Кіріспе
Еуропалық жоғары жылдамдық желісі Ligne à Grande Vitesse Est (әдетте LGV Est деп қысқартылады) – Францияның жоғары жылдамдықты темір жол желісі, ол Вейр-сюр-Марне (Париж маңы) және Венденхайм (Страсбург маңы) қалаларын байланыстырады. Бұл желі Париж мен Страсбург арасындағы саяхат уақытын екі есеге қысқартып, Париж мен Шығыс Францияның, Люксембург пен Германияның ірі қалалары арасында жылдам қызмет көрсетеді. LGV Est – Парижді Будапештпен жоғары жылдамдықты темір жол арқылы байланыстыратын Еуропа үшін негізгі желі жобасының бір бөлігі. Желі екі кезеңде салынды. Вейр-сюр-Марннан Баудрекортқа (Метц пен Нансиге жақын) дейінгі құрылыс 2004 жылы басталды; алғашқы кезең 2007 жылдың маусымында пайдалануға берілді. Баудрекорттан Венденхаймға дейінгі екінші кезеңнің құрылысы 2010 жылдың маусымында басталды; екінші кезең 2016 жылдың 3 шілдесінде коммерциялық қызметке ашылды. 2015 жылдың 14 қарашасында Экверсхайм маңында сынақ жүргізу кезінде пойыздың рельстен шығып қалуы салдарынан 11 адам қаза болғандықтан екінші кезеңнің ашылуы кейінге шегерілді. LGV Est желісінің бірінші кезеңінде ашылуға дейін арнайы модификацияланған пойыз бірнеше жылдамдық сынақтарын өткізді. 2007 жылдың сәуірінде ол 574,8 км/сағ (159,6 м/с, 357,2 миль/сағ) ең жоғары жылдамдыққа жетті, бұл дәстүрлі темір жол көлігінің және ұлттық темір жол жүйесіндегі ең жылдам жолаушылар пойызы болды (арнайы сынақ жолынан өзгеше).
The Ligne à Grande Vitesse Est européenne (East European High Speed Line), typically shortened to LGV Est, is a French high speed rail line that connects Vaires sur Marne (near Paris) and Vendenheim (near Strasbourg). The line halved the travel time between Paris and Strasbourg and provides fast services between Paris and the principal cities of Eastern France as well as Luxembourg and Germany. The LGV Est is a segment of the Main Line for Europe project to connect Paris with Budapest with high speed rail service. The line was built in two phases. Construction on the from Vaires sur Marne to Baudrecourt (near Metz and Nancy) began in 2004; the first phase entered into service in June 2007. Construction on the second phase from Baudrecourt to Vendenheim began in June 2010; the second phase opened to commercial service on 3 July 2016. Opening of the second phase was delayed after a train derailed near Eckwersheim on 14 November 2015 during commissioning trials, resulting in 11 deaths. A specially modified train performed a series of high speed tests on the first phase of the LGV Est prior to its opening. In April 2007, it reached a top speed of 574.8 km/h (159.6 m/s, 357.2 mph), becoming the fastest conventional rail vehicle and fastest passenger train on a national rail system (as opposed to dedicated test track).
Бағыт
Желі Францияның Иль-де-Франс және Гранд-Эст аймақтары арқылы өтеді. Бұл жаңа бағыттың бірінші бөлігі, Парижге жақын Вейр-сюр-Марн мен Мозельдегі Баудрекортты байланыстыратын, 2007 жылдың 10 маусымында ашылды. Сағаттық жылдамдыққа дейін құрылған бұл жол коммерциялық қызмет үшін бастапқыда максималды жылдамдықпен жұмыс істейді және 2009 жылы Ухань-Гуанчжоу жоғары жылдамдықты темір жолы ашылғанға дейін Лотарингия мен Шампань арасындағы орташа жылдамдықпен әлемдегі ең жылдам қызмет болып табылды. Бұл Францияда коммерциялық қызметте осы ең жоғары жылдамдықпен жүретін алғашқы желі, Францияда бірінші рет ERTMS – жаңа Еуропалық темір жол сигнализациясы жүйесі қолданылды, сондай-ақ неміс ICE пойыздарымен де қызмет көрсететін алғашқы желі. Екінші кезеңге Саверн туннелі кіреді. Жолдың сигнал беру орталығы Пагни-сюр-Мозельде орналасқан.
