Оңтүстік Австралиядағы Раминджери халқының тарихы мен жерлері
Ramindjeri
Раминжери – австралийские аборигены Южной Австралии, часть народа Нгарринджери. Жили в районе Encounter Bay и Goolwa. Территориальные споры с Kaurna и Ngarrindjeri.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Австралияның оңтүстік бөлігіндегі Австралияның абориген халқы
Aboriginal Australian people of southern South Australia
Раминджери немесе Раминджери халқы – Кукабрак тобының бір бөлігін құрайтын Австралияның абориген халқы, қазір Нгарринджери халқы деп белгілі. Олар Нгарринджеридің ең батыс бөлігін құрады және Оңтүстік Австралияның оңтүстігіндегі Энкоунтер-Бей және Гуолва аймақтарында, соның ішінде Виктор-Харбор және Порт-Эллиотта өмір сүрді. Қазіргі заманғы жергілікті құқыққа қатысты іс-шараларда одан да кеңірек аумақ талап етілуде.
The Ramindjeri or Raminjeri people were an Aboriginal Australian people forming part of the Kukabrak grouping now otherwise known as the Ngarrindjeri people. They were the most westerly Ngarrindjeri, living in the area around Encounter Bay and Goolwa in southern South Australia, including Victor Harbor and Port Elliot. In modern native title actions a much more extensive territory has been claimed.
Ел және атау
Раминджери мұралық қауымдастығы Карта (Кенгуру аралы) және Флеуриу түбегінің бүкіл оңтүстік бөлігі, солтүстікке қарай Ноарлунгаға немесе тіпті Торренс өзеніне дейін созылатын тарихи аумақты талап етеді. Алайда, талап етілген аумақ шығыстағы көрші Нгарринджери және батыстағы Каурнаның 1998 және 2000 жылдары тіркелген Федералды соттың тума құқықтары жөніндегі талаптарында көрсетілген аумақтың маңызды бөлігімен беттеседі. Тіл біліміне қатысты мәліметтер 1836 жылы Рапид-Бейде полковник Лайт кездескен "аборигендер" Каурна тілінде сөйлегенін көрсетеді. Дэвид Хортонның AIATSIS онлайн-серверінде орналастырылған картасы, көбінесе Норман Тиндейлдің жұмысына негізделген, Флеуриу түбегінің батыс жағында Каурна және олардан шығысқа қарай Нгарринджери тұрғанын көрсетеді. Каурнаның жаратушы ата-бабасы Тжилбруктың түс көру тарихы Розетта бас тауына дейін батысқа қарай созылады. Кенгуру аралында 11 000 жыл бұрын аралдың материктен толық бөлінуіне дейін тұрақты қоныстанудың куәлігі жоқ. 6000, 5200 және 4300 жыл бұрын дабылған бірнеше шағын орындар табылды, бірақ олардың келушілерге мекен еткен халыққа тиесілігі белгісіз. Қолда бар технология аборигендердің қасақана келуіне мүмкіндік бермейтіндіктен, 200 адамға дейінгі қалдық популяция туралы гипотеза басым, соңғысы 2500 жыл бұрын қайтыс болды. Раминджери, "Encounter Bay қаралары" деп аталған, 1836 жылға дейінгі теңізші Нат Томас басқарған Джон Буллдың 1837 жылғы суды зерттеу тобы Онкапарингада толық ай мерекесін өткізіп жатқанын байқады. 1930 жылдары Рональд және Кэтрин Берндт жүргізген этнографиялық зерттеу алты Кукабракты анықтады, кейіннен олар "Нгарринджери" рулары деп сипатталды, Раминджери лакинерилер Жерис мысынан Аделаидадан оңтүстікке қарай бірнеше шақырымға дейін жағалауды мекендеді. Берндт Раминджери рулары сауда жолдарымен кеңейген болуы мүмкін деп болжады, өйткені Каурна отарлаушылармен ығыстырылды. Заң профессоры Айрин Уотсон 2019 жылғы Мария қырғыны туралы мақаласында былай деп жазды: "Танганекальд халықтарының бірі Милменджеридің ежелгі аты мен атауы Куронгқа жатады. Бұл ұмытылған ежелгі атаулар. Шабуылдан кейін Куронгтың халықтары мен аумақтары Нгарринджери деп белгілі болды. Бұл атау қазір Раминджери, Танганекальд және Яральде сияқты дәстүрлі бірінші халықтардың жерлері мен істеріне қатысты тума құқық талаптарында басымдыққа ие".
