Морин Патриция Даффи: Ағылшын ақыны мен жазушысының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

1933 жылы туған ағылшын ақыны және романисі.

Маureen Patricia Duffy (21 қазан 1933 жылы туған) – ағылшын ақыны, драматург, романист және ғылыми-публицистикалық шығармалар авторы. Гейлер құқықтары және жануарлар құқықтары сияқты мәселелер бойынша ұзақ жылдар бойы белсенділік танытып, әсіресе авторлардың мүддесін қорғайды. Өмірінің бойындағы шығармалары үшін Бенсон медалімен марапатталды.

Ерте өмір және білім

Морин Патрисия Даффи 1933 жылғы 21 қазанда Уортинг, Сассекс қаласында дүниеге келген. Оның отбасы Шығыс Лондонның Стратфорд қаласынан шыққан. Оның жеке басының маңызды бөлігі болған ирландтық әкесі ол екі айлық болған кезде кетіп қалды. Балалық шағы қиын болғандықтан, Морин 15 жасында анасынан айырылды. Содан кейін ол Шығыс Лондонның Стратфорд қаласына көшіп, онда туған-туысқандары тұрды. Даффи өзінің ауыр балалық шағын "Осылай болды" романында бейнелейді, бұл оның ең автобиографиялық туындысы. Оның жұмысшы табының тамырлары, "сыныптық және мәдени жіктер" тәжірибесі және анасымен жақын қарым-қатынасы оның шығармаларына зор әсер етеді. Ол ерте жасынан "Ежелгі Грекия мен Римнің тарихтары, Ирландия мен Уэльстің халық ертегілері, рыцарлық ерлік туралы әңгімелер мен поэзияға" құштарлық танытты. Анасы, Даффи еске алатындай, "бастапқыда білімнен ешкім айыра алмайтынын түсіндірді". Ол білімін аяқтап, университетқа түсуге дейін бастауыш мектептерде сабақ беріп өзін асырады. 1956 жылы Лондон Корольдік колледжінде ағылшын тілі мамандығын бітірді, содан кейін 1958 жылға дейін Неапольде, ал 1961 жылға дейін Лондон аймағындағы орта мектептерде сабақ берді. Кейін ол "The Sixties" атты поэзия журналын басқарды (1960–1961). Корольдік колледжде оқып жүргенде ол өзінің алғашқы толыққанды пьесасын, "Пирсонды" аяқтады және оны Observer газетінің драма сыншысы Кеннет Тайнан төрелік ететін байқауға жіберді. Бұл 1958 жылы Корольдік сот жазушылар тобына шақыруға әкелді, оның құрамында Эдвард Бонд, Энн Джеллико, Джон Арден, Уильям Гаскилл және Арнольд Вескер болды. Пьеса зауыт жұмысынан сән дизайнерлігі арқылы шығуды армандаған жасөспірім қыз туралы. 450 фунт стерлинг көлеміндегі аванс Даффиге тұруға үй қайығын сатып алуға мүмкіндік берді. "Пирсон" 1962 жылы Лондон фестивалінің драматург сыйлығын жеңіп алды және Гильдхолл музыка және драма мектебінде "The Lay Off" деген атпен қойылды. Пьеса Даффидің зауыттағы уақыттық жұмысына байланысты тәжірибесіне негізделген. "Пирсон"/"The Lay Off" – Пирс Плоуменнің заманауи нұсқасы, ал "Екі плюс екі – бес" пьесасы мектеп мәдениетінің шектеулеріне көңілі толмаған мұғалімнің мамандығынан кету туралы. "The Silk Room" атты ерлер поп-тобы туралы пьеса 1966 жылы Уотфордтағы Палац театрында қойылды. "Sanctuary" теледрамасының бір бөлігі Associated Rediffusion компаниясымен тапсырылып, 1967 жылы ITV телеарнасында көрсетілді.

