Хичем, Англия: тарихы 5 мың жылдық шаруашылық, теңіз жағалауы, неолит және қола дәуірінен қалған ескерткіштер. Кіңс Линн мен Ханстетон қалалары арасында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хичэм – Англияның Батыс Норфолк аймағындағы үлкен ауыл. Ол Уош шығанасына қарап жатыр. Оңтүстікке қарай 23 шақырымда Кингс-Линн, ал солтүстікке қарай 5 шақырымда Ханстантон қалалары орналасқан. Бұл жер бір жарым ғасырдан бері теңіз жағалауындағы курорт болып табылады.
Heacham is a large village in West Norfolk, England, overlooking The Wash. It lies between King's Lynn, 14 mile (23 km) to the south, and Hunstanton, about 3 mile (5 km) to the north. It has been a seaside resort for over a century and a half.
Тарих
Хичэм аймағында соңғы 5000 жылдан бері қоныстанудың іздері бар, ал шіркеу аумағында көптеген неолиттік және одан кейінгі қола дәуірінің жәдігерлері табылды. Бұған себебі, жергілікті геология негізінен кредалық құм мен астыңғы бордан тұрады, яғни, қандай да бір бағытта шақырымдар бойында жер беті сулары өте аз. Мұны Дерсингхемнің сыртындағы Кадл Каррдың жағалауында да көруге болады, онда көптеген археологиялық табалдырықтар жасалған. Ағын су және құнарлы айналасы Хичэмді ерте адамдар үшін мекендеуге өте қолайлы орынға айналдырды. Қоныстануға қатысты мәліметтер темір дәуірінен римдік-британдық кезеңге дейін жалғасады. Дегенмен, қазіргі ауыл, шамамен, 5 ғасырда ғана пайда болған болуы мүмкін, англосаксондық шапқыншылық және қазіргі Шығыс Англияның қалыптасуымен бірге. Ауылдың аты 12 ғасырдың норманды ақсұлы Джеффри де Хешамнан шыққан деген болжам бар. Бұл мүмкін, бірақ ықтимал емес, себебі "де Хешам" деген сөз тікелей "Хешамнан" дегенді білдіреді, яғни, жердің аты бұрыннан бар екенін көрсетеді. Хешам аты 1086 жылға жатқан Кіші Domesday Book-та Смитдон жүзінің (Сметэдюна) бір бөлігі ретінде тіркелген. Нормандтар басып алғанға дейін Хичэмді екі саксон – Алнот және Токи, корольдің тегінен шыққан, иеленген. Нормандтар басып алғаннан кейін жерлер Уильям де Варенне мен оның жеңешесі Фредерик де Вареннеге өтті, кейіннен оны Херевард Уэйк өлтірді. Хешам атының шығу тегі көне ағылшын тіліндегі "ham" сөзімен байланысты болуы мүмкін, ол "үй, ауыл, елдi мекен, иемденiс" немесе "су, батпақ немесе жоғары жатқан жермен қоршалған жер, өзен иіліміндегі жер, өзен алабы, мүйіс" деген мағынаны білдіреді. 1085 жылы Уильям де Варенне Хичэмді Леуес монастырының Сент-Панкрас монастының клюниандық монахтарына, қайтыс болған әйелі Гундреданың жаны үшін дұға ету үшін сыйлады. Монастырь таратылғаннан кейін, шамамен 1541 жылы, иелік Томас Ховардқа, Норфолк герцогының үшінші ұлына берілді.
There is evidence of settlement in the Heacham area over the last 5,000 years, with numerous Neolithic and later Bronze Age finds within the parish. This is presumably because the local geology consists of primarily cretaceous sands and underlying chalk, meaning that there is very little surface water for miles in any direction. This can also be seen along the banks of the Caudle Carr outside Dersingham, where numerous archaeological finds have been made. Running water along with fertile surrounding lands made Heacham an ideal place for settlement by early man. Evidence of habitation continues through the Iron Age into the Romano British era. However, the present village probably did not appear until the 5th century, with the Anglo Saxon invasion and the beginnings of present day East Anglia. The name of the village is said to derive from a 12th century Norman lord, Geoffrey de Hecham. This is possible, but unlikely, as the name "de Hecham" literally means "of Hecham", implying that the place name already existed. The name Hecham was noted in the Little Domesday Book, written around 1086 as part of the Smithdon hundred (Smetheduna). Before the Norman Conquest, Heacham was held by two Saxons, Alnoth, and Toki the king's thegn, whose estates centred around a hall in Castle Acre. After the Norman Conquest, the lands passed to William de Warenne and his brother in law Frederick de Warenne, who was later killed by Hereward the Wake. The name Heacham is more likely to derive from the local river, the Hitch, in conjunction with the Old English place word "ham", which meant either "homestead, village, manor, estate" or "enclosure, land hemmed by water or marsh or higher ground, land in a river bend, river meadow, promontory". In 1085 Heacham manor was given by William de Warenne to a cell of Cluniac monks from the Priory of St Pancras of Lewes, to pray for the soul of his late wife Gundreda. After the dissolution, about 1541, the manor passed to Thomas Howard, 3rd Duke of Norfolk.