Алғашқы ұсыныстар мен жоспарлау
1969 жылы Метц саясаткері Реймонд Мондон жоспарланған A4 автожолы бағытымен Парижден Страсбургке дейінгі жылдам пойызды зерттеуді сұрады. 1970–1971 жылдары Халықаралық теміржол одағы (UIC, француз тіліндегі аббревиатурасы бойынша) континенттік Еуропадағы қалааралық жылдам байланыстардың бас жоспарын жасады. Оның Париж мен Страсбург арасындағы байланысы LGV Est жолына өте ұқсас болды. UIC бас жоспарында бұл желі Париж-Лион және Париж-Брюссель желілерінен кейін салынуы тиіс еді. 1974 жылы SNCF директоры компанияның UIC бас жоспарын іске асыруға ниеттенгенін растады. Transrapid магниттік рельс жүйесін дамытып жатқан Германия Францияның TGV жүйесіне ұзақ уақыт күмәнмен қарады. 1975 жылғы зерттеуде Эльзас және Лотарингияға ғана жолаушылар тасымалы желінің қаржылық тұрғыдан тиімді болуы үшін жеткіліксіз екені анықталды. 1982 жылы Германияның желіні Германияға дейін кеңейтуге құлықсыз екенін мойындаған SNCF президенті Андре Шадо компанияның LGV Est жолын мемлекеттік субсидиясыз салмайтынын мәлімдеді. 1980-жылдардың басындағы жоспар Парижден Мюнхенге дейінгі дәліз бойымен жүргізілді. Алайда, Париж-Лион және Париж-Брюссель/Лондон дәліздерінен айырмашылығы, бұл дәліз бойынша күтілетін жолаушылар ағыны өте төмен болды, сондай-ақ тікелей бағыт Францияның шығыс аймағындағы ең жақын ірі қалалық аймақтан алыс орналасқан жерлерден өтті. 1986 жылы депутат Марк Рейман үкіметке LGV Nord және LGV Est арасындағы ортақ магистральды бағытты ұсынды, ол Парижден Шарль де Голль әуежайы арқылы Сойсонға дейін, содан кейін Брюссельге (LGV Nord) және Страсбургке (LGV Est) екіге бөлінетін еді. 1988 жылы Германия үкіметі Саарбрюкен арқылы Парижден Франкфуртқа дейінгі теміржол желісіне келісім берді.
Жобаны бекіту және іске қосу
1992 жылдың 1 сәуірінде жоба жоғары жылдамдықты желілердің бас жоспарына қосылды, онда ол басымдыққа ие жоба ретінде жіктелді. Бұл желі Парижден Страсбургке, Парижден Мюльхаузға және Сент-Илаир-о-Темпльден Хагондангеға дейінгі темір жол желілері сияқты үш қолданыстағы темір жол желісіне қажетсіз. Солтүстік-оңтүстік бағыттарына басымдық берілді, сондай-ақ SNCF және Deutsche Bahn арасындағы бәсекелестік те әсер етті. Желіні салу туралы шешім Еуропалық интеграцияны дамыту, Страсбургтегі Еуропалық институттарға қызмет ету және Парижден оңтүстік-шығысқа (LGV Sud Est, LGV Rhône Alpes және LGV Méditerranée), оңтүстік-батысқа (LGV Atlantique) және солтүстікке (LGV Nord) дейінгі жоғары жылдамдықты желілерді салудан кейін Францияның жоғары жылдамдықты темір жол желілерінің географиялық тепе-теңдігін қамтамасыз ету мақсатымен саяси түрде қабылданды. 1994 жылы қоғамдық тыңдау өтті. Нанси қаласы үшін бұл бағыттың маңызы зор болды, және L'Est Républicain газетінің директоры Жерар Лигнак бұл жобаны жергілікті деңгейде белсенді түрде қолдады. Бюджет толыққан жоқ және Лотарингия мен Эльзас аймақтары жобаның жоспарланған кезеңдеріне қарсы болғанына қарамастан, 1996 жылдың 14 мамырында, жаңа қоғамдық тыңдау қажет болатын мерзім аяқталуына екі күн қалғанда, декларация d'utilité publique қол қойылды. LGV Est құрылысын және қаржыландыруын жүзеге асыру бойынша ұлттық үкімет, RFF, SNCF және жергілікті билік органдары арасында хаттамаға қол қойылды.