Maureen Patricia Duffy was born on 21 October 1933 in Worthing, Sussex. Her family came from Stratford, East London. Her Irish father, an important strand in her identity, left when she was two months old. To add to an already difficult childhood, Maureen's mother died when Maureen was 15. She then moved to Stratford in East London, where she had family living. Duffy draws on her tough childhood in That's How It Was, her most autobiographical novel. Her working class roots, experience of "class and cultural division" and close relations with her mother are key influences on her work. She developed an early passion for "stories of Ancient Greece and Rome, folk tales of Ireland and Wales, tales of knightly chivalry and poetry "

Her mother, Duffy recalls, "early on instilled in me that the one thing they can't take away from you is education." she completed her schooling and supported herself before university by teaching at junior schools. She gained a degree in English at King's College London in 1956, then taught in Naples till 1958 and in secondary schools in the London area till 1961. She later edited a poetry magazine called the sixties (1960–1961). While at King's she completed her first full length play, Pearson, and submitted it for a competition judged by Kenneth Tynan, drama critic at the Observer. This brought an invitation to join the Royal Court Writers Group in 1958, when its members included Edward Bond, Ann Jellicoe, John Arden, William Gaskill and Arnold Wesker. – about a teenage girl, hoping to break out of factory work by pursuing a talent for fashion design. The advance of £450 enabled Duffy to buy a houseboat to live in. Pearson won the Corporation of London Festival Playwright's Prize in 1962 and was performed under the title The Lay Off at the Guildhall School of Music and Drama. It drew on Duffy's experience of vacation jobs in factories. Pearson/The Lay Off is a modern reworking of Piers Plowman, Two and Two Makes Five is about a teacher disillusioned by constraints on school culture deciding to quit the profession. The play The Silk Room, about a male pop group, was produced at the Palace Theatre Watford in 1966. An episode of TV drama Sanctuary was commissioned by Associated Rediffusion and broadcast on ITV in 1967.

Роман жазушы болу

Даффидің алғашқы романы "Осылай болды" (1962) баспагердің ұсынысымен жазылды және үлкен даңққа ие болды. Көптеген сыншылар оның жұмысшы табының балалық шағын көркем бейнелеуіне ден қойса да, Даффи өзінің мақсаты жазушыны қалыптастыратын факторларды және бір жынысты сүйіспеншілікке деген құштарлықты қалай дамытатынын көрсету болғанын айтты. Даффидің алғашқы ашық гей романы – Лондонның танымал лесбияндық Gateways клубында (Көлеңке үйі деп аталды) және оның төңірегінде өтетін "Микрокосм" (1966) болды. Бұл әртүрлі жастағы, әлеуметтік топтары мен ұлттық белгілері әртүрлі гей әйелдердің кең спектрін бейнелеген алғашқы роман болды, сондай-ақ тарихи кезеңдерді де қамтыды, бұл "күйер болудың ондаған жолы бар" деген ойды жеткізуге арналған. Көптеп сынға алынып, жақсы сатылып, А. Фанторп пен Мэри Макинтош сияқты лесбиян оқырмандарына шабыт сыйлады. Даффидің басқа ерте романдары да шығармашылық суретшілердің өміріне арналған. "Бір көз" (1964) романы талантты фотографтың әйелі оның бәсекелесіне айналғанын, бұл оның өмірі мен өнерін шектейтінін, сондықтан оның шығармашылығы мен жеке басын сақтау үшін оны тастауы керектігін біртіндеп түсінуі туралы айтады. "Парадокс ойыншылары" (1967) романы жазушы туралы, Даффидің үй қайығында өмір сүрген тәжірибесіне негізделген. Ол баламалы қоғамда еркін өмір сүрудің тартымды жақтарын, сонымен бірге оның кемшіліктерін (мысалы, азық-түлік шкафындағы егеуқұйрықтар) көрсетеді. Парадокс – осы өмір салтын тұрақты ұстап тұрудың қиындығы, өйткені сыртқы әлемнің қысымы күшейеді.

