Кіріспе
Адам су мен көлік үшін арна жасады Кеме қатынасы су арналары (кейде кеме қатынасы су көпірлері деп аталады) - басқа өзендер, аңғарлар, темір жолдар немесе жолдар арқылы кеме қатынасы су арналарын тасымалдайтын көпір құрылыстары. Олар негізінен олардың көлемімен ерекшеленеді, олар сумен жабдықтау акведуктарына қарағанда үлкен көлденең қимамен суды тасымалдайды. Римдік акведуктар суды тасымалдау үшін қолданылған және ежелгі Римде жасалған. 1896 жылы Лоара өзенінен Латеральді Лаора каналын тасымалдайтын ұзын болаттан жасалған Бриар су құбыры салынды. Ол ғасырдан астам уақыт бойы әлемдегі ең ұзақ кеме жүретін су құбыры болып саналды, бірақ XXI ғасырдың басында Германиядағы Магдебург су көпірі осы атақты иеленді. 1690 жылы салынған Сесе су құбырында ең ұзын аралықта тас немесе кірпіш аркалар болған. Бірақ, су өткізбейтін қышпен немесе басқа қаптамамен суды ұстайтын конструкцияның салмағы бұл құрылымдарды әуесқой етті. 1796 жылы Лонгдон-на-Терн су құбыры, алғашқы ірі құйма темір су құбырын Томас Телфорд Шрусбери каналындағы Лонгдон-на-Тернде салды. Оның жалпы ұзындығы үш аралық бағанадан тұрады. Он жыл ішінде Тельфорд Уэльстегі Лланголен каналында Ди өзенінің аңғарында орналасқан, жалпы ұзындығы 307 метр және биіктігі 38 метр болатын, әлемдегі ең биік кеме қатынасына жарамды су құбырын аяқтады. Кейіннен басқа да құйма темірден жасалған су құбырлары пайда болды, мысалы 1839 жылы Кальдер мен Хеббл кемесі арқылы жүргізілген бір аралықтағы Стэнли Ферри су құбыры, оның аркалық дизайны инновациялық болды. 1817-1825 жылдары Нью-Йорк штатында салынған Эри каналында 32 су құбыры болған.
Navigable aqueducts (sometimes called navigable water bridges) are bridge structures that carry navigable waterway canals over other rivers, valleys, railways or roads. They are primarily distinguished by their size, carrying a larger cross section of water than most water supply aqueducts. Roman aqueducts were used to transport water and were created in Ancient Rome. The long steel Briare aqueduct carrying the Canal latéral à la Loire over the River Loire was built in 1896. It was ranked as the longest navigable aqueduct in the world for more than a century, until the Magdeburg Water Bridge in Germany took the title in the early 21st century. Early aqueducts such as the three on the Canal du Midi had stone or brick arches, the longest span being on the Cesse Aqueduct, built in 1690. But, the weight of the construction to support the trough with the clay or other lining to make it waterproof made these structures clumsy. In 1796 Longdon on Tern Aqueduct, the first large cast iron aqueduct was built by Thomas Telford at Longdon on Tern on the Shrewsbury Canal. It has a total length of across three intermediate piers. Within ten years Telford had completed the far more ambitious Pontcysyllte Aqueduct in Wales on the Llangollen Canal over the River Dee valley, with a total length 307 metres and a height of 38 metres, making it the tallest navigable aqueduct in the world. Other cast iron aqueducts followed, such as the single span Stanley Ferry Aqueduct on the Calder and Hebble Navigation in 1839, with its innovative through arch design. There were 32 navigable aqueducts on the Erie Canal, constructed 1817–1825 in New York State, United States.
Белгілі суағарлар
Бенджамин Оутрамның Дерби каналында 44 фут (13 м) бір аралықтағы Холмс акведукты әлемдегі алғашқы жүзуге болатын құйма темір акведукты болды, ол Томас Тельфордтың Шрусбери каналында 186 фут (57 м) Лонгдон-он-Терн акведуктынан бұрын, кейде әлемдегі алғашқы ірі масштабтағы жүзуге болатын құйма темір акведук деп сипатталады. Қазіргі кездегі ең көне суға жарамды құйма темір акведук - бұл Оутрамның Стакс акведукты. Ол 1801 жылы салынған. Понтценейлл акведукты Лланголен каналы арқылы Солтүстік Уэльстегі Ди өзені аңғарына алып өтеді. Оны Томас Телфорд жобалаған, 1805 жылы ашылған және әлемдегі ең биік кеме жүретін акведук. Түзелген бөлігін қамтитын сол канал Чирк су құбыры (1796 1801) арқылы екінші аңғардан өтеді. Бұл кеме қатынасына жарамды канал бұрынғы Крю және Нантвич қалаларын да сумен қамтамасыз етеді. Шотландиядағы Юнион каналында көптеген су құбырлары бар, соның ішінде Слейтфорд су құбырлары каналды Лейт суына, Бадам су құбырлары Ратодағы Бадам өзеніне және өте әсерлі Авон су құбырлары Авон өзеніне алып өтеді. Авон - Ұлыбританиядағы ең ұзын су құбыры (810 фут (247 м)). Францияның Аген су құбыры (1849) ұзақ және Гаронна өзенінен Гаронна каналын алып өтеді. Сэр Артур Котон Доулесуарам бөгетін салу кезінде Конасема аймағындағы шаруалардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін П. Ганнаварамдағы су құбырын ойлап тапты. 2000 жылы Жаңаарқада Жаңаарқа каналы арқылы өтуді жеңілдету және ауыл шаруашылығы жерлерін суландыру үшін Жаңаарқада Жаңаарқа каналы арқылы өтуді жеңілдету үшін Жаңаарқада Жаңаарқада Жаңаарқада жаңа су құбыры мен көпір салынды. Францияның Шатильон-сюр-Лоар маңындағы Бриар су құбыры (1896) Лоар өзенінің үстінен болаттан жасалған арнада Латераль-Лоар каналын алып жүреді. Бұл - әлемдегі ең ұзын су құбыры. M6 автожолының құрылысы аяқталғаннан кейін Личфилд каналы су құбырының құрылысы күрделі болды. Ұлыбритания парламенті каналдың жолында арна немесе су құбыры арқылы көлік қозғалысы үшін жол салуға тыйым салатын заң қабылдады. Бартон Свинг акведукты - төменгі Манчестер кеме каналы арқылы Бриджвотер каналын алып жүретін айналмалы көпір. Су арнасының 234 фут (71 м) бөлігі кемелерді Кеме арнасымен өткізу үшін 90 градус айналады. Veluwemeer Aqueduct) - Нидерландының Хардервик қаласында орналасқан 25 метрлік су айдыны. Ол 2002 жылы ашылды және N302 жолын айналып өтеді. Нидерландыдағы Роэлофарендсвеннен жақын жердегі су құбыры Ringvaart каналын А4 тас жолы мен HSL Zuid арқылы алып өтеді, олар канал деңгейінен төмен (және теңіз деңгейінен төмен) жерде орналасқан. Голландиядағы Гуда маңындағы Гуве су құбыры Гуве өзенін А12 тас жолы арқылы алып өтеді. Нидерландыдағы Энхуизенге жақын орналасқан Хоутрибдиджк қаласындағы Крабберсгат су құбыры - әлемдегі жалғыз су құбыры, ол сонымен қатар құлып ретінде жұмыс істейді. Германиядағы Магдебург су көпірі (2003) маңызды Миттелландканалды Эльба өзені арқылы Эльба-Хавел каналына жалғастырады. Ұзындығы шамамен, бұл әлемдегі ең ұзын кеме жүретін су құбыры.