Сигурд Леверенц: Швециялық сәулетшінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Швед сәулетшісі Сигурд Леверенц (29 шілде 1885 – 29 желтоқсан 1975) – швед сәулетшісі болған.

Өмірбаян

Леверенц Швецияның Вестернорланд округінің Бьяртра қауымындағы Сандода дүниеге келген. Ол Густав Адольф Леверенц пен Хедвиг Матильда Холмгреннің ұлы болған. 1905–1908 жылдары Гётеборгтегі Чалмерс технология университетінде инженер-механик мамандығын алды. Кейін Германияда сәулетшілікке оқуға түсті. Вестман, Остберг және Тенгбомпен бірге білім алды. 1911 жылы Стокгольмде жеке сәулет бюросын ашты және Гуннар Асплундпен (1885–1940) байланыс жасады. 1914–15 жылдары Стокгольмнің Оңтүстік (Woodland) зираты (Skogskyrkogården) конкурсында жеңіске жетті. Бұл жобаның бастапқы кезеңдерін екі сәулетші де жүзеге асырды, бірақ соңғы сатыларын Асплунд жеке орындады. Олар Асплундпен бірге 1930 жылғы Стокгольм халықаралық көрмесінің бас сәулетшілері болып тағайындалды, бірақ кейін Леверенц көп жылдар бойы сәулеттен көңілі толып, бас тартып, 1940 жылдан бастап өзінің дизайнымен терезелер мен басқа да сәулеттік бұйымдар шығаратын фабриканы басқарды. 1933–1944 жылдары Леверенц әріптестері Эрик Лаллерштедт пен Дэвид Хеллденмен бірге функционалистік сәулеттің шедеврлерінің бірі саналатын Мэлмё Опера және Музыкалық Театрын (Malmö Opera och Musikteater) құрды. Фойе ашық кеңістіктері мен әдемі мәрмәр баспалдақтарымен ерекше сұлулыққа ие, сонымен қатар Карл Миллс және Исаак Грюневальд сияқты суретшілердің көптеген туындыларымен безендірілген. 1950 жылы сәулет өнері үшін принц-Евгений медалімен марапатталды. Өмірінің соңғы онжылдығында екі шіркеуді жобалады: Стокгольмдегі Бьёрхагендегі Санкт-Марк (1956) және Сканниядағы Клипандағы Санкт-Петер (1963–66), бұл оның сәулет мансабын жаңартты. Клипандағы Санкт-Петер шіркеуі Швецияның оңтүстігіндегі осы шағын қаланың шетінде орналасқан. Шіркеудің бағыты дұрыс, ал алтарь батыс есіктеріне қарама-қарсы тұр. Ол төртбұрышты пішіндес, бұл ерте христиандық дәстүріндегі жақын ритуалды (шеңберде тұру) білдіреді. Бұл Леверенцтің кейінгі екі шіркеуінде де айқын байқалатын, маңызды және бастапқы нәрсені іздеудің діни көрінісі болды. Бұл ерекшеліктер ғимараттардың құрылысындағы ерекшеліктерде, материалдардың таңдалуында, жарықтың сапасында және кеңістіктік шешімдерде көркем түрде көрініс тапқан. 1975 жылы Швецияның Лунд қаласында қайтыс болғанға дейін конкурстық ұсыныстар мен жиһаз жобаларымен айналысып жүрді. Харт, Воган (1996). «Сигурд Леверенц және «жартылай ашық есік»», Сәулет тарихы: Ұлыбритания сәулет тарихшылары қоғамының журналы, 36-том, 181–196-беттер.

Lewerentz was born at Sandö in the parish of Bjärtrå in Västernorrland County, Sweden. He was the son of Gustaf Adolf Lewerentz and Hedvig Mathilda Holmgren. He initially trained as a mechanical engineer at the Chalmers University of Technology in Gothenburg (1905–8). Later he took up an architectural apprenticeship in Germany. He studied with Westman, Östberg and Tengbom. He first opened his own architectural office in Stockholm in 1911 and became associated with the architect Gunnar Asplund (1885–1940). Together they made a winning entry for the Stockholm South (Woodland) Cemetery (Skogskyrkogården) competition of 1914–15. This project was implemented initially by both architects, however, the latter stages were done by Asplund alone. He and Asplund were appointed as the main architects for the Stockholm International Exhibition (1930) but afterward, Lewerentz became disillusioned, turning away from architecture for many years; from 1940 he ran a factory producing windows and other architectural fittings of his own design. Between 1933 and 1944 Lewerentz, together with his colleagues Erik Lallerstedt and David Helldén, created what is regarded of one of the masterpieces of functionalist architecture, Malmö Opera and Music Theatre (Malmö Opera och Musikteater). The foyer is considered of particular beauty, with its open surfaces and beautiful marble staircases and it is adorned with a number of works of art by artists such as Carl Milles and Isaac Grünewald. He was awarded the Prince Eugen Medal for architecture in 1950. In the last decade of his life he designed two churches, St. Mark's at Björkhagen in Stockholm (1956) and St. Peter's at Klippan in Scania (1963–66), which revived his career in architecture. St. Peter's at Klippan sits in a suburban setting on the periphery of this small town in southern Sweden. The orientation of the church is correct, with the altar standing opposite the west doors. It is square in shape, suggesting a more intimate ritual in the tradition of circonstantes (standing in a circle), which harkens back to early Christianity. This was the religious equivalent of the search for the essential and the primitive, strongly evident in both of Lewerentz's later churches. These characteristics are expressed beautifully in the detailing of the buildings, the choice of materials, the quality of light and the spatial articulation. He continued to work at competition proposals and furniture designs until shortly before his death in Lund, Sweden during 1975. Hart, Vaughan (1996). ‘Sigurd Lewerentz and the ‘Half Open Door’’, Architectural History: Journal of the Society of Architectural Historians of Great Britain, vol.36, pp.181 196.

Докторлық диссертациялар

Кампо Руис, Ингрид. Мальмёдегі Леверенц: Архитектура және ландшафттың қиылысуы. (2015 ж.) Докторлық диссертация, Мадридтегі Жоғары архитектуралық техникалық мектеп, Мадрид политехникалық университеті. Фернандес Элорза, Гектор. Асплунд пен Леверенц: салыстыру. (2014 ж.) Докторлық диссертация, Мадридтегі Жоғары архитектуралық техникалық мектеп, Мадрид политехникалық университеті. Риддерштедт, Ларс. (1998). Adversus populum: Питер Цельсинг пен Сигурд Леверенцтің қасиетті архитектурасы 1945–1975. Уппсала: Уппсала университеті, 1998.

Көрмелер

Сигурд Леверенц. Өлім мен өмірдің сәулетшісі. 1 қазан 2021 – 28 тамыз 2022, ArkDes, Стокгольм.

Сигурд Леверенц, 1885 – 1975. Стокгольм: Архитектура мұражайы, 1985.

Басқа сілтемелер

Бьёркхагендегі Сент-Марк шіркеуі