Винзер: Британдық ауыр бомбалаушы ұшақ (1943)

Кіріспе

Британдық төрт қозқышты ауыр бомбалаушы, 1943 жыл

Викерс Виндзор – Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық төрт қозқышты ауыр бомбалаушы, жоғары биіктікте ұшуға арналған. Виндзор Барнс Уоллис және Рекс Пирсон Бруклендс қаласындағы Викерс Армстронгс зауытында жобалаған. Үш прототиптік ұшақ салынды, бірақ соғыс аяқталғандықтан жоспарланған өндіріс тоқтатылды.

Жобалау және әзірлеу

Соғысқа дейінгі Vickers Wellington орта бомбардировщигінің орнын алмастыру мақсатында Vickers бірнеше жоба ұсынды. Алғашқысы, Bristol Buckingham және Әуе министрлігінің B.11/41 талаптарына сай, жоғары жылдамдықты, екі қозғалтқышты орта бомбардировщик болды. Онда қозғалтқыш гондолаларында қашықтан басқарылатын мұнаралар және алдыңғы бөлігінде қарулар орналастырылу жоспарланған. Бұл жоба, жылдам бомбалаушы ретінде жеткілікті жылдамдыққа, ал әдеттегі орта бомбардировщик ретінде қару-жараққа ие болмады. Осы жобаның төрт қозғалтқышты нұсқасы да жасалды. Ресми тұрғыда Wellington ескірген деп есептелді, бірақ Vickers зауыттары геодезиялық конструкцияға ғана бейімделгендіктен, кез келген жаңа жоба осы әдіске негізделуі керек еді. Vickers, жоғары биіктікте жұмыс істеу үшін қысыммен жабдықталған кабинасы бар Wellington нұсқасын жасап жатты, ал Министрлік Warwick-тің қысыммен жабдықталған нұсқасына қызығушылық танытты, бұл Lord Beaverbrook-тың қолдауына ие болды. Ұсынылған жобада екі қозғалтқышты Warwick қанатын төрт Merlin қозғалтқышы бар эллипстік қанатқа алмастыру көзделді. Ұшақтың 43 000 фут (13106 м) биіктікке көтеріліп, бомбаларын тастап, содан кейін қауіпсіз жерге қона алатыны күтілді. Warwick прототипінің екі данасын жасауға арналған келісім-шарт B.5/41 спецификациясымен бекітілді, ал әзірлеу және құрылыс жұмыстары 1942 жылдың қыркүйегіне дейін жалғасты. 1942 жылдың ортасында Wellington-ды алмастыру және B.5/41 жобалары жаңа B.3/42 спецификациясымен біріктірілді, ол Lancaster-ты алмастыруға, бірақ жоғары биіктікте жұмыс істеу мүмкіндігінсіз бағытталған. Vickers бұрын жасалған жұмысты пайдаланып, төрт қозғалтқышты қанатты жаңа конструкциядағы фюзеляжға бекіте алды, содан кейін Windsor жобасы үшін келісім-шарт жасалды. Алғашқы прототиптердің қанаттары бұрынғы спецификацияға сәйкес жасалғандықтан, олардың салмағына шектеулер қойылды. Windsor, Әуе министрлігінің B.5/41 (кейін Spec. B.3/42) спецификациясына сәйкес, қысыммен жабдықталған экипаж бөлімі бар және 31000 фут (9449 м) биіктікте ұшуға қабілетті жоғары биіктіктегі ауыр бомбардировщик ретінде жобаланды. Windsor-дың ерекшелігі – қысыммен жабдықталған экипаж бөлімі. Негізгі шанақта әр қозғалтқыш гондоласында орналасқан бір доңғалақты төрт майлы тіреу болды. Қорғаныс қарулары әрбір сыртқы гондоланың артқы бөлігінде орналасқан барбеттерде бекітілді, оларды артқы бөліктегі қысымды бөліктегі пулеметші қашықтан басқарды. Windsor, Vickers бұрын Wellesley, Wellington және Warwick бомбардировчиктерінде қолданған Wallis-тың геодезиялық корпус және қанат құрылымын пайдаланды. Бұл ұшақтарда қанаттың иілу беріктігі мен бұрылу қаттығысы жеке-жеке бір шырша және геодезиялық тор құрылысымен есептелген және жобаланған. Алайда, қанаттарды сынау нәтижесінде геодезиялық құрылым қанаттың иілуіне де қарсы тұратыны анықталды. Сондықтан Wallis, Windsor үшін қанатты геодезиялық құрылымның барлық бұрылу және иілу жүктемесін қабылдайтындай етіп жобалады. Бұл үшін қанат ұшындағы бұрышты (ұзындығына қатысты 45 градус) тамырға жақын жерде 15 градусқа дейін азайту қажет болды. Шұңқырдың қажеті болмады, сондықтан отынға арналған орын көбейді. Шұңқыр болмағандықтан, қанат бұрынғыдан гөрі иілгіш болды, ал төтенше жағдайда, қанаттары отынмен толы болғанда, тым көп иілу қаупі туды. Қанат ұшының иілуін шектеу үшін Wallis сыртқы қозғалтқыш гондолаларына қосымша қону тірегін қосты. Бұл басқа британдық ауыр бомбардировчиктерінде қолданылатын екі үлкен тіреуге қарағанда әр гондоладағы шанақты ықшамдады. Бұрынғы геодезиялық ұшақтарда қолданылған ир ленінен жасалған қаптаманың орнына Windsor-да қатты және жеңіл қаптама қолданылды. Ол тігілген болат сымдардан және өте жұқа (қалыңдығы) тот баспайтын болат ленталарынан жасалған, ПВХ немесе басқа пластикпен қапталып, шарға ұшып кетуді болдырмау үшін арнайы жасалған. Қаптаманы дұрыс орнату үшін дыбыс тақтасын қолдану қажет болды. Кокпитте тек бір пилотқа орын болды.

