Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық физик (1881–1948)
British physicist (1881–1948)
Томас Парнелл (5 шілде 1881 – 1 қыркүйек 1948) Квинсленд университетіндегі физика профессоры болған алғашқы адам. Ол сол жерде әйгілі шайыр тамшысы экспериментін бастады.
Thomas Parnell (5 July 1881 – 1 September 1948) was the first Professor of Physics at the University of Queensland. He started the famous pitch drop experiment there.
Білім
Томас Парнелл Англияның Нортгемптоншир графтығындағы Батыс Хаддон қаласында дүниеге келді және Австралияның Брисбен қаласындағы Индуропиллиде қайтыс болды. Ол стипендия жеңіп, Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінде білім алды және 1903 жылы B.A. дәрежесін алды. 1908 жылы Кембридж университетінен M.A. дәрежесін алды.
Thomas Parnell was born in West Haddon, Northamptonshire, England and died in Indooroopilly in Brisbane, Australia. He was educated at St John's College, Cambridge, after winning a scholarship and received his B. A. in 1903. He received his M. A. from Cambridge in 1908.
Мансап
Парнелл 1904-1911 жылдар аралығында Мельбурн университетінің Тринити колледжінде оқытушылық қызмет атқарды, зерттеулер жүргізуге уақыт табуға және содан кейін Кембридж университетіндегі қызметке үміттене отырып. Алайда, физика, математика және химиядан берген сабақтарының көптігіне байланысты, ол зерттеулерге уақыт бөле алмады. Ол досы және болашақ әйелі Гермиен Ульрихпен бірге Брисбенге көшіп кетті, ол да жаңадан ашылған Квинсленд университетінде оқытушы болды. 1911-1918 жылдары Квинсленд университетінде физика пәнінен дәріс берді, ал 1919-1948 жылдары профессор болды. 1917 жылы Англиядағы еріктілер қатарында болғаннан кейін, Бірінші дүниежүзілік соғысқа Австралия императорлық күштерінің қарапайым сарбазы ретінде қатысты. Ол көбінесе бұрынғы студенттерінің бұйрықтарымен пулеметші болып қызмет етті. Соғыс кезінде алған артық жалақысын университет студенттеріне оқуларын жалғастыруға көмектесу үшін қайтарды. Оның әйелі Гермиен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде университетке көмектесу үшін лекция оқып қайта жұмысқа кірісті. Парнелл 1917 жылы индуктивтілікті өлшеудің жоғары дәлдігін анықтау бойынша зерттеуді бастады. 1922 жылы Күннің толық тұтылуын көрген үшін Гундивиндиге ғылыми экспедицияға қатысып, осы жағдайда Эйнштейннің салыстырмалылық теориясын сынады. 1927 жылы Парнелл өте жоғары тұтқырлық коэффициенті бар материалдың қасиеттерін ұзақ мерзімді бақылауға мүмкіндік беретін тәжірибе жасады. Осылайша оның қазір танымал болған, барлық күтпеген жағдайларға қарамастан, UQ Physics-те бүгінге дейін сақталған, шайдың тамшысы тәжірибесі басталды. Оның басшылығымен физика бөлімі Квинсленд ауруханалық жүйесінің рентген және радий қызметтеріне ғылыми база ұсыну және радон зертханасын құру арқылы пайдалы қызметтер көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Парнелл Радио зерттеулер кеңесі үшін қысқа толқынды радиобайланысқа көмектесетін радио дыбыс стансасын ұйымдастырды. Парнелл университеттегі көптеген міндеттеріне байланысты толық уақытты зерттеуге қайта орала алмады. Ол Ғылым факультетінің төрағасы (1919–1923), деканы (1928–1931 және 1935), Сенат мүшесі (1932–1935, 1938–1944) және профессорлық кеңестің президенті (1938–1944) болды. Ол массаж мектебін (1933) құруға және физиотерапия бойынша дипломдық білім беруді (1937) енгізуге әкелген ұзақ келіссөздерге қатысты. 1935 жылы ол медицина факультетінің жоспарлау комитетінің мүшесі болды, сондай-ақ Квинсленд үкіметіне делегация құрамында болды, нәтижесінде жеке стоматология факультеті құрылды. Профессорлар кеңесінің президенті ретінде Парнелл университетті Австралия вице-канцлерлер комитетінде өкілдік етті. Ол Квинсленд Корольдік қоғамының президенті болды (1928–1929). Екінші дүниежүзілік соғыста Радио зерттеулер кеңесінің, Квинслендтің онкологиялық қорының және Австралия астанасы Канберрадағы Стромло тауындағы Комонвелл Күн обсерваториясының қонақтар кеңесінің мүшесі болды. Парнеллдің әйелі мен ұлы аман қалды. Ол 1948 жылдың 1 қыркүйегінде Австралияның Индуропилли қаласында гипертониялық кардиоренальды жетіспеушіліктен қайтыс болды және кремацияланды.