Ортағасырлық экономика
1272 жылы Хичэмге патша жарғысымен сәрсенбі күндері апталық базар және 14, 15 және 16 тамыздағы тамыз айының ортасындағы жәрмеңкелерде 3 күн берілді. 1300 жылға қарай Хичэм халқы 1200-1500 адамға бағаланды, бұл Хичэмді шағын қалаға айналдырды. Базарда Хичэмдегі бай әйелдердің ықпалы зор болды, олар сыра мен нан сататын. Тіпті нан пісіру саласында, онда ер адамдардың үлесі басым болғанмен, әйелдер өздерінің санымен нарықтың басым бөлігін құрады. Базарға қауымның барлық өкілдері, жоғарыдан төменге дейін, 531 әйел қатысты, олар 231 отбасынан шыққан. 1276 мен 1324 жылдар аралығында, Еуропадағы ұлы ашаршылық кезінде, сот отырыстарында лицензиялық салық төлей алмаған және сыра татушылар мен сот төрағасы кедейлікке байланысты кешірім берген көптеген әйелдер тізімделді. Әйелдердің нарыққа қатысуы оларға қоғамда экономикалық және қоғамдық рөлдерді құруға мүмкіндік берді. Мысалы, 1314 жылы Матильда Пепер сыра татушы болып сайланды. Элис де Редхам, Элис Женевер (1307); Элис, Изольда және Сабина Эльнот (1310); Изабель Роселин (1315 және қайта 1320); Агнес ле Нотере (1324) жинаушылар болып сайланды. 1337 жылғы Inquisitio Navium сараптамасында 12 Хичэмді жалдаған адамдардың балық аулау кемелері болғаны айтылған. Ең байы Саймон Ламбрихт 5 тоннадан 32 тоннаға дейінгі 7 кемеге ие болды. Скандинавиядан ағаш, Фландриядан жүн, Нормандиядан тас сияқты алыс сауда да жүргізілді. Хичэм саудасының көп бөлігі Норфолк портымен, әсіресе Бишоп Линнмен болды, онда Хичэм балық, тұз, астық, ұн және жүн қаптарын жіберді. Хичэм Солтүстік-Батыс Норфолк аймасындағы құрлықтағы бірнеше поместьелер үшін теңізге шығу порты болды. Хичэм демесне жазбаларында оның атпен жегілетін арбалары жиі егін артығын Факенхамға дейін тасымалдағаны айтылған. Хичэм порты Линннен күнделікті өмірге қажетті тауарларды, әсіресе құрылыс саласына арналған заттарды импорттады. Ол диірмен тастарын, темір бұйымдарын, шегелерді, ат тұяқтарын, ара және құралдарға арналған темір бөлшектерін, арбалар мен диірмендерге, киім және шаруашылыққа арналған былғары және жүн бұйымдарын импорттады. Бұл сауданы қамтамасыз еткен кемелер – Солтүстік теңізден Балтық теңізіне дейін кеңінен қолданылатын, түбі тегіс қайықтар (когтар) болды.
In 1272 Heacham was granted by royal charter a weekly market on Wednesdays and 3 days during the mid August Fairs on 14, 15 and 16 August. By 1300 the population of Heacham was estimated at 1200 to 1500, making Heacham a small town. In the market women in the upper layer of Heacham tenant families were prominent the Heacham ale and bread market. Even in the baking sector where men had a large share in the production of bread, women dominated the market by their numbers. The market involved women from all of the community, top to bottom, with 531 women belonging to 231 families. Between 1276 and 1324, around the time of the great European famine, the Leet Court sessions listed many women selling ale or bread who were not able to pay the licensing tax and were declared by the aletasters and the steward presiding the court condonatae causa paupertatis (pardoned for the sake of poverty). The participation of women in the market gave them opportunity to build economic and public roles in the community. As examples Matilda Peper was elected aletaster in 1314. Alice de Redham, Alice Genever1307; Alice, Isolda and Sabina Elnot, 1310; Isabel Rocelin, 1315 and again 1320; Agnes le Notere, 1324) were elected collectores. The survey Inquisitio Navium of 1337 mentions 12 Heacham tenants owning fishing ships. The richest, Simon Lambriht , had 7 ships ranging from 5 tons to 32 tons. There was some long distance trade, wood from Scandinavia or woollen cloth from Flanders, stone from Normandy. The bulk of the Heacham traffic was with other Norfolk ports, and especially Bishop’s Lynn where Heacham sent fish, salt, corn in bulk or flour sacks , and sacks of wool. Heacham was the maritime outlet for a number of land locked manors in North West Norfolk. The Heacham demesne accounts mentions its horse drawn carts often transporting a harvest surplus as far as Fakenham. The port of Heacham imported from Lynn goods for everyday life, particularly for the building trades. It imported mill stones and iron manufactured goods, nails, horseshoes, iron parts for the ploughs and tools, the carts and the mills, leather and wool manufactured goods for clothing and the farming economy. The ships that enabled this trade would be Cogs, flat bottomed boats widely used from the North Sea to the Baltic.
