Норфолк: Англияның географиясы, тарихы және экономикасы

Кіріспе

Англия графтығы, Англиядағы графтық.

Норфолк – Шығыс Англия және Шығыс Англиядағы рәсімді графтық. Ол солтүстік-батыста Линкольншир және Уошпен, солтүстік және шығыста Солтүстік теңізімен, батыста Кембриджширмен, оңтүстікте Суффолкпен шектеседі. Ірі елді мекен – Норвич қаласы. Графтықтың ауданы және халқы 859 400 адамды құрайды. Аймақ көбінесе ауылдық, ірі қалалар аз: Норвичтен (147 895) кейін ең ірі елді мекендер – солтүстік-батыста Кингс-Линн (42 800), шығыста Ұлы Ярмут (38 693) және оңтүстікте Тетфорд (24 340). Жергілікті басқару үшін Норфолк – жеті ауданнан тұратын метрополитендік емес графтық. Норфолктің батысы Фендердің бөлігі, ол өте жазық, бұрынғы батпақ. Графтық орталығы – көлбеу жазықтар, солтүстік жағалауы – ерекше табиғи сұлулық аймағы, ал оңтүстігінде Тетфорд орманның бөлігі орналасқан. Шығысында Саффолкке дейін созылған өзендер мен көлдер желісі – Бродс жатыр. Аймақ Бродс басқармасымен қорғалады және ұлттық саябаққа ұқсас мәртебеге ие. Графтықтың геологиялық құрамына саз және әктас шөгінділері кіреді, бұл оның жағалауын эрозияға бейім етеді. Норфолк аумағында тарихқа дейінгі қоныстардың іздері табылды. Рим дәуірінде бұл аймақта Ицени тайпасы тұрған, олардың басшысы Будика 60 жылы ірі көтеріліс ұйымдастырды. V ғасырда бұл аймақты аңглосаксондықтар қоныстандырды, ол Шығыс Англия Корольдігінің құрамына кірді. Кейінгі орта ғасырларда графтық өте өркендеп, жүн саудасына белсенді қатысты, бұл көптеген ірі шіркеулер салуға мүмкіндік берді. 1549 жылы Норфолк Кетт көтерілісінің ошағы болды, ол жерді қоршауға қарсы наразылық білдірді. Индустриялық революция кезінде графтық кеңінен индустрияланбады, нәтижесінде Норвич Англияның ірі қалаларының бірі мәртебесін жоғалтты. Қазіргі экономика негізінен ауыл шаруашылығы мен туризмге негізделген.