As a possible replacement for the pre war Vickers Wellington medium bomber, Vickers had proposed a series of designs. The first, to meet the same specification as the Bristol Buckingham and Air Ministry Specification B.11/41, was for a high speed twin engined medium bomber, with remote controlled turrets in engine nacelles and guns in the nose. This was considered to be neither fast enough to be a fast bomber nor well armed enough to be a normal medium bomber. A four engined development of the same design was also drawn up. The official position was that the Wellington was becoming obsolete but as the Vickers factories were set up only for geodetic construction any design would need to be based on that method. Vickers were working on a Wellington with a pressurised cabin for high altitude work and the Ministry was interested in a pressurized version of the Warwick; this was supported by Lord Beaverbrook. The proposed design changed the twin engined Warwick wing for an elliptical wing with four Merlin engines. The aircraft was expected to manage 43,000 feet (13106 m) having delivered of bombs. The contract for two prototypes of the Warwick was covered by Specification B.5/41 and development and construction work proceeded until September 1942. In mid 1942, the Wellington replacement and B.5/41 were merged as a result of a new specification, B.3/42 for a Lancaster replacement but without high altitude performance. Vickers could take the work already done along and fit the four engine wing to a new design of fuselage and a contract was raised for what would become the Windsor. The wings of the first prototypes were built to the earlier specification and so had lower weight limits imposed. The Windsor was designed to Air Ministry Specification B.5/41 (later modified to Spec. B.3/42) for a high altitude heavy bomber with a pressurised crew compartment and an ability to fly at at 31000 feet (9449 m). Notable features of the Windsor included its pressurised crew compartment. The main undercarriage consisted of four single wheel oleo struts one in each engine nacelle. The defensive guns were mounted in barbettes at the rear of each outboard nacelle, which were to be remotely operated by a gunner in a pressurised compartment in the extreme tail. The Windsor used Wallis's geodetic body and wing structure that Vickers had previously used in the Wellesley, Wellington and Warwick bombers. In these aircraft the wing structure flexural strength in bending and the torsional stiffness were calculated (and designed) as being controlled separately by a single spar and the geodetic lattice construction respectively. However, testing of wings showed that the geodetic structure also contributed to the wing bending resistance so, for the Windsor, Wallis designed the wing so the geodetic structure would take all the torsional and bending loads. This was achieved by gradually reducing the lattice angle (45 degrees relative to the span) at the wing tips to about 15 degrees at the root. A spar was not needed so there was more room for fuel. With no spar the wing was more flexible than before and there was concern that excessive deflections would occur in an emergency landing with wings full of fuel. To limit the deflection at the wing tip Wallis added an extra landing gear leg in the outboard engine nacelles. This also made the undercarriage in each nacelle more compact than two large struts used on other British heavy bombers. Instead of doped Irish linen covering used on the earlier geodetic aircraft, a stiff and light skin was used on the Windsor. This was made from woven steel wires and very thin ( thickness) stainless steel ribbons, doped with PVC or other plastic, specially designed to avoid ballooning. To properly fit the skin to the frame, a tuning fork had to be used. There was only room in the cockpit for the single pilot.

