Кіріспе

Британдық діни қызметкер Стивен Роберт Сайзер (27 шілде 1953 жылы туған) – Англия шіркеуінің діни қызметкері. Оған 2030 жылға дейін діни қызметкер ретінде қызмет етуіне тыйым салынған. 1997 жылдан 2017 жылға дейін ол Суррейдегі Вирджиния Уотердегі Христос шіркеуінің викарі болды. Сайзер христиандық сионизмге қарсылығымен танымал, бұл оның 2004 жылғы докторлық диссертациясының негізі және жарияланған еңбектерінің басты тақырыбы болды. 2012 жылдың қазан айында Британдық яһудилер кеңесі Сайзерге қарсы Англия шіркеуіне дін қызметкерлерінің тәртіптік шарасы бойынша шағым түсірді, оның антисемиттік мәлімдемелер жасағанын және антисемиттік веб-сайттарға сілтемелер жариялағанын айтты. Өзінің кінәсін мойындамаса да, 2013 жылдың қазан айындағы келіссөздерде Сайзер өзінің интернеттегі қолдануын бақылауға келісті. 2015 жылы Британдық яһудилер кеңесі Сайзерге қарсы тағы бір шағым түсірді, бұл жолы ол АҚШ-тағы 9/11 шабуылдарына яһудилер мен Израильді кінәлайтын сілтеме жариялады. Ол Гилдфорд епискобының сөзіне көніп, кем дегенде алты айға Сайзердің барлық әлеуметтік желілерді пайдалануына толық тыйым салынды. 2022 жылы Англия шіркеуінің трибуналы оның мінез-құлқының «қасиетті міндеттемедегі қызметкерге лайық еместігін», оның «яһуди қауымын ашуландырып, ренжіткенін» және 2015 жылы «мазмұны бойынша зор антисемиттік» болған мақалаға сілтеме жариялап, «антисемиттік әрекетке қатысқанын» анықтады. 2023 жылдың қаңтарында Сайзерге 2030 жылға дейін Англия шіркеуінде лицензияланған діни қызмет көрсетуіне тыйым салынды.

Өмірбаян

Стивен Сайзер 1953 жылы Лоустофт қаласында ағаш шеберінің ұлы болып дүниеге келген. Ол мансабын Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру департаментінде (1971–1973) Шығыс Лондондағы қосымша жәрдемақылар бойынша инспектор ретінде бастады. Кейін Суссекс университетінде (1973–1976) географияны (Африка және Азия тану) оқыды. Университетте оқып жүргенде христиан дініне келді. Бітіргеннен кейін Сайзер Лондон, Ливерпуль және Сассекс университеттерінде «Agape» ұйымында кампус директоры/студент кеңесшісі болып жұмыс істеді. 1980 жылы Англия шіркеуінде діни қызметкер болып оқуға қабылданды және Бристольдегі Тринити колледжінде теология бойынша диплом алды. 1983 жылы дін қызметкері болып тағайындалып, Сент-Леонардс-он-Сиде көмекші пастор болды, ал 1986 жылы Гилфордтағы Стоктағы Сент-Джон шіркеуінің ректоры болып тағайындалды. 1994 жылы Оксфорд университетінен теология магистрі дәрежесін алды. Сент-Джонс шіркеуінде 11 жыл қызмет еткеннен кейін, 1997 жылы Вирджиния Уотердегі Христос шіркеуінің викарі болды және 2017 жылғы Пасха күніне дейін осы лауазымда болды. Ол білімін жетілдіруін жалғастырып, 2003 жылы Оук Хилл теологиялық колледжінен докторлық диссертациясын қорғады.

Карьерасы мен пікірлері

Сайзер консервативті евангелист болды және осыған байланысты ұйымдармен серіктестік құрды. Ол Global Anglican Future Conference ұйымы шығарған Иерусалим декларациясын қолдады және оның нәтижесінде құрылған Confessing Anglicans Fellowship-қа қосылды. 2004 жылы Сайзер өзінің докторлық диссертациясын "Христиандық сионизм – Армагеддонға апаратын жол картасы?" деген кітапқа өңдеді. Ол христиандық сионизм миллиондаған христиандарды жаңылыс жолға салатынын айтады. Сайзердің пікірінше, христиандық сионизмнің Киелі кітапта негізі немесе тарихи алғышарты жоқ. Ол өзінің мұндай көзқарасының себебін палестиналық христиандарды қанағаттандырмау немесе оларды стереотиптеу сенімге қайшы келеді және Құдай алдында арамдық деп санайды. Ол "Көптеп дінсіз Израиль мемлекетін қолдаған жағдайда, Құдай христиандарға материалдық игілік сыйлайды дегенге сенудің қатысы жоқ" деген пікір білдіреді.

