Кіріспе

Американдық генетик Льюис Джон Штадлер (6 шілде 1896 – 12 мамыр 1954) – американдық генетик. Оның зерттеулері жүгері және арпа сияқты экономикалық маңызды өсімдіктерге әртүрлі сәулелену түрлерінің мутациялық әсерін анықтауға бағытталған.

Өмірбаян

Льюис Джон Штадлер 1896 жылы Миссури штатының Сент-Луис қаласында Генри Луис және Жозефин Эрман Штадлер отбасында дүниеге келген. Штадлердің алғашқы білім алу жолы ерекше көзге түспеді, бірақ Орта Батыс фермаларында өткізген екі жаз ауыл шаруашылығына деген қызығушылығын ояртты. Ол Миссури университетінде бакалаврлық білімін бастап, 1917 жылы Флорида университетінде ауыл шаруашылығы саласындағы бакалавр дәрежесін аяқтады. Содан кейін Миссури университетіне оралып, 1918 жылы А. М. (магистр) дәрежесін алды. А. М. дәрежесін алғаннан кейін, ол АҚШ армиясының Далалық артиллериясына қабылданды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғандықтан екінші лейтенант шенімен шетелде қызмет ету мүмкіндігі тумады. Штадлер 1919 жылы Гарри Хаузер Лав және Роллинс А. Эмерсон басшылығымен Корнелл университетінде аспирантурада оқыды. 1941 жылы Америка философиялық қоғамына, ал 1949 жылы Америка өнер және ғылым академиясына сайланды. Штадлер бірнеше академиялық ұйымдарда президенттік қызметін атқарды, оның ішінде Американың генетика қоғамы, Американың табиғаттанушылар қоғамы және Сигма Си. Штадлер өмірінің көп бөлігін Миссури университетінде өткізгенімен, сыртқы іс-шараларға да белсенді қатысты. 1930 жылдары Штадлер нацизмнен қашу үшін еуропалық ғалымдарды АҚШ-қа әкелуге қатысты. 1948 жылы Штадлер Стокгольмде өткен Генетиканың сегізінші халықаралық конгресіне делегат ретінде тағайындалды. Алайда, АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі оның паспорт алу өтінімін қабылдамады және адалдығын тексеру жүргізді; Штадлер бастапқыда бұл Мемлекеттік департаменттің әрекеті деп ойлады. Штадлер 1919 жылы Корнелия Филд Таккерманға үйленді. Олардың алты баласы болды: Мори, Генри, Дэвид, Джон, Элиот және Джоан. Штадлердің алғашқы зерттеулері далалық тәсілдер мен агрономияға арналған болса да, оның еңбегі оған халықаралық деңгейде танымал атақ әкелді. 1954 жылы ол лейкемиядан қайтыс болды. Оның құрметіне Миссури университеті екі жылда бір рет Штадлер генетикасы бойынша симпозиум өткізеді.