Тарих

Норфолк аймағына Римге дейінгі дәуірде қоныстанған (палеолит кезеңінде 950 000 жыл бұрын қоныстанғандар болған), батыстағы биік жерлерде, кремний тас қазып алуға болатын жерлерде лагерьлер орналасқан. Б.з.б. I ғасырда Ицени тайпасы пайда болды. Иценилер б.з. 47 жылы римдіктердің басқыншылығына қарсы көтеріліс жасады, ал 60 жылы Будика басшылығымен тағы да көтерілді. Екінші көтерілістің басылуы аймақты римдіктерге ашты. Рим дәуірінде аймақ бойынша жолдар мен порттар салынды, ал егіншілік кеңінен таралды. Шығыс жағалауда орналасқан Ицени тайпасының отаны Еуропа мен Ұлыбританияның басқа аймақтарынан шабуылдарға ұшырады, сондықтан саксон және пикт шабуылдарынан қорғану үшін бекіністер салынды. Римдіктер кеткеннен кейін, осы қауіптерге байланысты халық азаю кезеңі болған сияқты. Содан кейін, Солтүстік теңіз аймағынан герман тайпалары осы аймаққа қоныстанды. Олар ағылшындар деп аталғанымен, көші-қон кезінде нақты бір тайпаға жатпаған болуы мүмкін. Бұл жердегі қоныс ертеде (мүмкін, V ғасырдың басында, Хенгист пен Хорсаның Кентке келген мерзімінен бұрын) және кең ауқымда болды деп есептеледі. V ғасырда ағылшындар аймақты бақылауға алды және кейіннен «солтүк халқы» және «оңтүстік халқы» болып бөлінді, содан «Норфолк» және «Саффолк» аттары пайда болды. Норфолк, Саффолк және жақын орналасқан бірнеше аймақтар Шығыс Англия Корольдігін құрады (жеті патшалықтың бірі), кейін Мерсиямен, содан кейін Уэссекспен бірікті. Алғашқы ағылшын қоныс аударушыларының ықпалы «ham», «ingham» және «ton» жалғауларымен аяқталатын көптеген жер аттарында көрінеді. «by» және «thorpe» жалғаулары да Дания топонимдерін көрсетеді: 9 ғасырда аймақ тағы да шабуылға ұшырады, бұл жолы Эдмунд Шейітті өлтірген даниялықтардан. Фенленд аймағының маңындағы бірнеше жер аттарында кельт элементтері бар, бұл кейбір ғалымдардың пікірінше, аймақтағы британдардың маңызды шоғырлануын көрсетеді. Нормандық жаулап алудан бұрынғы ғасырларда округтің шығысындағы батпақты жерлер егістікке айналдырыла бастады және осы аймақтарда қоныстар өсті. Шығыс Англияға көші-қон жоғары болған болуы керек: Domesday Book сараптамасы кезінде ол Британ аралдарының ең тығыз қоныстанған аймақтарының бірі болды. Орта ғасырдың жоғары және соңғы кезеңдерінде округте егін шаруашылығы және жүн өндірісі дамыды. Сол кездегі Норфолк өркендегенін ортағасырлық шіркеулердің көп санынан көруге болады: бастапқы мыңнан астам шіркеудің 659-ы сақталған, бұл Ұлыбританиядағы кез келген басқа округтен көп және әлемдегі ең ірі шоғырлану. 1349 жылы халықты күрт азайтқан «Қара өлім» кезінде экономика құлдырады. Кетт көтерілісі Норфолк округінде Эдуард VI тұсында болды, негізінен жер иелерінің жерді қоршауына, шаруаларды мал жаюға жер қалдырмауына және ақсүйектердің билікті теріс пайдалануына жауап ретінде. Оның басшысы Роберт Кетт, фермер болды, оған Норвич және айналасындағы ауылдардан келген жауынгерлер қосылды. 1549 жылдың 29 шілдесінде көтерілісшілер Норвичке шабуыл жасап, қаланы басып алған кезде олардың саны 16 000-ға жуық болды. Кетт көтерілісі 27 тамызда, көтерілісшілер Джон Дадли, Нортумберлендтің 1-дүгі басшылығындағы әскермен Дюссендейл шайқасында жеңілгенде аяқталды. Осылайша 3 000-ға жуық көтерілісші өлтірілді. Кетт тұтқындалып, Лондон мұнарасында ұсталды, елге опасыздық жасады деп сотталды және Норвич қамалының қабырғасына ілінді. 16 ғасырдың соңында Норвич Англиядағы екінші ірі қалаға айналды, бірақ оның халқының үштен бірінен астамы 1579 жылғы оба эпидемиясында қайтыс болды, ал 1665 жылы Ұлы оба тағы да халықтың үштен бір бөлігін өлтірді. Англия азамат соғысы кезінде Норфолк негізінен парламенттік бағытта болды. Аймақтың экономикасы мен ауыл шаруашылығы біраз төмендеді. Индустриялық революция кезінде Норфолк, Норвичтен басқа, теміржол желісіне кеш қосылғандықтан, өнеркәсіп аз дамыды. Ертедегі әскери бөлімшелерге Норфолк отары кірді. 20 ғасырда округ авиация саласында рөл атқарды. Әуеайлақтардың дамуы Бірінші дүниежүзілік соғыста басталды, содан кейін Корольдік әуе күштерінің өсуімен және көптеген Норфолк әуеайлақтарында жұмыс істеген американдық USAAF 8-ші әуе күшінің келуімен Екінші дүниежүзілік соғыста үлкен кеңейіс болды. Жергілікті британдық әскер полктеріне Корольдік Норфолк полкі (қазіргі Корольдік Англия полкі) және Норфолк еоманриясы кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыл шаруашылығы қарқынды дамыды және одан бері өте қарқынды болып келеді, астық және майлы рапс өсіретін үлкен егістік алқаптары құрылды.