Шіркеу
Қасиетті Мария Діңгезі шіркеуі – ең көне, үздіксіз қолданылып келе жатқан ғимарат. Норман стилінде салынған, 1230 жылға дейін салынған. Шіркеу туралы ең алғашқы жазба – 1248 жылы Мария Діңгезіне арналған шағын ғибадатхана салу туралы келісім. Мұнарадағы күмбезде шамамен 1100 жылға жатқан қоңырау ілінген, ол Шығыс Англиядағы ең ескісі және елдегі жетінші ескісі болып табылады. Шығыс жағынан 12 фут (4 метр) қашықтықтағы қанаттар жойылған, ал шатыры төмендетілген.
The Church of St Mary the Virgin is the oldest functioning building. Norman in style, it dates from 1230. The earliest record of the church, covenant for building a chapel to the Blessed Virgin Mary being 1248. In the cupola on the tower hangs a bell dating from about 1100, making it the oldest in East Anglia and seventh oldest in the country. The transepts 12 feet (4 m) from the east end have been lost and the roof has been lowered.
Покахонтас
Хичэмнің Матоакамен (әйгілі Покахонтас) тарихи байланыстары бар, ол 5 сәуірде 1614 жылы Вирджиния штатының Джеймстаун қаласындағы шіркеуде Джон Рольфке үйленді. 1616 жылы Рольф әйелі Ребекка (Покахонтас) мен екі жасар ұлы Томаспен Хичэм Холлдағы отбасына барып қайтты, бірақ Брентфордта қоныстанды. Бір жыл өткен соң Ребекка Грейвсендте қайтыс болды, Джон оны Вирджинияға қайтаруға дайындалып жатқанда. Ол Сент-Джордж шіркеуінің қорымда жерленді. Содан кейін Джон Томокомомен бірге Вирджинияға оралды, кемені Самуэль Аргалл басқарды. Томасты Льюис Стукли күзетіп, кейін Джонның інісі Генри асырады. Джон екі жылдан соң Джейн Пирске үйленді. Олардың Елизабет есімді қызы дүниеге келді. 1622 жылы Джеймстаун маңындағы үндістер шабуылында Джон қаза тапқан болуы мүмкін. 1941 жылы Рольфтердің отбасылық үйі – Хичэм Холл өртенді.
Heacham has historic ties to Matoaka (better known as Pocahontas), who married John Rolfe on 5 April 1614 at a church in Jamestown, Virginia. Rolfe took his wife, Rebecca (Pocahontas), and their two year old son, Thomas, to visit his family at Heacham Hall in 1616, but settled in Brentford. A year later, Rebecca died in Gravesend, when John was going to return her to Virginia. She was laid to rest at St George's parish churchyard. After that, John returned to Virginia with Tomocomo. Samuel Argall commanded the ship. Thomas was guarded by Lewis Stukley and later adopted by John's brother Henry. John married Jane Pierce two years later. They soon had a daughter named Elizabeth. Perhaps John lost his life in the 1622 Native American massacre near Jamestown. The Rolfe family residence, Heacham Hall, burned down in 1941.