Ramindjeri Heritage Association Inc asserts historical territory including Karta (Kangaroo Island) and the whole southern portion of the Fleurieu Peninsula, extending as far north as Noarlunga or even the River Torrens. However, the claimed territory overlaps a significant portion of the territory claimed by both the neighbouring Ngarrindjeri to the east and the Kaurna to the west, in their Federal Court Native Title Claims Registered respectively in 1998 and 2000. Linguistic evidence suggests that the "Aborigines" encountered by Colonel Light at Rapid Bay in 1836 were Kaurna speakers. David Horton's map as hosted online by AIATSIS, based largely on Norman Tindale's work, shows Kaurna down the west side of the Fleurieu and Ngarrindjeri to the east of them. The Dreaming story of the Kaurna creator ancestor, Tjilbruke, extends as far west as Rosetta Head. There is no evidence of continual occupation on Kangaroo Island earlier than the complete separation of the island from the mainland 11,000 years ago. Several small sites dated 6,000, 5,200 and 4,300 years BP have been found, but it is unknown whether these belong to visitors or a remnant population. As available technology precludes intentional visits by Aboriginal people, a remnant population of up to 200 individuals is the preferred hypothesis, with the last dying 2,500 years ago. Ramindjeri, dubbed "Encounter Bay blacks", were observed holding a full moon ceremony at Onkaparinga by John Bull's 1837 water exploration party, guided by pre 1836 Sealer Nat Thomas. Ronald and Catherine Berndt's ethnographic study, which was conducted in the 1930s, identified six Kukabrak, subsequently described as "Ngarrindjeri" clans, the Ramindjeri lakinyeri occupying the coast from Cape Jervis to a few kilometres south of Adelaide. Berndt posited that the Ramindjeri clans may have expanded along trade routes as the Kaurna were dispossessed by colonists. Law professor Irene Watson wrote in a 2019 article about the Maria massacre: "The ancient identity and name of the Milmendjeri, one of the Tanganekald peoples, belong to the Coorong. They are ancient names that have become almost lost to living memory. Post invasion, the peoples and territories of the Coorong have become known as Ngarrindjeri — this name is now privileged in native title claims over the lands and affairs of traditional First Nations nations such as Ramindjeri, Tanganekald, and Yaralde."
Туған елінің атауы
Раминджери жерлері 1998 жылы Нгарринджери талапкерлері ұсынған түпкілікті құқық талабының нысаны болды. 2009 жылы Раминджери мұралық қауымдастығының өкілі Карно Уокер бұл талаптың заңдылығын жоққа шығарды, Раминджеридің 1998 жылғы Нгарринджери талабының және 2000 жылғы Каурна талабының көп бөлігін қамтитын жердің нақты иелері екенін мәлімдеді, сондай-ақ Каурна мен Нгарринджериді "кейінен келгендер" деп атады. 2010 жылы Федералды сотқа түпкілікті құқық талабы тіркелді, ол солтүстікте Торренс өзеніне, батыста Кенгуру аралына және шығыста Мюррей аузына дейін созылатын аумақты қамтыды. Кейін Уокер Теа-Три-Гуллиге дейін созылатын жерге ресми емес талаптар жасады. Ұлттық түпкілікті құқық трибуналы 2011 жылдың 24 наурызында талапты қабылдау үшін қажетті он бір алғышарттың алтауы орындалмағандықтан қабылдамады, ал Уокер кейінірек оның сегізін орындағанын мәлімдеді. Федералды сот бұл істі 2011 жылдың қазан айында қарауға жоспарлаған еді. Федералды сот 2014 жылдың қыркүйегінде Мансфилдтің өтінішті қабылдамау туралы шешімін жариялады. Бұл түпкілікті құқық дауы бір жергілікті кеңестің отырыстар алдындағы "Елді мойындау" мәлімдемесін өзгертуіне әкелді. Аңли қаласы дауға қатыспау үшін өздерінің мойындауын "Каурна" орнына "Аборигендер" деп өзгертті.