Христиандық және яһудилік жауаптар

Кейбір жазуларын Сизердің кейбір христиандар мақтады. Олар келісім теологиясын қабылдайды, соның ішінде Джон Стотт сияқты көшбасшылар мен ғалымдар (Стотттың "Израильдің орны" атты мақаласы Сизердің "Сионның христиан әскерлері? ” кітабына енген), Р. С. Лукас, Гэри М. Бердж, Гилберт Билезикиан және Пол Копан. "Армагеддонға жол картасы?" кітабына қатысты кейбір пікірлер өте сыншыл болды. Сизердің қарсыласы, Киелі кітапты оқытушы Дэвид Паусон, Стивен Сизер мен Джон Стоттқа жауап ретінде "Христиандық сионизмді қорғау" атты кітап жазды. Паусон Сизер туралы былай деді: "Мен Стивен Сизерге диспенсациялық сионизмнің заңды сынға алынуына назар аударғаны үшін алғыс айтамын. Ол сионизм ісіне қажетті қызмет етті". Паусон Премьер-Христиан радиосында Сизермен пікірсайыс жүргізді. Сизерді сынға алған басқа христиан авторларының ішінде Барри Хорнер мен Пол Уилкинсон, еврей халқына христиандық миссияларын басқаратын Майк Мур (Израильдегі христиандық куәгерлердің бас хатшысы) және Тони Хигтон болды. Кейіннен Сизермен кездескен Тони Хигтон өз көзқарасын көп бөлігінде қайтарып алып, былай деп жазды: "Сизер кейбір христиандық сионизмнің қателіктерін сынға алуда дұрыс. Мен онымен келісемін және көптеген христиандық сионистер ұстанатын келесі қателіктерді жоққа шығарамын: палестиналықтарға құдайлық қайырымдылықтың, олардың адам құқықтары мен заңды талаптарына қамқорлықтың болмауы, палестиналықтарға және жалпы арабтарға деген жағымсыз көзқарас, тіпті нәсілшілдікке дейін жетеді, Израильді (кез келген басқа мемлекет сияқты зайырлы, күнәлі мемлекет) сынсыз қолдау және палестиналықтарға қарсы барлық әрекеттерін ақтау". Британдық журналист Мелани Филлипс Сизерді сынға алып, өз жазбаларында оны айыптады. Тарихшы Джеффри Альдерман да Сизерді оның "діни көзқарастарын" "академиялық киіммен" жасырғаны үшін айыптады. Аарон Абрамсон және Яков Праш сияқты христиан дініне ауысқан еврейлер Сизердің пікірлерімен келіспеді.

Антисемитизм және теріс мінез-құлық туралы айыптаулар (2012)

