 әнді қамтитын промо-EP және 1985 жылғы Biograph жинақ альбомында жарияланды. Дилан бұл туынды "неке туралы ән" деп таныстырып, "Бұл Леонардқа арналған, егер сен әлі де осында болсаң!" деп Леонард Коэнге сілтеме жасайды (орындалу Коэннің туған жері Монреальде жазылған). Алдыңғы айдағы гастрольдік турда жазылған әннің тағы бір сахналық нұсқасы тек The Bootleg Series Vol. 5 жинағында аудио форматында қол жетімді. 2019 жылы осы екі орындалу және 1975 жылғы турдағы әннің тағы төрт сахналық нұсқасы The Rolling Thunder Revue: The 1975 Live Recordings жинағында екі толық репетициямен бірге жарық көрді. Диланның ресми сайты мәліметінше, 2020 жылдың тамызына дейін Дилан "Isis" әнін 46 рет сахнада орындаған. Барлық орындалулар 1975 және 1976 жылдары болды.

Ықпал

Фиона Эппл 2020 жылы Pitchfork журналына берген сұхбатында Desire альбомын Диланның ең ұнаған альбомы деп атады және "Isis" әнінің өзіне "сексуалдық ояну" сыйлағанын айтты: "Ал "Isis" әнінде ол маған біршама сексуалдық ояну сезімін сыйлады. Ол "Сен өзгеше көрінесің" деді де, мен "Иә, солай болса керек" дедім. Содан кейін ол "Қалып қаласың ба?" деп сұрады, мен "Егер қаласаң, иә" дедім. Ол "Солай болса керек" дегенде, мен іштей: оооо деп қатты қызығушылық таныттым."

Кавер нұсқалары

"Ақ жолақ" тобы мансабында осы әнді көп рет тікелей эфирде орындады. Райан Адамс 2006 жылы Диланға арналған концертте осы әнді кавермен орындады.