Пьесалары

1968 жылы Даффи Джоан Плоурайттың Ұлттық театр үшін әйел актерлер ғана ойнайтын пьеса жазуға шақырған бес романисттің бірі болды. Даффидің «Ритуалдары» екінші рет Олд-Вик театрында, содан кейін Ұлттық театрдың үйі болған жерде қойылды. 1970 жылы Кембридждегі ADC театрында «Ритуалдар» «Олд-Тайм» және «Соло» пьесаларымен бірге көрсетілді. «Уосхаус» атты жалғасы трансгендер әйел басқаратын кір жуу орталығында өтеді. Бұл пьесалардың барлығы заманауи оқиғаларға негізделген, бірақ тақырыптық тұрғыдан грек немесе рим мифологиясына (Бақхаи, Уранның балалары, Нарцисс, Венера және Диана) сілтеме жасайды. 1971 жылы Даффи ITV телесериалының екінші бөлімін жазуға шақырылды. Вирджиния Вулфтың өмірінің соңғы сағаты туралы «Блумсбери алаңындағы сонат» атты пьесасы 1973 жылы Хэмпстед театр клубында қойылды, онда Вирджинияның қиялындағы Вита Саквилл-Уэст және Фрейд бейнеленген. Даффидің BBC радиосындағы пьесаларының ішінде Апра Бен туралы «Шығар шабандоз» (1977) және Эдит Сомервилл мен Вайолет Мартин (Мартин Росс) туралы «Жай ғана татты түн» (1981) бар. «Отбасы ағаштары» (1984) отбасы тарихын зерттеуге арналған. «Эпилог», үкіметтен жәрдемақы алу үшін қысым көрген жазушы туралы екі актерлік ойын (Вацлав Гавелдің «Әңгіме» пьесасына жауап ретінде), 1983 жылы Манчестер университетінің драмалық үйірмесімен қойылды. Уэльс тауларындағы мифтік аналық билікке негізделген «Мегрим» пьесасы 1984 жылы Уинчестердегі король Альфредтің сөйлеу және драма мектебінде орындалды. Генри Перселлдің маскарады 1995 жылы Лондонның Саутуарк ойын үйінде, ал «Сапфо ән салады» 2010 жылы және 2011 жылы Брайтон қаласында қойылды. «Ритуалдар» және «Блумсбери алаңындағы сонат» жарық көрді. Басқа пьесалардың қолжазбалары Лондон корольдік колледжінің (KCL) мұрағатында сақталады. Даффидің драмасы туралы зерттеу мен талдау Люси Кейдің (2005) еңбегінде бар. Сара Кроуден орындаған екі монолог Вирджиния Вулфтың өмірінің соңғы кешіне және Бед жазғандай, Уитби аббатиссасы Хильданың өміріндегі бірнеше эпизодқа арналған, онда Хильда шаир Кэдмон және шіркеудің ирландтықтан римдік католицизміне өтуі туралы айтады.

In 1968, Duffy was one of five women novelists commissioned by Joan Plowright to write a play for the National Theatre with an all female cast. Duffy's Rites was selected for a second run at the Old Vic, then the home of the National Theatre, Rites was shown with Old Tyme and Solo at the ADC Theatre in Cambridge in 1970. A sequel, Washouse, was set in a launderette run by a trans woman. All these plays had contemporary settings, but drew thematically on Greek or Roman myths (the Bacchae, children of Uranus, Narcissus, Venus and Diana). In 1971, Duffy was commissioned to write the second episode of the ITV series Upstairs Downstairs. Her play about the last hour of Virginia Woolf's life, A Nightingale in Bloomsbury Square, was performed in 1973 at the Hampstead Theatre Club, and also featured Vita Sackville West and Freud as imagined by Virginia. Duffy's BBC radio plays include The Passionate Shepherdess on Aphra Behn (1977) and Only Goodnight (1981) on Edith Somerville and Violet Martin (Martin Ross). Family Trees (1984) deals with family history research. Afterword, a witty two hander about a writer under pressure from a benefits officer (a response to Vaclav Havel's play Conversation) was performed by Manchester University Drama Society in 1983. Megrim, set in a mythical matriarchy in the Welsh mountains, was performed at King Alfred's School of Speech and Drama, Winchester, in 1984. The Masque of Henry Purcell was staged at Southwark Playhouse in London in 1995, while Sappho Singing was performed there in 2010 and in Brighton in 2011. Rites and A Nightingale in Bloomsbury Square have been published. Typescripts of other plays are accessible in King's College London [KCL] Archive. A survey and analysis of Duffy's drama is available in Lucy Kay, (2005). The twinned monologues performed by Sarah Crowden focused on the last evening of Virginia Woolf's life and several episodes in the life of Abbess Hilda of Whitby as recorded by Bede, where Hilda tells of the poet Caedmon and the shift in the church from Irish to Roman Catholicism.