Ramindjeri lands have been subject to a native title claim lodged by Ngarrindjeri claimants in 1998. In 2009, Ramindjeri Heritage Association Inc spokesman Karno Walker challenged the legitimacy of that claim, claiming the Ramindjeri were the rightful owners of land encompassing much of both the 1998 Ngarrindjeri claim and the 2000 Kaurna claim, and calling the Kaurna and Ngarrindjeri "Johnny come latelys". A native title claim was registered with the Federal Court in 2010, encompassing over of land extending to the River Torrens on the north, Kangaroo Island on the west, and the Murray Mouth on the east. Subsequently, Walker made unofficial claims to land as far north as Tea Tree Gully. The claim was rejected by the National Native Title Tribunal on 24 March 2011, having failed six of the eleven required preconditions for acceptance, Walker later claimed that eight out of ten had been fulfilled. The Federal Court was set to hear the case in October 2011. The Federal Court published the findings of Mansfield in September 2014 that the application be dismissed. The native title dispute led one local council to alter their "Acknowledgement of country" statement before meetings. The City of Unley changed their acknowledgement to read "Aboriginal people" instead of "Kaurna", so as not to take sides in the dispute.
Тіл
Раминджери тілі – Нгарринджери тілінің диалектісі болатын, AUSTLANG деректер базасында жеке жіктеліп, қазірде қолданыстан тоқтатылған.
The Ramindjeri language was a dialect of the Ngarrindjeri language, with a separate classification in the AUSTLANG database, but is now extinct.
Басқа атаулар
Раминджери – баламалы жазу түрі, ал басқа нұсқалары мен жазулары: Рормеар, Рамонг, Раминьери, Раминджерар және Рамингара. Басқа халықтар қолданатын этнонимдер: Паруру ("сүннеттелмеген" немесе "жануар" деген мағынаны білдіреді) және Вираму мейо, екеуі де Каурна тайпасы қолданады; ал Тарбанавалун – Александрина көлі мен Мюррей өзенінің шығысындағы Жарлидекалд халқы қолданады.
Raminjeri is an alternative spelling, while other variant names and spellings include: Rormear, Ramong, Raminyeri, Ramindjerar, and Ramingara. Ethnonyms used by other peoples include Paruru (meaning "uncircumcised" or "animal") and Wirramu mejo, both used by Kaurna; and Tarbanawalun, used by the Jarildekald people, to the east of Lake Alexandrina and the River Murray.
Әлеуметтік ұйым
Раминджерилер 14 тайпадан құралған. Тайпа атауы Тотемдер Орналасуы: 1) Раталверинджерапангари. (төлтеу) Гуоладан Миддлтонға дейін. 2) Латалинджера кондили (кит) Хиндмарш өзенінің жанындағы Латанг, Виктор-Харборға жақын. 3) Муверинджера белгісіз Инман өзенінің батыс жағалауы. 4) Ngarakerindjera ngarakani (акула) Кингс-Пойнт маңындағы Нгаракеренг. 5) Крильбалинджера крилбали (қоңырқай торғай) Кондилинар маңында (киттің орны). 6) Лиминджера лими (шағала немесе кілемді акула) Хиндмарш өзенінің құйылысы. 7) Вати эрилинджера вати эри (сұрқай) Маунт Хейфилд маңында. 8) Лепулдалинджера лепулдали (марсупиалдық поссум) Маунт Робинсон. 9) Ялталинджера йольди, ялти (қарасай) Балды дөңес, Инман аңғары. 10) Паривардинджера tjirbuki (кранның бір түрі) Кейп Джервис (Парива). 11) Янкалинджера калайпани (май балығы), тинемари (ағанат) Янкалилладан Янки-Хиллға дейін және Норманвилл жағалауы. 12) Меиперменейра белгісіз Мипонга. 13) Рувуринджера увал, куратжи (томми роу балығы) Порт Виллунганың оңтүстігіндегі Рувуру. 14) Тайнбаринджера мульгали (қызыл охра) Тайнбарунг, Ноарлунга өзені.
