Кіріспе
Махан класының эсминеці
Үшінші USS Рейд (DD 369) – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен эсминец. Ол 1812 жылғы соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері болған және 1818 жылғы АҚШ туының нұсқасын жасауға көмектескен Сэмюэл Честер Рейдтің құрметіне аталған.
Тарих
Рейд кемесі 1934 жылғы 25 маусымда Federal Shipbuilding and Drydock Company, Kearny, New Jersey компаниясымен салынды; 1936 жылғы 11 қаңтарда суға түсірілді; демеушісі – Беатрис Рейд Пауэр; және 1936 жылғы 2 қарашада капитан Роберт Б. Карни басқаруымен қолданысқа енгізілді. 1937 жылдан 1941 жылға дейін Рейд Атлант мұхиты мен Тынық мұхитында жаттығулар мен флоттық маневрлерге қатысты. Перл-Харборға шабуыл кезінде Рейдтің артиллериясы жапондық ұшақтарға атып, олардың біреуін құлатты. Шабуылдан кейін Рейд желтоқсан айында Гавай аралдары, Пальмира атоллы және Джонстон аралы маңында күзеттік қызмет атқарды. 1942 жылғы қаңтарда ол Калифорния штатының Сан-Франциско қаласына конвойді сүйреп әкелді. Гавайиге патрульдік міндеттерді орындау үшін оралғаннан кейін ол Мидуэй аралына жетіп, содан кейін екі рет Перл-Харбордан Сан-Францискоға конвойлерді сүйреп әкелді. 1942 жылғы 22 мамырда Перл-Харбордан шығып, Рейд солтүстікке қарай Аляскадағы Киска аралындағы жапондық бекіністерін 1942 жылғы 7 тамызда бомбалады. 30 тамызда ол Аляскадағы Адакқа десант түсіруге көмектесті. Бес жапон тұтқынын Аляскадағы Голланд портына жеткізгеннен кейін, ол 1942 жылғы 30 қыркүйекте Перл-Харборға жетті, содан кейін 7 қазанда 15.1-топтық міндетті Америка Самоасының Паго-Паго қаласына сүйреп әкелді, ол жерге 22 қазанда жетті. Ол 23 қазанда Паго-Пагодан Перл-Харборға қайтып, 1942 жылғы 30 қазанда жетті. 1942 жылғы 4 қарашада Сан-Францискоға бағыт алды, 1942 жылғы 12 қарашада жетті. 1942 жылғы 6 желтоқсанға дейін Mare Island Navy Yard-та жөндеуден өтті, содан кейін 2.17-топтық міндетпен Жаңа Каледонияға бағыт алды. Жолда, 1942 жылғы 18 желтоқсанда Фиджидегі Нади қаласына тоқтады. 1942 жылғы 20 желтоқсанда Фиджидегі Сува қаласына ауысты. 1942 жылғы Рождество күні Фиджи аралдарындағы Сува портынан шығып, Гуадалканалға әскери жасақтарды жеткізді, содан кейін Эспириту-Сантоға конвойді күзетті, Жаңа Гебрид аралдары. 1943 жылғы қаңтарда ол Гуадалканалдағы бірнеше жау орналасқан жерлерін бомбалады. Соломон аралдарындағы күзеттік миссиядан кейін Рейд 1943 жылғы 4 қыркүйекте Лаеге, Жаңа Гвинеяға десант түсіру үшін радарлық ақпарат пен ұшақтарды бағыттап берді. Жаңа Гвинеядағы Финшхафенде десант түсіруді қолдап, 1943 жылғы 22 қыркүйекте екі жау ұшағын құлатты. Жаңа Гвинеядан патрульдік және конвойді күзету міндеттерін орындағаннан кейін, ол Буна Роудс, Жаңа Гвинеядан 1943 жылғы 15 желтоқсанда Жаңа Британиядағы Арауеге десант түсіруге арналған әскер тасымалдарын сүйреп әкелді. 1943 жылғы 26 желтоқсанда Глостер мысығында және 1944 жылғы 2 қаңтарда Жаңа Гвинеядағы Саидорда десант түсіруді қорғады. 1944 жылғы 29 ақпанда Лос-Негрос аралында, Адмиралтейство аралдарында және 22 сәуірде Жаңа Гвинеядағы Голландияда десант түсіруді күзетті. Оның артиллериясы 17 мамырда Уакде аралына, 27 мамырда Биакқа және 2 шілдеде Ноемфур аралына десант түсіруге көмектесті. 1944 жылғы 29 тамызда Перл-Харбордан шығып, 3 қыркүйекте Уэйк аралына қарсы әуе шабуылын қолдады. Қараша айында Филиппин аралдарындағы Лейтеде патрульдік миссиядан кейін ол Филиппиннің Лейте аралындағы Ормок шығанағына барды. 7 желтоқсанда ол десант түсіруге көмектесті және зақымдалған Ламсон эсминцін Лейте шығанағына қарай сүйреп әкелді.
Тағдыр
Рейдтің Лейте маңындағы сулардағы соңғы екі аптасында экипаж бірден бір-екі сағатқа ғана ұйықта алатын. Олар күніне орташа есеппен 10 рет жауынгерлік бекетке шақырылды. Бұл – дерлік үнемі соғыс жүріп жатқан кезең еді. 1944 жылдың 11 желтоқсанында Суригао бұғазының жанында Ормок шығанағына күштерді жеткізіп бара жатқанда, Рейд жеті жапон ұшағын жойды, содан кейін келесі оқиға болды:
Рейд Лейтедің батыс жағалауындағы Ормок шығанағына бет алған десанттық кемелер тобын қорғап тұрды. Сағат 17:00 шамасында жаудың он екі ұшағы конвойға жақындады. Рейд келген ұшақтарға ең жақын кеме болды. 1-ші және 2-ші ұшақтар 5 дюймдік зениттік артиллериямен атып түсірілді, ал 3-ші ұшақ оң жақтан жарылды. 4-ші ұшақ оң жақ қанатымен кеменің мачтасына ілігіп, су сызығында құлады. Оның бомбасы жарылып, кеменің алдыңғы бөлігіне елеулі зақым келтірді. 5-ші ұшақ оң жағынан атып, сол жақ мұңын құлатты. 6-шы ұшақ көпірдің сол жағынан атып, оң жақ мұңын құлатты. 5-ші және 6-шы ұшақтарда бомба болмаған, немесе олардың бомбалары жарамсыз болған. 7-ші ұшақ арт жағынан келіп, Рейдтің үстінен өтіп, сол жақ қанатына құлады. Оның бомбасы кеменің артқы бөлігіндегі жарылғыш бөлімінде жарылып, кемені бөліп жіберді. Бұл оқиға бір минуттан да аз уақытта болды. Кеме өлімге қиын жағдайға түсті, бірақ әлі де… Кеменің кормасы ашылғанда, ол күшті қозғалды, содан кейін оң жағына құлап, бір минуттан да аз уақытта теңіз түбіне шөкті. 103 экипаж мүшесі кемемен бірге суға кетті. Аман қалғандарды жапон ұшақтары құтқару алдында судан атып тастады. Оның 150 аман қалған адамын конвойдегі десанттық кемелер жинап алды. Рейд Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін жеті «Батырлық жұлдызын» алды.