The area that was to become Norfolk was settled in pre Roman times (there were Palaeolithic settlers as early as 950,000 years ago), with camps along the higher land in the west, where flints could be quarried. A Brittonic tribe, the Iceni, emerged in the 1st century BC. The Iceni revolted against the Roman invasion in AD 47, and again in 60 led by Boudica. The crushing of the second rebellion opened the area to the Romans. During the Roman era roads and ports were constructed throughout the area and farming was widespread. Situated on the east coast, the homelands of the Iceni were vulnerable to attacks from continental Europe and other parts of Britain, and forts were built to defend against raids by the Saxons and the Picts. A period of depopulation, which may have been due to these threats, seems to have followed the departure of the Romans. Soon afterward, Germanic peoples from the North Sea area settled in the region. Though they became known as Angles, they were likely not affiliated to any tribe in particular at the time of their migration. It is thought that the settlement here was early (possibly beginning at the start of the fifth century, thereby preceding the alleged date of Hengist and Horsa's arrival in Kent) and that it occurred on a large scale. By the 5th century the Angles had established control of the region and later became the "north folk" and the "south folk"; hence "Norfolk" and "Suffolk". Norfolk, Suffolk and several adjacent areas became the kingdom of East Anglia (one of the heptarchy), which later merged with Mercia and then with Wessex. The influence of the early English settlers can be seen in the many place names ending in " ham", " ingham" and " ton". Endings such as " by" and " thorpe" are also fairly common, indicating Danish toponyms: in the 9th century the region again came under attack, this time from Danes who killed the king, Edmund the Martyr. Several place names around the Fenland area contain Celtic elements; this has been taken by some scholars to represent a possibly significant concentration of Britons in the area. In the centuries before the Norman Conquest the wetlands of the east of the county began to be converted to farmland, and settlements grew in these areas. Migration into East Anglia must have been high: by the time of the Domesday Book survey it was one of the most densely populated parts of the British Isles. During the high and late Middle Ages the county developed arable agriculture and woollen industries. Norfolk's prosperity at that time is evident from the county's large number of medieval churches: out of an original total of over one thousand some 659 have survived, more than in any other county in Britain and the greatest concentration in the world. The economy was in decline by the time of the Black Death, which dramatically reduced the population in 1349. Kett's Rebellion occurred in Norfolk during the reign of Edward VI, largely in response to the enclosure of land by landlords, leaving peasants with nowhere to graze their animals, and to the general abuses of power by the nobility. It was led by Robert Kett, a yeoman farmer, who was joined by recruits from Norwich and the surrounding countryside. His group numbered some 16,000 by the time the rebels stormed Norwich on 29 July 1549 and took the city. Kett's rebellion ended on 27 August when the rebels were defeated by an army under the leadership of John Dudley, 1st Duke of Northumberland at the Battle of Dussindale. Some 3,000 rebels were killed. Kett was captured, held in the Tower of London, tried for treason, and hanged from the walls of Norwich Castle. By the late 16th century Norwich had grown to become the second largest city in England, but over one third of its population died in the plague epidemic of 1579, and in 1665 the Great Plague again killed around one third of the population. During the English Civil War Norfolk was largely Parliamentarian. The economy and agriculture of the region declined somewhat. During the Industrial Revolution Norfolk developed little industry, except in Norwich, which was a late addition to the railway network. Early military units included the Norfolk Militia. In the 20th century the county developed a role in aviation. The first development in airfields came with the First World War; there was then a massive expansion during the Second World War with the growth of the Royal Air Force and the influx of the American USAAF 8th Air Force which operated from many Norfolk airfields. The local British Army regiments included the Royal Norfolk Regiment (now the Royal Anglian Regiment) and the Norfolk Yeomanry. During the Second World War agriculture rapidly intensified, and it has remained very intensive since, with the establishment of large fields for growing cereals and oilseed rape.