Поэзия

1968 жылы Даффидің тоғыз өлең кітабының алғашқысы жарық көрді. Олардың ішінде 2013 жылғы «Қоршаған ортаны зерттеу» (Environmental Studies) кітабы болды, ол «Жасыл қызғалдақ» (Green Carnation) сыйлығының ұзақ тізіміне енді, ал ең соңғысы – 2016 жылғы «Көрмеден суреттер» (Pictures from an Exhibition) кітабы. Оның 1949–84 жылдарға арналған «Жиналған өлеңдері» (Collected Poems) 1985 жылы жарық көрді. Оның поэзиясы формасы бойынша вилланельден еркін өлеңге дейін, мазмұны бойынша эротикалық және лирикалық махаббат өлеңдерінен гуманистік толғаныстарға дейін, отбасылық естеліктерден саяси пікірлерге дейін кең ауқымды. Оның туындыларында көбінесе «Пирс Плоулес» (Piers Plowless) сияқты бұрынғы ақындарға қазіргі заманғы көзқараспен сілтеме жасалады. Элисон Хеннеган Даффиді «алғашқы заманауи лесбияндық махаббат өлеңдерінің авторы ретінде атады, олар өте еркін және мойынсұнбайтын. Олар неге қол жеткізуге болатынын көрсетті». Олардың басты мәселесі – «сезімталдық пен кемсітушіліксіз адамның (немесе жануардың) жағдайына деген қайраттылық».

Көркем әдебиет

Wounds (1969) Лондондағы өмірдің мозаикасын құрайды, түрлі кейіпкерлердің дауыстарын біріктіре отырып: қара нәсілді ана, жергілікті саясаткер және гей театр режиссері. Олардың өмірі екі құмар ғашықтың жарқын сезіміне қарсы қойылады, олардың кездесулері кітап бойына қайталап оралады. Love Child (1971) романында жынысы белгісіз Кит, анасының Аякс (сондай-ақ жынысы белгісіз) сүйіктісімен қарым-қатынасына қызғанышпен қарап, трагикалық жағдайға ұшырайды – бұл Эдип кешенінің тақырыбы. Кит Купидонмен, ал анасы Венерамен теңестіріледі. Даффидің Лондон туралы трилогиясы Capital (1975) романымен жалғасады. Профессор Эмери мен өзін-өзі тәрбиелеген, үйсіз, ерекше Міперстің өмірі «Королева» (Кингс колледжінің ойдан шығарылған нұсқасы) төңірегінде өріледі, сонымен қатар 14 ғасырдың жезөкшелері мен тас дәуірінің аңшылары сияқты әртүрлі кезеңдердегі лондондықтардың әңгімелерімен толысады. Көптеген сыншылар бұл романын оның ең әсерлі туындысы деп санайды. Лорна Сейдж оның жазу стилін «бұрынғыдан да карнавалдық, ашық және күлкілі» деп сипаттады. Трилогияның үшінші бөлімі, Londoners: An Elegy (1983), Франсуа Вильон туралы белгісіз гендерлі баяндаушы арқылы қазіргі заманғы әдебиет әлемінің қиындықтарына құрғақ юмормен толы көзқарас ұсынады. Londoners Дантенің «Inferno» шығармасына сүйенеді және Вильонның ортағасырлық Парижімен салыстырулар жасайды; сонымен қатар гей-клубтар мен кейіпкерлерді бейнелеуімен де ерекшеленеді. Change (1987), Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өтеді, қарапайым адамдардың сан алуан оқиғаларының мозаикасында маймылдар тобы дауыстаушылардың бірі ретінде көрінеді. Даффидің кейінгі көптеген романдары өткен мен қазіргі уақыттың қарама-қарсы және толықтыратын баяндауларын қолданады, бұл әдісті ол алғаш рет «Микрокосмос» романында қолданған. Restitution (1998) (Букер сыйлығының ұзақ тізіміне енген) ақырында өткен мен қазіргі заманды біріктіреді, өйткені жас лондондық әйел жарты ғасыр бұрынғы нацистік Германиядағы оқиғалардың салдарынан өзінің жеке басы күтпеген жағдайға түсетінін біртіндеп сезінеді. Даффидің кейбір романдары триллерлердің повестволеу тәсілдерін пайдаланады, мысалы, I Want to Go to Moscow (1973), Housespy (1978), Occam’s Razor (1991), Alchemy (2004), The Orpheus Trail (2009) және In Times Like These (2013). Саяси құмарлық оның туындыларына көбінесе әсер етеді. Микрокосмос лесбиянкаларды қабылдауды қолдайды; Gor Saga адамдар мен басқа түрлер арасындағы айырмашылықтар туралы қабылдауларды күйретеді; In Times Like These Шотландияның тәуелсіздік алуы және Англия мен Уэльстің Еуропалық Одақтан шығуының қауіптері туралы ескертеді. Scarborough Fear (1982 жылы псевдониммен жазылған) – қазіргі заманғы оқиғалар мен готикалық элементтері бар қорқынышты әңгіме, оның жас баяндаушысын өмір үшін психологиялық күреске тартады.