Жағажайлар
Хичэм викториандық дәуірде теңіз жағалауындағы курорт ретінде танымал болды, 1860 жылдардың басында Кингс-Линн мен Хунстантон арасындағы теміржол ашылғанда. Бұл 1887 жылы Юбилей көпірінің салынуына әкелді. Ол бұрынғы ағаш көпірдің орнына, королева Викторияның Алмаз мерейтойына арналған тойларға жұрттан жиналған, қолданылмаған қаржы есебінен салынды. Хичэм қазір де теңіз жағалауындағы курорт ретінде танымал. Солтүстік жағалау (Юбилей) жолы мен Оңтүстік жағалау жолының бойында тұрғын үйлерге арналған алаңдар орналасқан. Хичэмнің жағалаулары Уош өзенінің шығыс жағасында жатыр. Олар – күннің құрлыққа емес, теңізге батып кетуін қамтамасыз ететін Шығыс Англиядағы сирек орындардың бірі. 1929 жылдың 29 шілдесінде Мерседес Глайце Уош өзенін жүзіп өтетін алғашқы әйел атанды, үшінші әрекетте өзенді толықтай кесіп өтті. Бастапқыда Хунстантонға жетуді мақсат еткен ол, 13 сағаттан астам уақыт бойы күшті ағыммен күрескеннен кейін Хичэмге жағаға шықты. 1953 жылғы Солтүстік теңіздің су тасқыны Хичэмге ауыр соққы берді: теңіз бұзылып, тоғыз адам қаза тапты. 2013 жылдың басында Солтүстік теңіздің су тасқынына арналған көрме Санкт-Мария шіркеуінде өтті, онда Хичэмнің балалар бағы мен мектептерінен, сондай-ақ жергілікті тұрғындардан да үлес түсті.
Heacham became popular as a seaside resort with the Victorians, when the railway between King's Lynn and Hunstanton opened in the early 1860s. This culminated in the building of the Jubilee Bridge in 1887 to replace an old wooden bridge, using unspent subscriptions from parishioners to the celebrations for Queen Victoria's Diamond Jubilee. Heacham is still popular as a seaside resort. Both the North Beach (Jubilee) Road and South Beach Road are lined with caravan parks. Heacham's beaches are on the east banks of The Wash. They are among the few in eastern England where the sun sets over the sea, not the land. On 29 July 1929, Mercedes Gleitze became the first woman to swim The Wash, completing the crossing on a third attempt. Originally aiming for Hunstanton, she came ashore at Heacham after battling strong tides for over 13 hours. Heacham was badly affected by the North Sea flood of 1953: nine people died when the sea broke through. In early 2013, an exhibition of the North Sea Flood was held at St Mary's Church, with contributions from Heacham's infant and junior schools and from other villagers.
Норфолк лавандасы
Норфолк Лаванда компаниясы 1932 жылы құрылған. Линн Чилверс өсімдіктерді және жұмыс күшін, ал Фринг Холлдың Фрэнсис Дюсгейт жерді қамтамасыз етті. Алғашқы лаванда егістіктері Дюсгейттің Фрингтегі жеріне отырғызылды; 1936 жылы Дюсгейт Хечэм өзеніндегі Кейли Миллді және оның айналасындағы жерді, емес құрылыс үшін, жер үшін сатып алды. Лаванда содан бері сол жерде өсіріліп келеді. Көшпелі саудаға лаванда букеттері сатылатын киоск орнатылды. 1936 жылы Кейли Милл тоқтатылды. 1953-1954 жылдарға дейін ешқандай ірі жөндеу жұмыстары жүргізілмеді, содан кейін лаванда егістігін кесіп өтетін жаңа А149 тас жолы және киоск салынды. 1977-1978 жылдары және 1980-жылдардың соңында диірманды жөндеу және қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. 1990 жылдардың басынан бері оның өнімділігі басқа да дәстүрлі ағылшын гүлді хош иістерін қамтуға кеңейді. Бұл өнімдер ішкі және шетел нарықтарында сатылады.
Norfolk Lavender Ltd was founded in 1932. Linn Chilvers supplied the plants and the labour and Francis Dusgate of Fring Hall the land. The first lavender beds were planted on Dusgate's land at Fring; in 1936 Dusgate acquired Caley Mill on the River Heacham and the ground around it, not for building but for the land. Lavender has been grown there ever since. A kiosk was erected, from which bunches of lavender were sold to passing pre war traffic. By 1936 Caley Mill was disused. No major repairs were carried out until 1953–1954, after a new A149 road with a lay by and kiosk had been built, which cut across the lavender field. Further repairs and restoration were carried out at the mill in 1977–1978 and in the late 1980s. Since the early 1990s its output has widened to include other typical English floral fragrances. These are sold at home and abroad.
Көлік
Хичэм арқылы Кингс-Линн мен Хунстантон қалалары арасында Линкс компаниясы үнемі автобус қатынасын ұйымдастырады. Ауылдық теміржол станциясы 1862 жылдан 1969 жылға дейін ашық болған.
Frequent bus services via Heacham are run by Lynx between King's Lynn and Hunstanton. The village railway station was open from 1862 to 1969.