Экономика және өнеркәсіп

1998 жылы Норфолктың жалпы ішкі өнімі 9,319 миллион фунт стерлинг болды, бұл Англия экономикасының 1,5%-ын және Ұлыбритания экономикасының 1,25%-ын құрайды. Жан басына шаққандағы ЖІӨ 11,825 фунт стерлинг болды, ал Шығыс Англия үшін 13,635 фунт стерлинг, Англия үшін 12,845 фунт стерлинг және Ұлыбритания үшін 12,438 фунт стерлинг. 1999–2000 жылдары округтегі жұмыссыздық деңгейі 5,6% құрады, бұл Англия үшін 5,8%-ға, ал Ұлыбритания үшін 6,0%-ға тең. 2017 жылғы деректер округ экономикасы туралы жаңа мәліметтер берді. Орташа сағаттық жалақы 12,17 фунт стерлинг, ал апталық орташа жалақы 496,80 фунт стерлинг болды; жылдық есеп бойынша орташа жалақы 25 458 фунт стерлинг. 16-64 жас аралығындағы адамдардың жұмыспен қамтылу деңгейі 74,2%, ал жұмыссыздық деңгейі 4,6% болды. 2018 жылдың сәуірінде жарияланған зерттеуге сәйкес, Норфолк экономикасы «жылдың бірінші тоқсанында өндіріс сату мен жұмысқа орналасу тоқтап тұрды». Норфолк сауда палатасының өкілі былай деді: «Норфолк фирмалары жоғары бастапқы шығындарға тап болғанда, шәкірттер жүйесі дағдарыста, жолдар тозуда, ұялы телефон және кеңжолақты интернет байланысы нашар жерлер көбейіп келеді, өнімділікті арттыру мен бәсекеге қабілеттіліктің кілті – негізгі мәселелерді дұрыс шешуде». Шешім ретінде Ұлыбритания үкіметі «бизнес өркендеуі үшін қажетті негіздерді түзетуге бағытталған, күштірек ішкі экономикалық бағдарламаны» ұсынуы керек деп есептелді. 2017 жылы туризм экономикаға жылына 3,25 миллиард фунт стерлинг қосып, 65 000 жұмыс орнын қамтамасыз етті, бұл Норфолк үшін жұмыспен қамтудың ең маңызды бес саласының бірі. 2012 жылдан бері туризмнен түсетін табыс 500 миллион фунт стерлингтен астамға өсті. Маңызды бизнес салаларына энергетика (мұнай, газ және жаңартылатын энергия көздері), жоғары технологиялық инженерия және өндіріс, сондай-ақ азық-түлік және ауыл шаруашылығы жатады. Норфолктің көбінесе тегіс және құнарлы жерлерінің көп бөлігі егістік жерлерге айналдыру үшін кептірілді. Басты егістік дақылдары: қант қызылшасы, бидай, сыра жасауға арналған арпа және майлы рапс. Аймақта шафран өсіретін фермерлер де бар. Облыстағы жұмыс орындарындағы 20%-дан астамы ауыл шаруашылығы және азық-түлік өнеркәсібіне тиесілі. Норфолктегі танымал компаниялар: Aviva (бұрынғы Norwich Union), Colman's (Unilever құрамындағы), Lotus Cars және Bernard Matthews Farms. Құрылыс саласындағы оқу орталығы бұрынғы RAF Bircham Newton әуежайында орналасқан. Сыра өндіруші Greene King, азық-түлік өндіруші Cranswick және мал азырақтау өнімдерін жеткізуші 2016–2017 жылдары өсімді қамтамасыз етті. Норфолк пен Саффолк округтерінде жұмыс орындарын дамытуға көмектесу үшін жергілікті кәсіпкерлер серіктестігі құрылды. Олар энергетикалық сектордағы бизнесті дамытуға көмектесетін кәсіпкерлік аймақты құрды және екі округті жасыл экономика үшін өнімдер мен қызметтерді дамыту орталығы ретінде белгіледі. Норвичтегі жергілікті өнеркәсіпке көмектесу үшін жергілікті кеңес сымсыз интернет қызметін ұсынды, бірақ қаржыландыру тоқтағандықтан ол кейіннен тоқтатылды. Балық шаруашылығы бизнесі 2018 жылы да жалғасты, мысалы, Джон Ли, бесінші буын краб шаруасы, Cromer Crabs-ты M Restaurants және Blueprint Café сияқты мейрамханаларға сатады. Оның тапқан мәселесі – маусым кезінде аптасына көп сағат жұмыс істеуді талап ететін осы шағын салаға жастарды тарту. Сонымен қатар, лобстер аулау Солтүстік Норфолкте, мысалы, Шерингхам және Кромер аймақтарында жалғасты.