2012 жылы Сайзердің Facebook-тегі парақшасынан Холокостты жоққа шығаратын «Жыртқыш шындық» деп аталатын антисемиттік американдық сайттағы мақалаға сілтеме жасады деген айып тағылды. Сайт Холокостты жоққа шығарушыларды мақтататын карикатураларды ұсынады және Израилды Ирак пен Ауғанстандағы соғыстарға жауапты деп мәлімдейді. Сайзер 2012 жылдың қаңтарында «The Jewish Chronicle» газеті оған сілтеме туралы хабарлағаннан кейін сілтемені өшірді, бұл туралы оған екі ай бұрын хабарланған еді. Хилл сілтемені жариялау кездейсоқ болуы мүмкін деп ойлады және Сайзердің «антисемитизм мен Холокостты жоққа шығаруға қарсы екенін» және Израильдің Иранға қарсы әскери қимылдары туралы мақалаға назар аударғанын айтты. Сол кездегі Парламент депутаты Джереми Корбин 2012 жылдың сәуір айында Сайзердің епископы Эндрю Хиллге хат жазды. Корбин хатында Сайзердің сілтемесін «техникалық қателік» деп сипаттады және Сайзерді сынағандардың саяси мақсатта «Стивеннің палестина-израиль қақтығысының әділетсіздіктерін көрсетудегі құнды жұмысын жоққа шығаруға тырысып жатқанын» айтты. Бұл Сайзердің өзінің мәлімдемелері немесе оның байланыстарына жіберген материалдарынан құралды. «Жыртқыш шындықтан» басқа, ол «Veterans Today» және «Палестинаға терезе» веб-сайттарына сілтеме жасады, онда Дәуіт жұлдызының үстіне салынған свастикасы бар нацистік ту бейнеленген. Шағымның бір бөлігінде: «Израильге қарсы антисионистік шабуыл ретінде жасырылған болса да, антисемиттік болып қарастырылуы мүмкін әрекеттер мен пікірлерге біз үнсіз қалмаймыз» делінген. 2013 жылдың қазан айында Депутаттар кеңесімен кездесу өтті. Сол кездегі Депутаттар кеңесінің вице-президенті Джонатан Аркуш BBC-ге: «Біз оны антисемиттік және еврейге қарсы материалдарды жариялағаны үшін сынадық. Израиль бұл іске қатысы жоқ» деді. Сайзер кездесуді «өте пайдалы» деп сипаттады және Депутаттар кеңесінің пікірлерін қабылдады, бірақ айтқандарына өкінген жоқ.

Кейінгі антисемитизм және теріс мінез-құлық туралы айыптаулар (201422)

2014 жылдың қыркүйек айында Хамед Гашгавидің шақыруымен "Екінші жаңа көкжиек конференциясының" халықаралық істер жөніндегі хатшысы Сайзер Тегерандағы шараға қатысты, онда "9/11-ді жасырудағы сионистік іздер" және "9/11 және Холокост – сионистік 'халықтық мифтер'" сияқты теориялар талқыланды. Сайзер Англиядағы Израиль лоббисінің отырысында сөз сөйледі. Сайзер конференцияға "айдасушылықтың елшісі" ретінде келгенін айтты. Оның сөзінше, конференция антисемиттік емес, антисионистік болған, ал ол көптеген баяндамалармен келіспеген. "Мен Израиль немесе басқа да мемлекеттің 9/11 террористік қасіретіне қатысы бар деп ешқашан ойламадым, менің осы материалды таратуым ойсыздық пен жаңылыс болды" деді ол. Сайзер бұл жазбаны Депутаттар кеңесінің талабы бойынша жойды, олар оны "күдіссіз антисемиттік" деп атады. Жазбаны жойғаннан кейін Сайзер оның "пікірталасқа ынталандыратын" болғанын мәлімдеді. 2015 жылдың 29 қаңтарында Англия шіркеуі Сайзердің пікірлері қабылданбайтынын және Гилдфорд епархиясы тергеу бастайтынын мәлімдеді. 2015 жылдың 30 қаңтарында Сайзер кешірім сұрап, епархияның оны барлық әлеуметтік желілер мен блогтардан шеттету туралы шешім қабылдағанын хабарлады. Депутаттар кеңесі де Сайзердің әрекеттерін айыптайтын мәлімдеме жасады. 9 ақпанда Сайзердің 9/11 қасіретіне Израильтің жауапты екенін айтқан Facebook жазбасы үшін Гилдфордтың жаңа епискобы Эндрю Уотсон тарапынан кем дегенде алты айға әлеуметтік желілерге кіргізілмегені белгілі болды. Оған сондай-ақ Таяу Шығысқа қатысты мәселелер бойынша пікір білдіруге және осы тақырыптағы конференцияларға қатысуға тыйым салынды. Епископқа жазған хатында Сайзер берген уәдесін бұзса, қызметінен кетуге дайын екенін білдірді. Church Times басылымы епископтың оған қатысты тәртіптік шаралар қарастырылғанын, бірақ мәселені тез шешу үшін басқа тәсіл қолданылғанын хабарлады. Депутаттар кеңесі шіркеудің шара қолдағаны үшін мақтады және жақсы қарым-қатынастарды қалпына келтіруге үміттенді. 2016 жылдың қазан айында Сайзер Лордтар палатасында Палестинаны қайтару орталығы ұйымдастырған, баронша Дженни Тонге төрағалық еткен жиынға қатысты, ол сессия барысында айтылған пікірлерге байланысты бұқаралық ақпарат құралдарында жағымсыз жаңғырыс тудырды. Ол оқиға туралы онлайн жариялап, келісімді бұзды. Гилдфорд епискобы Эндрю Уотсон жасаған мәлімдемесінде, мұндай оқиғалардың қайталануы "оның қызмет мерзімінің дереу аяқталуына" әкелетінін мәлімдеді. Сайзер 2017 жылғы Пасхада Christ Church-тегі қызметінен кетті. Зейнетке шығар алдында ол Facebook-та Таяу Шығысқа қатысты жазба жариялап, келісім шарттарын тағы да бұзды.