The Ramindjeri were composed of 14 clans. Clan name Totems Location(1) Ratalwerindjerapangarii. (seal)Goolwa to Middleton(2) Latalindjera kondili (whale) Latang on the Hindmarsh River near Victor Harbor(3) Muwerindjera unknown western bank of the Inman River. (4) Ngarakerindjera ngarakani(shark) Ngarakerung near King's Point. (5) Krilbalindjera krilbali(brown skylark) near Kondilinar (place of the whale)(6) Limindjera limi (stingray or carpet shark) Hindmarsh River estuary(7) Wati erilindjera wati eri(jaybird) Near Mount Hayfield(8) Lepuldalindjera lepuldali(marsupial possum) Mt Robinson(9) Yaltalindjera yoldi, yalti(cormorant) Bald Hills, Inman Valley(10)Pariwarindjera tjirbuki (species of crane)Cape Jervis(Pariwa)(11)Yangkalyarindjera kalaipani (butterfish),tinemari (bream) Yankalilla to Yankie Hill, and the Normanville coast(12) Meiperinyera unknown Myponga(13)Ruwurindjera uwal, kuratji(tommy rough fish) Ruwuru south of Port Willunga(14)Tainbarindjera mulgali (red ochre) Tainbarung, Noarlunga River
Мәдениет
Раминджери тайпасының тунгари әндерінің мантимангари деп аталатын жанры болған. Бұл әндер тайпа мүшелерін ескерту немесе сабақ беру мақсатымен жазылған, мысалы, жақында күйеуін жоғалтқан әйелді қайтадан шаруаға шығуға тым құлшынып барып жатқандай деп әжуалауға арналған.
The Ramindjeri had a genre of tuŋari songs, called mantimanŋari, which were songs of caution, composed to warn or teach lessons to members of the tribe, such as one mocking a recently bereaved woman for appearing to be too much in a hurry to remarry.
Байланыс тарихы
Раминджерлер 1802 жылдан бері еуропалықтармен үнемі байланысқа түскен Оңтүстік Австралияның аборигендерінің бірі болды, ал Карта (Кенгуру аралы) негізделген түлен аулаушылары Раминджер руве (аумақтық жерлер) жерінен әйелдерді ұрлады. 19 ғасырдың басында, 1836 жылға дейінгі шаруашылықтардан бұрын, Раминджер ерлері 1830 жылдары Энкаунтер шығанағы маңында кит аулаушылар болып жұмыс істеуге кірісті.
Ramindjeri were amongst, if not the first South Australian Aboriginal people to come into regular contact with Europeans since 1802, with Karta (Kangaroo Island) based sealers raiding Ramindjeri ruwe (territorial lands) for women. In the early 19th century, pre 1836 settlement. Ramindjeri men began working as whalers around Encounter Bay in the 1830s.
Виктория алаңының ұсынысы
Аделаида қалалық кеңесі 2010 жылы Виктория алаңының миллион долларлық қайта жаңарту жоспарын жариялағаннан кейін, Карно Уокер архитектор Майкл Тиле және қоғамдық даму консультанттары Encompass Technology компаниясымен бірлесіп, Раминджери тақырыбындағы қайта жаңарту жобасын ұсынды. Жобаның құны миллион долларға бағаланды. Олар бұл жобаны жеке инвесторлардың 2000 машиналық жер асты паркингінен түсетін кіріс есебінен қаржыландырылуы мүмкін екенін мәлімдеді.
After the Adelaide City Council released a master plan for a million redevelopment for Victoria Square in 2010, Karno Walker, with architect Michael Thiele and community development consultants Encompass Technology, proposed a Ramindjeri themed redevelopment at a projected cost of million. They claimed it could be funded by private developers in return for parking revenue from a 2000 space underground carpark.