In 1998 Norfolk had a Gross Domestic Product of £9,319 million, which represents 1.5% of England's economy and 1.25% of the United Kingdom's economy. The GDP per head was £11,825, compared to £13,635 for East Anglia, £12,845 for England and £12,438 for the United Kingdom. In 1999–2000 the county had an unemployment rate of 5.6%, compared to 5.8% for England and 6.0% for the UK. Data from 2017 provided a useful update on the county's economy. The median hourly gross pay was £12.17 and the median weekly pay was £496.80; on a per year basis, the median gross income was £25,458. The employment rate among persons aged 16 to 64 was 74.2% while the unemployment rate was 4.6%. The Norfolk economy was "treading water with manufacturing sales and recruitment remaining static in the first quarter of the year" according to research published in April 2018. A spokesperson for the
Norfolk Chamber of Commerce made this comment: "At a time when Norfolk firms face steep up front costs, the apprenticeship system is in crisis, roads are being allowed to crumble, mobile phone and broadband 'not spots' are multiplying, it's obvious that the key to improved productivity and competitiveness lies in getting the basics right". The solution was seen as a need for the UK government to provide "a far stronger domestic economic agenda to fix the fundamentals needed for business to thrive here "

In 2017, tourism was adding £3.25 billion to the economy per year and supported some 65,000 jobs, being the fifth most important employment in Norfolk. The visitor economy had increased in value by more than £500 million since 2012. Important business sectors also include energy (oil, gas and renewables), advanced engineering and manufacturing, and food and farming. Much of Norfolk's fairly flat and fertile land has been drained for use as arable land. The principal arable crops are sugar beet, wheat, barley (for brewing) and oil seed rape. The county also boasts a saffron grower. Over 20% of employment in the county is in the agricultural and food industries. Well known companies in Norfolk are Aviva (formerly Norwich Union), Colman's (part of Unilever), Lotus Cars and Bernard Matthews Farms. The Construction Industry Training Board is based on the former airfield of RAF Bircham Newton. Brewer Greene King, food producer Cranswick and feed supplier were seeing growth in 2016–2017. A local enterprise partnership was being established by business leaders to help grow jobs across Norfolk and Suffolk. They secured an enterprise zone to help grow businesses in the energy sector, and established the two counties as a centre for growing services and products for the green economy. To help local industry in Norwich, the local council offered a wireless internet service, but this was subsequently withdrawn as funding had ceased. The fishery business still continued in 2018, with individuals such as John Lee, a fifth generation crabman, who sells Cromer Crabs to eateries such as M Restaurants and the Blueprint Café. The problem that he has found is attracting young people to this small industry which calls for working many hours per week during the season. Lobster trapping also continued in North Norfolk, around Sheringham and Cromer, for example.

Жағалауды басқару

Норфолк жазық жатқан жері және оңай эрозияға ұшырайтын жартастары, олардың көпшілігі әк және сазды топырақтан тұрады, оны теңіздің әсеріне осал етеді. Соңғы маңызды эрозия оқиғасы 1953 жылғы Солтүстік теңіз су тасқыны кезінде болды. Келлинг пен Лоустофт Несс арасындағы жағалаудың төменгі бөлігі қазіргі уақытта Ұлыбританияның қоршаған ортаны қорғау агенттігімен Бродтарды теңіз суларынан қорғау үшін басқарылуда. Солтүстік Норфолк жағалауын басқару саясаты 2006 жылы жарияланған «Солтүстік Норфолк жағалауын басқару жоспарында» сипатталған, бірақ жергілікті билік органдары оны әлі қабылдаған жоқ. Жағалауды басқару жоспарында жағалаудың бұл бөлігі кем дегенде тағы 50 жыл қорғалатыны айтылған, бірақ теңіз деңгейінің көтерілуі және Оңтүстік-Шығыста мұздықтардың төмендеуі жағдайында болашақ басқару шешімдерін негіздеу үшін қосымша зерттеулер қажет болуы мүмкін, соның ішінде теңіз қорғанысын тұрақтырақ жағдайға келтіру мүмкіндігі де қарастырылуы мүмкін. Natural England әртүрлі қайта құру опцияларының қоршаған ортаға тигізетін әсері туралы зерттеулерге үлес қосты. Олардың зерттеулерінің жобасы баспасөзге сіңіп, Норфолк Бродтарының, ауылдардың және егістік жерлердің үлкен бөлігін Норфолк жағалауының қалған бөлігін жағымсыз климаттық өзгерістерден сақтау үшін теңізге беріп қоюды жоспарлап отыр деген хабар тарады, бұл үлкен алаңдаушылық тудырды.