Wounds (1969) creates a mosaic of London life by interweaving the voices of a range of characters, including a black mother, a local politician and a gay theatre director, whose lives contrast with the uplifting experience of two passionate lovers, whose encounters recur through the book. Love Child (1971) has a narrator whose gender is unstated, Kit, a child whose jealousy of its mother's relationship with her lover Ajax (also of unknown gender) has tragic consequences – an Oedipal theme. Kit has also been identified with Cupid and the mother with Venus. Duffy's trilogy about London continues with Capital (1975). The lives of a professor, Emery, and a self educated, homeless eccentric Meepers, twine around "Queen's" (a fictionalised version of King's College), interspersed with narratives of Londoners of various periods, including 14th century prostitutes and Stone Age hunters. Many critics saw this as her most impressive novel to date. Lorna Sage noted her writing "becoming altogether more carnivalesque – more deadpan and more comic." The third of the trilogy, Londoners: an Elegy (1983), brings dry humour to the challenges of the contemporary writing world, through a narrator of unspecified gender writing on Francois Villon. Londoners is also inspired by Dante's Inferno and draws parallels with Villon's medieval Paris; it is also notable for depicting gay pubs and characters. Change (1987), set in World War II, includes a group of apes as one set of narrative voices in a mosaic of stories of a wide range of ordinary people. Many of Duffy's later novels use contrasting and complementary narratives of past and present, a technique she first applied in The Microcosm. Restitution (1998) (long listed for the Booker Prize), eventually brings past and present together, as a young London woman gradually finds her identity unexpectedly altered by events in Nazi Germany half a century before. Some of Duffy's novels deploy the storytelling techniques of thrillers, including I want to go to Moscow (1973), Housespy (1978), Occam's Razor (1991), Alchemy (2004), The Orpheus Trail (2009) and In Times Like These (2013). Political passion often animates her work. The Microcosm makes the case for acceptance of lesbians; Gor Saga challenges assumptions about the gulf between humans and other species; In Times Like These warns of dangers in possible Scottish independence and in withdrawal of England and Wales from the European Union. Scarborough Fear (written under a pseudonym in 1982) is a horror story with a modern setting and Gothic elements, engaging its young narrator in a psychological battle for survival.

Шығармашылық емес

Даффидің Афра Беннің (1977) әдеби өмірбаяны 17 ғасырлық драматургті, жазу арқылы өмір көрімін тапқан алғашқы әйелді қайта ашуға және оның өмірі туралы жаңа фактілерді анықтауға әкелді. Даффи Бехннің пьесаларын және «Асыл адам мен оның қарындасы арасындағы махаббат хаттары» романын редакциялаған, сондай-ақ оның басқа да туындыларына кіріспелер жазған. Даффидің тағы бір ғылыми еңбектері: «Фейлердің эротикалық әлемі» (1972) – фрейдтік тұрғыдан фейри жанрындағы эротизмді зерттеу; «Жерді мұра етіңдер» (1979) – оның отбасының әлеуметтік тарихы және олардың Эссекс қаласындағы Таксстедке қатысты тамырлары; композитор Генри Перселлдің өмірбаяны (1995); және ағылшын ұлттық мифтерінің қалыптасу тарихын зерттеу: «Англия: Мифтің жасалуы» (2001).

Жазу стилі

Даффидің шығармалары көбінесе Фрейдтің идеяларымен және грек мифологиясымен байланыстырылады. Оның жазу стилі ерекшелігі – контрастты дауыстарды немесе сана ағындарын қолдану, көбінесе сырттан қараушылардың көзқарасын қамту. Оның романдары дәстүрлі тікелей баяндаудың орнына, тіл мен сұрақтар арқылы шындықты зерттейтін еуропалық әдеби дәстүрімен байланысты. Әсіресе Джеймс Джойс пен жалпы модернизм, сондай-ақ Джойс Кэри оған әсер еткен. Оның шығармаларында "күшті, терең образдылық" байқалады. Жан-Поль Сартр да оның туындыларына ықпал еткен. Даффидің Лондонға, оның өткені мен қазіргісіне, сондай-ақ оның көпұлтты тұрғындарына деген құрметі оның жазуларында жиі көрінеді, ол сынып, ұлт, этникалық топ, гендер, сексуалдық бағдар немесе түрге қарамастан әртүрлілікті құрметтейді. Ол адам және жануарлар құқықтарына қатысты "шығдайлылық этикасын" жақтайды.