Герман Тиетц: Неміс саудагері және универмагтар тарихы
Hermann Tietz
Герман Тиетц: неміс кәсіпкері, Германиядағы алғашқы универмагтардың негізін қалаушы. Тиетц универмагының тарихы, Oskar Tietz және Kaufhof туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Герман Тиц (29 сәуір 1837 жылы Позен қаласының жанындағы Бирнабаум-ан-дер-Вартеде туған, 3 мамыр 1907 жылы Берлинде қайтыс болған) – неміс еврей саудагері, Тиц универмагының негізін қалаушылардың бірі. Ол Вайсензее зиратында жерленген.
German businessman
Hermann Tietz (born 29 April 1837, in Birnbaum an der Warthe near Posen (today Międzychód, Poland), died on 3 May 1907 in Berlin) was a German Jewish merchant, co founder of the Tietz Department Store. He was buried in the Weißensee Cemetery.
Өмір
Tietz, Tietz универмагының негізін қалаушы, Германияда универмаг идеясын бірінші болып іске асырды. 1882 жылы Тицтің алғашқы универмагын оның жүрек туысы Оскар Тиц Гера қаласында (Тюрингия, Германия) ашты. Оскардың ағасы Леонард Тиц кейіннен өзінің жеке дүкендер желісін ("Kaufhof") құрды. Бамберг, Эрфурт, Росток, Штральзунд және Висмар сияқты шағын қалаларда табысқа жеткеннен кейін Тиц Берлинде өзінің алғашқы универмагын ашты. 1900 жылы Германн Тиц Лейпцигер көшесінде дүкен ашты, ол сол кездегі Еуропадағы ең ірі дүкен – Вертхаймға жақын орналасқан. 1904 жылы Тиц Александрплацта тағы бір сәнді дүкен ашты. Көрнекті және сарай сияқты безендірілген дүкендер тұтынушыларға ерекше сауда тәжірибесін сыйлау үшін арналған. Мысалы, Гамбургтегі Альстерхаус (1912 жылы құрылған). Он универмагпен Тиц Берлиндегі ең ірі желі болып есептелді. 1927 жылы Тиц универмагтарында 13 000-ға жуық адам жұмыс істеді. Тиц отбасы неміс нарығын екі бағытқа бөлді. Германн мен Оскар Тиц Оңтүстік және Шығысқа, ал Леонард Тиц ("Kaufhof") Батыс және Бельгияға баса назар аударды. Герман Тиц 1907 жылы қайтыс болғанда фирма "Германиядағы осындай іскерліктегі ең ірі кәсіпорын" атанды. Оскар Тиц фирманың өндірістік бөлімін одан әрі дамытып, 22 еншілес компаниядан тұратын зауыттар құрды. 1932 жылы Тиц универмагының 50 жылдығын тойлау кезінде "The Jewish Telegraph Agency" агенттігі "Тиц фирмасы әлі де отбасылық кәсіпорын болып табылады және қазіргі таңда Оскар Тицтің ұлдары Георг пен Мартин Тиц, сондай-ақ оның күйеу баласы доктор Хьюго Цвиленберг басқарып отыр" деп хабарлады.
Tietz, co founder of the Tietz Department Store, was the first to carry out the idea of the department store in Germany. In 1882, the first department store of Tietz was opened in Gera (Thuringia, Germany) by his nephew Oskar Tietz. Oskar's brother Leonhard Tietz later founded his own chain store ("Kaufhof"). After stores in smaller towns like Bamberg, Erfurt, Rostock, Stralsund and Wismar had been successful, Tietz established his first department store in Berlin. In 1900, Herrmann Tietz opened a store in Leipziger Straße, where it was located close to the department store Wertheim, the biggest store in Europe at the time. In 1904, Tietz opened another luxurious store at Alexanderplatz. The impressive and palace like stores were designed to offer the customers a unique shopping experience. Another example is the Alsterhaus in Hamburg (established in 1912). With ten department stores Tietz was the largest chain in Berlin. In 1927 some 13,000 employees worked in the Tietz department stores. The Tietz family divided the German market into two spheres of interest. Herrmann and Oscar Tietz concentrated on the South and East, while Leonhard Tietz ("Kaufhof") was active in the West and in Belgium. When Hermann Tietz died in 1907, the firm was the "largest concern of the kind in Germany". Oscar Tietz further developed the manufacturing side of the firm, establishing factories, organised in 22 subsidiary companies. During the 50th anniversary celebrations of the Tietz Department Store in 1932, The Jewish Telegraph Agency noted that "the Tietz firm is still a family enterprise, and is conducted at present by Georg and Martin Tietz, the sons of Oscar Tietz, and by his son in law, Dr. Hugo Zwillenberg.
Нацистердің Тиц отбасын қудалауы
Үшінші рейхте Тиц отбасының барлық бизнесі арийленді (яғни, яһудилерден тартып алынып, яһуди емес иелеріне берілді) және отбасы мүшелері көшіп кетті. Тиц универмагы 1934 жылы арийленді. Оскардың ұлы Мартин Тиц 1939 жылы әйелімен Лихтенштейнге көшіп кетті, ал оның мүлкін Гестапо тартып алды. 1933 жылы Георг Карг, жаңа яһуди емес меншік иесі, компанияның атын Герман Тицтің аббревиатурасы ретінде "Герти универмагтары" деп өзгертті. 1994 жылы Hertie-ді оның бәсекелесі Karstadt сатып алды, ал Hertie дүкендері біртіндеп Karstadt дүкендеріне айналдырылды. 2007 жылы Hertie қысқа уақытқа қайта оралды. Karstadt универмагтар тобының дағдарысына байланысты Karstadt 74 дүкенін жапты. Бұл дүкендер ең кішкентайлары еді және кем дегенде пайдасыз болған. "Жаңа" қайта іске қосылған Hertie универмагтар тобы оларды "Hertie" деген атпен қайта ашты. Бүгінде Karstadt-пен бұрынғы барлық іскерлік байланыстар үзілді және Hertie тәуелсіз. Hertie кеңейтуді жоспарлаған, бірақ 2009 жылдың 20 мамырында Hertie-дің барлық 54 универмагының жабылуы туралы шешім қабылданды. 2020 жылы Германиядағы ең ірі қайырымдылық қорларының бірі – Герти қоры, өзінің негізін қалаушының нацистік өткені туралы жариялаудан бас тартқаны үшін сынға ұшырады.
In the Third Reich, all businesses of the Tietz family were Aryanized (i. e., seized from Jews and transferred to non Jewish owners) and the family members emigrated. The Tietz department store was Aryanised in 1934. Oscar's son Martin Tietz migrated with his wife to Liechtenstein in 1939 and his assets were seized by the Gestapo. In 1933, Georg Karg, the new non Jewish owner, changed the company’s name to "Hertie Department Stores" as an abbreviation of Hermann Tietz. Hertie was acquired by its competitor Karstadt in 1994, and the Hertie stores were gradually converted to Karstadt outlets. In 2007, Hertie made a brief comeback. Due to a crisis of the Karstadt department store group, Karstadt dissolved 74 of their stores. These stores were the smallest ones and had been unprofitable at least. The "new" relaunched Hertie department store group re opened them under the name "Hertie". Today, all former business relations to Karstadt have been severed and Hertie is independent. Hertie had planned to expand, but on 20 May 2009 it was decided that all 54 Hertie department stores were to close. In 2020, the Hertie Foundation, one of the largest charitable foundations in Germany, was criticised for refusing to publicly address the Nazi past of its founder.