Пайдалану тарихы

Тек үш дана (түпнұсқасы және 457 және 461 типтері деп аталған кезекті прототиптер) салынды. Бұл, қазіргі Ланкастер бомбалаушысына енгізілген жетілдірулердің нәтижесінде болды, ол Виндзордың жобаланған мақсатына толыққанды жарамды болды. Бірінші прототип DW506 1943 жылғы 23 қазанда, екіншісі (DW512) 1944 жылғы 10 немесе 15 ақпанда, ал үшіншісі (NK136) 1944 жылғы 11 шілдеде ұшты. Үшеуі де Брукленд пен Кобхэм арасындағы Викерстің құпия, шашыраңқы орналасқан Фоксваррен эксперименталдық бөлімінде құрастырылды. DW506 Фарнборо қаласында жиналды, ал DW512 Уизлиден ұшты. Соңғы екі прототип Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін сынақтан өтті, содан кейін одан әрі дамыту және өндіріс тоқтатылды. 40 ұшудан кейін DW506 1944 жылғы 2 наурызда апатқа ұшырады. Ұшу сынақтары кезінде қозғалтқыштардың бірін іске қосу мүмкін болмады, сондықтан ұшқыш шұғыл қонуға мәжбүр болды. Ұшақ ұшу-қону жолағының соңынан шығып, арыққа құлап, екіге бөлінді. Оның рулі DW512-де қайта пайдаланылды. DW512, DW506-ға қарағанда, көбірек жабдықтармен, соның ішінде бронялық қорғаныспен, бірақ қару-жарақсыз жабдықталған. 1945 жылғы қарашада жоба аяқталғаннан кейін ол жерге қойылды және 1946 жылғы маусымда жоюға белгіленді. NK136 үшін қару-жарақ 1945 жылғы қаңтарда ғана дайын болды және сәуір айында сынақтан өтті. Мамыр айының соңында DW512 камералық ұшақ ретінде сүйемелдеумен әуеден ату басталды. 1945 жылғы қарашада ұшуын аяқтағаннан кейін NK136 1948 жылы жойылғанға дейін RAF Манбиде оқу ұшағы ретінде пайдаланылды. Екі алдын ала өндіріс ұшағы құрылыс кезінде болды: 471 типті (кейін 483 тип) NN670, Мерлин 85 қозғалтқыштарымен және 4000 мильдік күтілетін ұшу қашықтығымен, жартылай аяқталған және алғашқы ұшуға дайындалып жатты, ал NN673, Мерлин 100 қозғалтқыштарымен жабдықталуы тиіс, шамамен жартылай салынған. 1943 жылы 483 типті 300 Виндсор ұшағын өндіруге келісімшарт жасалды, 1945 жылдың ортасында жеткізілімдер 1946 жылғы шілдеде басталады деп күтілді. Жапонияға қарсы Тынық мұхитындағы соғыс жалғаса беретін болса, Виндзормен 30 эскадрилья жабдықталуы мүмкін деген болжам бар еді. Бірақ 1944 жылғы қараша айына қарай өндіріс келісімшарты 100 данаға дейін қысқартылып, кейін 40 данаға дейін төмендетілді, ал Жапонияға қарсы соғыс аяқталғаннан кейін толығымен тоқтатылды.

Only three examples (the original plus successive prototypes known as Type 457 and Type 461) were built. This was due to refinements in the existing Lancaster bomber, rendering it suitable for the role for which the Windsor had been designed. The first prototype, serial DW506, flew on 23 October 1943, the second (DW512) on 10 or 15 February 1944, and the third (NK136) on 11 July 1944. All three were built at Vickers' secret dispersed Foxwarren Experimental Department between Brooklands and nearby Cobham. DW506 was assembled at Farnborough, DW512 flew from Wisley. The two latter prototypes were tested until the end of the Second World War, when further development and production were cancelled. After 40 flights DW506 crashed on 2 March 1944. During flight tests of engine feathering one of the engines could not be brought back into use and the pilot made an emergency landing. The aircraft ran off the end of the runway and into a ditch breaking in half. Its rudder was reused on DW512. DW512 had more equipment fitted including some armour but no armament than DW506. It was grounded in November 1945 with the end of the project and marked for disposal in June 1946. The armament for NK136 was not ready until January 1945 and was ground tested in April. Air firing was begun at the end of May with DW512 as an accompanying camera aircraft. After the end of its flying life in November 1945 NK136 became an instructional airframe at RAF Manby until scrapped in 1948. Two pre production airframes were under construction; Type 471 (later Type 483) NN670, with Merlin 85s and expected 4,000 mile range, was nearly complete and being readied for first flight while NN673, to have Merlin 100s, was about halfway built. Production contract for 300 Type 483 Windsors had been placed in 1943, by mid 1945 it was expected that deliveries would begin in July 1946. When it still looked like the war in the Pacific against Japan would be continuing, it was thought that as many as 30 squadrons could be equipped with the Windsor. The production contract had been cut back to 100 though by November 1944, then reduced to 40 and with the end of the war against Japan cancelled completely.