Теледидар

Аудан BBC East және ITV Anglia телеарналарымен қамтылған, екеуі де Норвичтен хабар таратады. Телевизия сигналдары Такольнестон теледидар таратушысынан алынады. Дегенмен, Норфолк облысының солтүстік-батыс бөліктері, оның ішінде Кингс-Линн, Хунстантон және Уэллс-некст-зе-Си қалалары BBC Yorkshire және Lincolnshire телеарналарымен, Халл қаласынан хабар таратады, сондай-ақ ITV Yorkshire телеарнасымен, ол Лидс қаласынан хабар таратады. Бұл аймақ теледидар сигналдарын Белмонт теледидар таратушысынан қабылдайды.

Радио

BBC округ бойынша жергілікті радио қызметін BBC Radio Norfolk көрсетеді. Округ көлеміндегі коммерциялық радиостанциялар: Heart East, Greatest Hits Radio East, Amber Radio және Kiss. Қоғамдық радиостанциялар: Future Radio (Норвич қаласына қызмет етеді), Harbour Radio (Грейт Ярмут үшін), KL1 Radio (Солтүстік-Батыс Норфолк аймағын қамтиды) және Poppyland Community Radio (Солтүстік Норфолкке қызмет етеді).

Бастауыш және орта білім беру

2011 жылға дейін Норфолк толыққанды мемлекеттік білім беру жүйесіне, немесе «ұсталып тұрған» жүйеге ие болды, оны Норфолк округі кеңесі басқарды. Орта мектеп жасы 11-ден 16-ға дейін, ал кейбір мектептерде жоғарғы сыныптар 18 жасқа дейін болды. Содан бері, бұрын «ұсталып тұрған» жүйеде болған бірқатар мектептер академияларға немесе академиялық топтардың мүшелеріне айналды. Тағы басқалары тегін мектептерге айналды. Академиялар мен тегін мектептер әлі де Білім министрлігімен қаржыландырылады, бірақ округтік кеңес басқаруында емес. Көптеген ауылдық аймақтарда жақын жерде жоғарғы сыныптар жоқ, сондықтан жоғарғы сынып колледждері үлкен қалаларда орналасқан. Он екі жеке мектеп бар, оның ішінде графтықтың солтүстігіндегі Холттағы Грешем мектебі, Тетфордтағы Тетфорд грамматикалық мектебі (Ұлыбританиядағы ең көне мектептердің бірі), Лоддондағы Лангли мектебі және Норвич қаласындағы бірнеше мектептер, соның ішінде Норвич мектебі мен Норвич қыздар орта мектебі бар. Кингс-Линн ауданында ең көп оқушы бар. Норфолк сонымен қатар Ұлыбританиядағы ең ірі мемлекеттік пансиондық мектеп – Уаймондхам колледжіне де үй иесі.

