Кіріспе

BMW компаниясы әзірлеген төрт дөңгелекті жетек жүйесі – 2003 жылдан бері BMW-нің түрлі модельдерінде қолданылатын толық жетек жүйесінің саудалық атауы. Бұл жүйе алдыңғы және артқы осьтер арасындағы күшті өзгерту үшін электронды басқарылатын икемді байланыс дифференциалын пайдаланады. DPC күшті бағыттау жүйесімен жабдықталған модельдерде қажет болған жағдайда осьті немесе артқы дөңгелекті күшейтуге арналған планетарлық беріліс қосылған. xDrive жүйесі енгізілгенге дейін, 1985 жылдан бастап бірнеше модельдерде тұтқыр байланыстарды қолданатын толық жетек жүйесі қолданылған.

Алдыңғысы

Алғашқы толық жетекке ие BMW модельдері 1985-1992 жылдарғы E30 325iX және 1991-1996 жылдарғы E34 525iX болды. Бұл автомобильдер дөңгелектер арасындағы күш таралуын өзгерту үшін тұтқыр байланыспен жабдықталған орталық және артқы дифференциалдарды қолданады. Планеталық беріліс принципіне байланысты орталық дифференциалдағы күштің стандартты таралуы алдыңғы және артқы дөңгелектерге қатысты 37:63 құрайды. Тұтқыр байланыстағы силикон сұйығының (бірлік ішіндегі тілімделген/жолақты пластиналардың әсерінен) қисайту күші артуына байланысты, дөңгелектердің бірі сырғанағанда, 80%-ға дейін күш айналу осіне берілуі мүмкін. Осы принцип артқы дифференциалға да қолданылады, ол артқы дөңгелектер арасындағы күш таралуын өзгертеді. Алдыңғы дифференциалда бұғаттау функциясы жоқ. E30 3 сериясы мен E34 5 сериясы тиісінше E36 және E39 модельдерімен алмастырылған кезде толық жетек тоқтатылды. 2001 жылы X5 кроссовері және E46 3 сериялы 325xi, 330xi және 330xd седан/универсалдары үшін толық жетек қайтадан қолданысқа енгізілді. Бұл жүйе бұрынғы нұсқаға ұқсас, бірақ тұтқыр байланыстарсыз. Оның орнына, электронды тұрақтандыру жүйесі (DSC) сырғанаған дөңгелектерге тежегішті қолданып, күшті жақсырақ ұстанымға ие дөңгелектерге беруге көмектеседі.

Дизайн

Алдыңғы модельдерден өзгеше, xDrive жүйесі алдыңғы оське айналым моментін жіберу үшін электрондық түрде қосылатын көп дискілі дифференциалды пайдаланады. 2018 жылғы X3 және X6 модельдерінде айналым моментінің стандартты бөлінісі 40:60 құрайды, ал жүйе айналым моментінің 100% екі оське де жібере алады. Дегенмен, алдыңғы оське толық айналым моментін беру тек артқы дөңгелектердің жабысу қабілеті болмаған жағдайда ғана мүмкін, себебі артқы жетек білігі беріліс шығысына тікелей бекітілген. Ылғалды көп дискілі тұтқа жоғары жылдамдықты электр сервомоторы арқылы іске қосылады, ол камера тәрізді іске қосу дискісін айналдырады. Көптеген көліктерде жүйе алдыңғы және артқы ашық дифференциалдарды қолданады, сондай-ақ әр осьтегі сырғанап бара жатқан дөңгелектен айналым күшін алу үшін тежегіштерге (электрондық тұрақтандыру жүйесімен басқарылады) сенеді. Ал көлденең орналасқан қозғалтқышпен және алдыңғы дөңгелек жетегіндегі платформаға негізделген BMW автомобильдерінде, мысалы BMW X1 (F48), BMW 1 сериясы (F40) және BMW 2 сериясы Active Tourer модельдерінде басқа жүйе қолданылады. Бұл модельдерде GKN Driveline жүйесі қолданылады, ол әдепкі бойынша 100% айналым моментін алдыңғы дөңгелектерге жібереді және алдыңғы дөңгелектер сырғана бастағанда ғана артқы дөңгелектерге айналым моментін жібереді.

Динамикалық өнімділікті басқару

Торк векторлауы бар xDrive-дың жаңартылған нұсқасы, "Динамикалық өнімділікті басқару" (DPC) деп аталады, ол 2008 жылғы BMW X6 модельінде пайда болды және содан бері басқа көліктерде де, соның ішінде BMW X5 M-де қолжетімді. Көптеген торк векторлау жүйелері сияқты, оның негізгі функциясы бұрылыстарда маневрлік қабілетті арттыру болып табылады. DPC жүйесі электронды тұрақтылық бақылауы (DSC) арқылы машинаның бағытын жоғалтуын (төменгі немесе артық бағытта) түзету үшін де қолданылады. Бір сарапшы оның нәтижелері тегіс екенін және дәстүрлі әдіспен салыстырғанда, жеке дөңгелектерді тежеу арқылы қуаттың уақытша жоғалтылуына жол бермейтінін атап өтті. Жүйе дифференциал ішіндегі муфталар жинағы мен планетарлық беріліс механизмін қолданып, қажет болған жағдайда дөңгелектерді немесе осьтерді жылдамдатуға пайдаланады.

Қолданбалар

xDrive-дің алғашқы модельдері (бұрынғы толық жетекке қарағанда) 2003 жылы шығарылды. Оларға жаңадан шыққан BMW X3 (E83) ATC400 Transfer Case және жаңартылған BMW X5 (E53) ATC500 Transfer Case кірді. Келесі жылдары xDrive модельдер қатарында кеңейіп, қазіргі таңдағы көптеген модельдерде қолжетімді. xDrive-ды алғаш пайдаланған BMW M модельдері 2009 жылғы E70 X5M және E71 X6M болды. BMW M-нің артқы жетекті болмаған алғашқы SUV емес моделі 2017 жылғы F90 M5 болды, ол тек xDrive-мен ғана ұсынылды. Канадада 2005 жылы сатылған BMW автокөліктерінің 50 пайызы xDrive жабдығымен жабдықталған. 2010 жылдан бастап BMW Canada xDrive ұсынылатын модельдердің артқы жетекті нұсқаларын ұсынуды тоқтатты, мысалы, 2012 жылы xDrive-сыз қолжетімді BMW 6 сериясының (F12) 650i нұсқасы – кабриолет болды.