Кіріспе
Q9 енгізу әдісі – Гонконгтегі Qcode Information Technology Ltd. компаниясы ойлап тапқан, цифрлық құрылғыға қытай таңбаларын енгізу үшін цифрлық пернетақтадағы сандық пернелерді ғана пайдаланатын енгізу әдісі. 1999 жылы Винсент Лау Манкин жасаған бұл әдіс, «құрылымдық» енгізу әдісі болғанымен, пайдалануға оңай саналады. (Көптеген «құрылымдық» әдістер қиын деп есептеледі.) Ол Гонконгтағы кейбір ұялы телефондарда қолданылады. Бұл Cangjie енгізу әдісіне балама болып табылады, себебі ол дербес компьютерлердегі сандық пернетақтаны пайдаланады. Лау бұрын үш он жыл бойы теледидар сценарийлерін жазумен айналысқан. 1999 жылы ол бір досынан ұялы телефонның сандық пернесі арқылы қытай таңбаларын шығаратын енгізу әдісін жасауды сұрады. Лау Q9 енгізу әдісін жасауға үш күн жұмсады. Бұл енгізу әдісін компаниясының басты өнімі етіп, компанияның атын Quick Code Information Technology-дан Q9 Information Technology-ге өзгертті. Дегенмен, ұялы телефондарда қолданылудан басқа, бұл әдіс дербес компьютерлерде шектеулі қолданысқа ие, себебі ол жекеменшік құқықта және дербес компьютерлерде Q9 енгізу әдісі алдын ала орнатылмаған. Енгізу әдісінің жылдамдығы компьютерлердегі сандық пернетақтаны пайдалануға байланысты болғандықтан, бұл әдіс көптеген ноутбуктерде қолдануға ыңғайсыз. Q9 енгізу әдісі Symbian S60 3rd Edition мобильді құрылғыларында FEP ретінде қолжетімді.
However, besides its use for cell phones, the use of this input method on personal computers is limited, due to its proprietary nature and that personal computers do not have Q9 input method pre installed. Since the speed of the input method relies upon using numeric keypad on PCs, this method is impractical for use on most laptops. Q9 input method is available as an FEP on Symbian S60 3rd Edition mobile devices.
Негізгі қолданылуы
Сандық тақташаның 9 орны 9 қытай таңбасымен және 9 штрих пішінімен көрсетіледі; осы штрих пішіндерінің алғашқы 5-і Убихуа әдісімен бірдей, ал қалғандары контекстке қарай жасалған күрделі пішіндер (төменде қараңыз). Кез келген уақытта 9 шаршының кез келгенінен таңбаны немесе штрих пішінін таңдауға болады (ұялы телефонда таңба мен штрих пішінін ауыстыру үшін 0 пернесін басыңыз; көрсеткіш құрылғыларымен бірін немесе екіншісін таңдауға болады). Егер іздеген таңбаңыз болмаса, таңбаның бірінші штрихына ең жақын штрих пішінін таңдаңыз (яғни таңбаның сол жақ жоғарғы бөлігіндегідей); 5-ші орындағы штрих пішіні – «басқа штрихтар» деген жалпы ұғымды білдіреді. Егер таңба әлі де қолжетімді болмаса, таңбаның екінші штрих пішінін таңдаңыз немесе бірінші штрих пішінін кеңейтіңіз (кейбір штрих пішіндері 6-9 орындарында қосымша өңдеулерді тудырады). Егер екінші пішін енгізілгеннен кейін де таңба қолжетімді болмаса, үшінші штрих пішіні таңбаның соңғы штрихына сәйкес келеді (әдетте оң жақ төменгі бөлігінде). Соңында, егер таңба тізімде болмаса, ұқсас таңбалардың басқа бетін көру үшін 0 пернесін басыңыз (немесе сіз дұрыс емес штрих пішіндерін енгізген болуыңыз мүмкін). Әдетте Q9 әдісінде тек дәстүрлі қытай таңбалары қолжетімді, бірақ кейбір нұсқаларында оңайлатылған таңбаларды табуға да болады. Кіріс әдісінің күйін қалпына келтіру және ағылшын әріптеріне, сандарға немесе тыныш белгілеріне ауысу үшін қосымша басқару элементтері көбінесе қолжетімді.
point to either one or the other). If the character you want is not available, choose a stroke shape that closest to the character's first stroke (i. e. at the character's top left); the stroke shape in position 5 is a general concept of "other strokes". If the character
is still not available, choose either the character's second stroke shape, or elaborate on the first stroke shape (some stroke shapes cause additional elaborations of themselves to appear in positions 6 to 9). If the character is still not available after this second shape has been entered, the third
stroke shape to enter is that corresponding to the character's last stroke (usually at bottom right). Finally if the character is not listed, then you can press 0 to see another page of similar characters (or you may have entered the wrong stroke shapes). Usually, only
Traditional Chinese characters are available on the Q9 method, although some versions allow Simplified characters to be found as well. Additional controls are usually available to reset the input method's state, and to switch to English letters, digits or punctuation.
Q9 бағдарламасының macOS-тағы мәселелері
Жүйе Mac OS X Q9 енгізуімен мәселелерге тап болды. Ақаулықта, енгізу әдісінің таңдау жолағы таңдалғанда сұр түске өтеді. Дегенмен, ескі браузер нұсқалары Q9 енгізуді қолдауын жалғастырады.
Комментарийлер
Лай Ман По және оның авторлары Q9 енгізу әдісін "оқуға оңай әдіс, бірақ енгізу жылдамдығы өте төмен" деп атады.