Жоғары білім беру

Шығыс Англия университеті Норвич қаласының шетінде орналасқан, ал Норвич өнер университеті қала орталығында, Венсум өзенінің жанында және төңірегіндегі жеті ғимаратта орналасқан. City College Norwich және College of West Anglia колледждері Норвич пен Кингс-Линн қалаларын, сондай-ақ Норфолк графтығының барлық аумағын қамтиды. Норвичтен батысқа қарай орналасқан Истон және Отли колледжі графтық, Саффолк аймағының бір бөлігі және жалпы ел үшін ауыл шаруашылығына бағытталған курстар ұсынады. Саффолк университеті Норфолк графтығында, оның ішінде Грейт Ярмут колледжі сияқты бірнеше орындарда жоғары білім беру курстарын жүзеге асырады. Алайда, 2010 жылдың 10 ақпанында Норвичке 2009 жылғы желтоқсандағы Шекара комитетінің ұсынысына қайшы, жеке біртұтас мәртебе берілетіні туралы хабарланды. Бұл ұсынылған өзгеріске Норфолк округі кеңесі мен парламенттегі консерваторлық оппозиция басты нарықпен қарсылық көрсетті. Норфолк округі кеңесі бұл жаңалыққа жауап ретінде сот арқылы шешімді күшін жоюға рұқсат сұрайтынын мәлімдеді. Жергілікті БАҚ-қа құпия түрде жіберілген хатта, Қоғамдық және жергілікті басқару департаментінің тұрақты хатшысы шешімнің барлық талаптарға сай келмейтінін және сотқа шағымдану арқылы оны жою қаупінің өте жоғары екенін атап өтті. Көлеңкедегі жергілікті басқару және жоспарлау министрі Боб Нилл консерваторлық партия 2010 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетсе, бұл шешімді кері қайтаратындарын мәлімдеді. 2010 жылғы жалпы сайлаудан кейін Эрик Пиклс 2010 жылдың 12 мамырында консерваторлық-либералды демократтық коалициялық үкіметте Қоғамдар және жергілікті басқару жөніндегі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. Баспасөз хабарларына сәйкес, ол департаментіне консерваторлық партия манифестіне сәйкес бұл шешімді жою және қолданыстағы жағдайды сақтау үшін жедел шаралар қабылдауды тапсырды. Алайда, қалалық кеңестегі либералды демократтар тобы және Норвич-Оңтүстік округінің либералды демократ депутаты Саймон Райт бұл біртұтас жоспарларды қолдады және партия жетекшілігіне өзгерістерге рұқсат беру үшін лоббилеуді жоспарлады. Норвич (және Эксетер мен Саффолк) үшін біртұтас шешімді кері қайтару мақсатындағы 2010 жылғы жергілікті басқару туралы заң 2010 жылдың 16 желтоқсанында Корольдік келісімді алды. Даулы біртұтас мәртебе беру туралы шешім жоғары сотқа жіберілді және 2010 жылдың 21 маусымында сот (судья Оусли мырза) оны заңсыз деп танып, күшін жойды. Осылайша, қала біртұтас мәртебесіне ие бола алмады және 2017 жылға дейін округтік және аудандық кеңестердің екі деңгейлі құрылымы (Норвич қалалық кеңесі соңғылардың қатарында саналады) сақталды.

The University of East Anglia is located on the outskirts of Norwich, and Norwich University of the Arts is based in seven buildings in and around St George's Street in the city centre, next to the River Wensum. The City College Norwich and the College of West Anglia are colleges covering Norwich and King's Lynn as well as Norfolk as a whole. Easton & Otley College, west of Norwich, provides agriculture based courses for the county, parts of Suffolk, and nationally. The University of Suffolk also runs higher education courses in Norfolk, from multiple locations including Great Yarmouth College. However, on 10 February 2010, it was announced that, contrary to the December 2009 recommendation of the Boundary Committee, Norwich would be given separate unitary status. The proposed change was strongly resisted, principally by Norfolk County Council and the Conservative opposition in Parliament. Reacting to the announcement, Norfolk County Council issued a statement that it would seek leave to challenge the decision in the courts. A letter was leaked to the local media in which the Permanent Secretary for the Department for Communities and Local Government noted that the decision did not meet all the criteria and that the risk of it "being successfully challenged in judicial review proceedings is very high". The Shadow Local Government and Planning Minister, Bob Neill, stated that should the Conservative Party win the 2010 general election, they would reverse the decision. Following the 2010 general election, Eric Pickles was appointed Secretary of State for Communities and Local Government on 12 May 2010 in a Conservative–Liberal Democrat coalition government. According to press reports, he instructed his department to take urgent steps to reverse the decision and maintain the status quo in line with the Conservative Party manifesto. However, the unitary plans were supported by the Liberal Democrat group on the city council, and by Simon Wright, LibDem MP for Norwich South, who intended to lobby the party leadership to allow the changes to go ahead. The Local Government Act 2010 to reverse the unitary decision for Norwich (and Exeter and Suffolk) received Royal Assent on 16 December 2010. The disputed award of unitary status had meanwhile been referred to the High Court, and on 21 June 2010 the court (Mr. Justice Ouseley, judge) ruled it unlawful, and revoked it. The city has therefore failed to attain unitary status, and the two tier arrangement of County and District Councils (with Norwich City Council counted among the latter) remains as of 2017.

Жолдар

Норфолк – Англиядағы тас жолы жоқ сирек округтердің бірі. A11 тас жолы Норфолқты M11 арқылы Кембридж және Лондонмен байланыстырады. Батыс жағынан Норфолктен A1 тас жолына тікелей қосылатын екі ғана бағыт бар: A47 Питерборо арқылы Шығыс Мидлендс және Бирмингемге, ал A17 Линкольншир арқылы Шығыс Мидлендске. Бұл екі бағыттың екеуі де Кингс-Линн қаласында түйіседі, сонымен қатар ол A10 тас жолының басталу орны, ол Батыс Норфолқты Эли, Кембридж және Гертфорд арқылы Лондонмен тікелей байланыстырады.