2022 сот

2022 жылдың мамырында Винчестер епархиясының епископтық тәртіптік трибуналы Лондондағы Холборндағы Сент-Эндрю шіркеуінде өтті. Сайзерге қарсы 2005 жылдан 2017 жылға дейін яһудилерге қарсы антисемитизм және оларға ауыр реніш тудыру туралы он бір айып тағылды. Діни тәртіптік трибуналдар бұрын жасырын өткізілген, бірақ Сайзер сот отырысын ашық және бұқаралық ақпарат құралдарының қатысуымен өткізу құқығын пайдаланды. Сайзер антисемитизм және бұзық мінез-құлық туралы айыптауларды жоққа шығарды, оның әрекеттері еврейлерге емес, Израиль мемлекетіне қарсы болғанын мәлімдеді. Трибунал: «Трибунал оның антисемит екеніне келетін болса, бұл жауапкердің айтқан немесе жазған барлық нәрсесіне және оның атынан сөйлегендерге қайшы келер еді. Дегенмен, ол 2015 жылдың қаңтар айында Facebook парақшасына сілтеме жариялағандығы арқылы антисемиттік қызметпен айналысқан деген қорытындыға келді» деп жазды. Оның адвокаты Стивен Хофмейр KC кейіннен: «Доктор Сайзердің бірде-бір сөзі немесе мәлімдемесі антисемиттік екені дәлелденбеді. Мұндай ешнәрсе жоқ» деді. «2030 жылдың желтоқсанына дейінгі тыйым салу жазасы Трибунал анықтаған бұзушылықтың ауырлығын көрсетеді». Кентербери архиепискобы Джастин Уэлби: «Стефан Сайзердің мінез-құлқы христиандық-яһуди қарым-қатынастарын әлсіретіп, христиандық қызмет пен шіркеуде орынсыз қастандық теорияларын және троптарды қолдады. Англия шіркеуінің дін қызметкерлерінің барлық түрдегі антисемитизммен күресте жоғары стандарттарды сақтауын қайтадан талап етемін» деді. Бұл үкімді Джефф Халпер, Jewish Voice for Labour және Палестина үшін еврей желісі сияқтылар сынға алды. Антисемитизм сарапшысы Антони Лерман: «Еврейлерге қарсы ешқандай жеккөрушілік сөз айтпаған адамға қатысты осы әділетсіз сот үкімі Англия шіркеуінің және Парламенттің беделіне мәңгілік дақ түсіретін болады» деп Twitter-де жазды. Сайзер Гилфорд епархиялық евангелистік қауымдастығының атқарушы мүшесі және Гилфорд епархиялық синодтың мүшесі. Ол Халықаралық Киелі кітап қоғамының (Ұлыбритания) сенімдісі және бұрынғы төрағасы, «Жаңа халықаралық аударманың» баспагері. Ол Христиандық сионизмді зерттеу институтының негіздеуші мүшесі, Таяу Шығыс түсінігі жөніндегі евангелистердің консультативтік кеңесінің мүшесі, Амос қорының сенімдісі және Израильдің Ибиллиндегі Мар Элиас білім беру мекемелерінің Ұлыбританиядағы кеңесшілер кеңесінің мүшесі. Ол сондай-ақ Living Stones Magazine журналының редакциялық кеңесінде жұмыс істейді. Сайзер «Евангеликтер қазір», «Үшінші жол», «Ақ шындық» және «Аль-Аксаның достары» сияқты басылымдарға мақалалар жазған. Ол Premier Christian Radio және Иран Ислам Республикасы радиосының (IRIB) бағдарламаларына қатысқан. Ол сондай-ақ Сирия телеарнасы мен «Аль-Манар» телеарнасында да пайда болды.