Parnell took up a tutoring position at Trinity College, at the University of Melbourne, between 1904 and 1911, with the hope that it would enable him to have time to pursue research, and then apply for a Fellowship position at the Cambridge. However his teaching duties in physics, mathematics and chemistry were so numerous, that he never had the time to dedicate to research. He elected to move to Brisbane with friend and future wife, Hermiene Ulrich, also a lecturer at the newly established University of Queensland. He lectured in physics at the University of Queensland between 1911 and 1918, and was a professor between 1919 and 1948. He enlisted in World War I as a private in the Australian Imperial Force in 1917, after having been in the Volunteers in England. He served as a gunner, often under the orders of his former students. He refunded his excess pay during the War, back to the University, to assist ex servicemen planning on undertaking study. His wife, Hermiene returned to lecturing work during World War I, to assist the University. Parnell would begin his research into a high precision method of measuring inductance in 1917. During 1922, he took part in an expedition to Goondiwindi to witness a total solar eclipse, and test Einstein's theory of relativity in this setting. In 1927 Parnell initiated an intriguing experiment to allow long term observation of the behaviour of material known to have an extremely high coefficient of viscosity. Thus began his now famous pitch drop experiment, which, against all the odds, has been carefully preserved by UQ Physics to this day. Under his leadership the physics department developed a useful service role, both in providing a scientific base for the Queensland hospital system's X ray and radium services, and establishing a radon laboratory. During World War II, Parnell organised a radio sounding station for the Radio Research Board, which assisted with short wave radio communications. Parnell was never able to return to full time research, burdened by his numerous roles at the University. He was Chairman (1919–23) and Dean (1928–31 and 1935) of the Faculty of Science, a member (1932–35, 1938–44) of the Senate, and President (1938–44) of the Professorial Board. He was involved in the protracted negotiations that led to the creation (1933) of a massage school and the introduction (1937) of a diploma in physiotherapy. In 1935 he was a member of the planning committee for the faculty of medicine, and of a delegation to the Queensland Government that resulted in the establishment of a separate faculty of dentistry. While president of the Professorial board, Parnell represented the university on the Australian Vice Chancellors' Committee. He was president of the Royal Society of Queensland (1928–29). In World War II he was a member of the Radio Research Board, the Queensland Cancer Trust, and the board of visitors of the Commonwealth Solar Observatory, Mount Stromlo, Australian Capital Territory. Survived by his wife and son, Parnell died of hypertensive cardiorenal failure on 1 September 1948 at Indooroopilly, Australia, and was cremated.
Мұра
Ұлы соттың алдындағы маңызды ғимарат оның есімімен аталады – Парнелл ғимараты. Ол физика кафедрасының кітапханасын құруға көмектескен болатын, және 1948 жылы бұл кітапхана Парнелл еске алу кітапханасы деп аталды. 1997 жылы ол UQ-дағы Дороти Хилл инженерлік және ғылым кітапханасына біріктірілді. 2005 жылдың қазан айында, оған өмірден өткен соң физика саласындағы Иг Нобель сыйлығы бұрынғы эксперименттің сақтаушысы Джон Мейнстоунмен бірге берілді. Оның әйелі мен ұлы Томас Мередит Парнелл одан кейін Квинсленд университетінде Электр инженериясы профессоры болды.
A major building fronting the Great Court bears his name the Parnell building. The physics department library which he had helped to establish was named the Parnell Memorial Library in 1948 and was eventually absorbed by the Dorothy Hill Engineering and Sciences Library at UQ in 1997. In October 2005 he was posthumously awarded the Ig Nobel prize for Physics for the pitch drop experiment, along with the experiment's then custodian, John Mainstone. He was survived by his wife and son, Thomas Meredith Parnell who would later become Professor of Electrical Engineering at the University of Queensland.