Бірінші кезең
2002 жылдың көктемінде Вейр-сюр-Марн мен Бодрекур арасындағы бірінші кезеңнің жер жұмыстары басталды. Мердігерлер жер жұмыстарын және 327 құрылыс нысанын аяқтап, сондай-ақ адамдар мен жануарлар үшін байланыс жолдарын қалпына келтіруге үш жыл жұмсады. Жаңа станцияларды салу және рельстер төсеу 2004 жылы басталды. LGV Est – қоршаған ортаны қорғау министрлігімен мемлекеттік мүддеде деп жарияланған алғашқы инфрақұрылымдық жоба, сонымен қатар Франция аймақтары мен Еуропалық Одақ (ЕО) тарапынан көптеп қаржыландырылған тұңғыш темір жол. Жобаның бас мердігері – RFF (Réseau ferré de France), Францияның темір жол инфрақұрылымын басқаруға жауапты мемлекеттік компания. Құрылыс жұмыстары бес компания – SNCF, ISL, Tractebel, Scétauroute және Setec ұсынған тендерлердің нәтижесінде жасалған сегіз келісімшартқа бөлінді. Бұл 1997 жылы темір жол жүйесі реформаланғаннан және RFF-тің қатысуынан кейін TGV желісін салудағы алғашқы бәсекелестік. SNCF Engineering компаниясы EEG Simecsol серіктестігімен құрылыс жобасының 50%-ын құрайтын төрт келісімшартты (оның ішінде екінші кезеңге арналған бір келісімшартты) жеңіп алды. Бұған қоса, Réseau Ferré de France жауапкершілігімен жол, сигнал және электрлендіруді қамтитын жоғары құрылымдық жұмыстардың барлық кезештерін басқарды. 2007 жылдың 9 маусымында TGV Est тарихи тұңғыш рейс жасады, сағат 7:36-да Gare de l'Est станциясынан жол тартты. Көзге түсетін жолаушылар: Франция премьер-министрі Франсуа Фийон, орнықты даму министрі Ален Жюппе және Франциядағы Аргентина елшісі. Премьер-министр бұл оқиғаны «біздің елдің біріккен кезде инновациялық қабілеттілігінің, еуропалық Францияның, француз бизнесінің біліктілігінің және болашаққа сенімділік сыйлайтын керемет символы» деп атады. Ол бұл жетістікті «Франция мен оның неміс, люксембургтік және швейцарлық серіктестері, еуропалық институттар мен [Францияның] астанасы арасындағы пойыз арқылы біріктіру» деп бағалады.
Екінші кезең
2009 жылғы 2 қыркүйекте RFF инфрақұрылым басқарушысы екінші кезеңге арналған тендерді жариялады. Қаржыландыру 2009 жылғы 1 қыркүйекте Франция және Люксембург үкіметтері, аймақтық үкіметтер, ЕО және RFF-тен түскен қаражаттар есебінен аяқталды. Желінің толық ашылуы 2016 жылғы 3 сәуірге жоспарланған. Екінші кезеңнің ашылуы да 2016 жылғы 3 сәуірге белгіленген, бірақ іске қосылу сынақтары барысында Экверсхаймның жанында пойыздың рельстен шығуы салдарынан 11 адам қаза болып, желідегі көпір зақымданғандықтан кешіктірілді. Желі 2016 жылғы 3 шілдеде ашылды. 2020 жылғы наурызда болған жер көшкіні салдарынан пойыз рельстен шығып, 22 адам жеңіл жарақат алды, ал біреуі ауыр жарақаттанды.
Әлемдік жылдамдық рекорды
Операция V150 деп аталатын жоғары жылдамдықты сынақтар сериясы LGV Est желісінде, 2007 жылдың маусым айында ашылғанға дейін, арнайы модификацияланған пойызды пайдалана отырып жүргізілді. Сынақтарды SNCF, TGV құрастырушы Alstom және LGV Est иесі Réseau Ferré de France бірлесіп 2007 жылғы 15 қаңтар мен 2007 жылғы 15 сәуір аралығында өткізді. Жылдамдықты бірнеше рет арттырғаннан кейін, ресми жылдамдық рекордын сынау 2007 жылғы 3 сәуірде өтті. Ең жоғарғы жылдамдық – 574,8 км/сағ (159,6 м/с, 357,2 миль/сағ) – ең қолайлы профильге ие Мез және Шампан-Арден TGV станциялары арасындағы Ле-Шемин ауылының жанындағы 191-ші шақырымдық белгіде тіркелді. 1990 жылғы жылдамдық рекорды сертификатталған рекордық әрекетке дейін және кейін жүргізілген сынақтар барысында бірнеше рет ресми емес түрде бұзылды, алғаш рет 2007 жылғы 13 ақпанда жылдамдықпен , соңғы рет 2007 жылғы 15 сәуірде жылдамдықпен .