Темір жолдар

Норфолкті Лондонмен байланыстыратын екі негізгі теміржол желісі бар. Great Eastern Main Line қалааралық қызметтерді Ливерпуль көшесіне дейін, арқылы ұсынады, ал Фен желісі мен Кингс-Кросс арасында үнемі қызмет көрсетеді, сондай-ақ Брекленд желісі Норвичтен және батысқа қарай, оның ішінде , , , Манчестер және Ливерпульге қатынау мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

Ауа

Норвич халықаралық әуежайы Еуропаның әртүрлі бағыттарына рейстер ұсынады, оның ішінде Амстердамға тікелей рейсі бар, ол әлемнің кез келген жеріне жалғау рейстерін қамтамасыз етеді.

Диалекті, акцент және лақап аты

Норфолк диалектісі "Бройд Норфолк" деп те аталады, бірақ қазіргі заманда радио, теледидар және елдің басқа аймақтарынан Норфолкқа көшіп келген адамдар сияқты бірқатар себептерге байланысты оның көптеген сөздері мен тіркестері жоғалып кетті. Осының салдарынан, Норфолк тілі диалект емес, көбінесе акцент болып саналады, алайда Норфолк диалектісінен сақталған ерекшелік – аймақтың ерекше грамматикасы. Норфолк тұрғындары кейде "Норфолк кнедлигі" деп аталады, бұл жергілікті тағамның дәстүрлі түрде маңызды бөлігі болған ұннан жасалған кнедликтерге сілтеме. Әлдеқайда жарақаттысы, "Норфолк үшін қалыпты" деген медициналық жаргон сөзі болды, ол аймақтың тұрғындары арасындағы туысқандық некеге байланысты ерекше, шалқары ауылдық аймақ ретіндегі беделіне байланысты айтылған.

Туризм

Норфолк танымал туристік бағыт және бірнеше ірі демалыс орындарына ие. Мұнда көптеген теңіз жағалауындағы курорттар бар, оның ішінде Ұлыбританияның ең үздік жағалаулары, мысалы, Ұлы Ярмут, Кромер және Холкхэм. Норфолк Бродс және басқа да көрнекті табиғи сұлулық аймақтарын қамтиды, ал жағалаудың көптеген бөліктері жабайы құстардың қауіпсіздік аймақтары мен қорықтары болып табылады, ал кейбір аймақтар ұлттық паркілер ретінде белгіленген, мысалы Норфолк жағалауы AONB. Сандрингхемдегі Сандрингхем үйіндегі корольдік резиденция жыл бойы туристерді қызықтырады, ал жағалау мен кейбір ауылдық аймақтар қала тұрғындары үшін демалыс күндерін өткізуге арналған үйлерді сатып алуға танымал орындар болып табылады. Артур Конан Дойл «Баскервиллдің иті» романының идеясын алғаш рет Бертрам Флетчер Робинсонмен бірге Кромерде демалып жүргенде, Black Shuck деп аталатын құпия итке қатысты жергілікті халық әңгімелерін естігеннен кейін ойлап тапты.

Көңіл көтеру парктері мен жануарлар дүниесі

Норфолкте бірнеше ойын-сауық парктері мен зообақтар бар. Ұлы Ярмут маңындағы Тригби залы 1736 жылы Джошуа Смит Эсквайрмен салынған. Онда үлкен жолбарыстар, приматтар және көптеген крокодилдер мен аллигаторлар бар батпақ үйі орналасқан зообақ бар. Холкхэм залы – 18-ғасырдағы сәнді үй және туристерді тарту орталығы. Ол Палладиан стилінде салынған және Солтүстік Норфолк жағалауындағы 3000 акрлық елендер паркінің орталығында орналасқан. Мұнда орманды ойын алаңы, қабырғалы бақ және ауыл шаруашылығы көрмесі де бар. Roarr! Dinosaur Adventure (бұрынғы Dinosaur Adventure) – Ленвадедегі динозаврлар тақырыбындағы саяхат паркі. Ол 85 акр саябақ аумағында орналасқан және динозаврлар жолы, жабық ойын алаңы, биік арқандар курсы және ашық ауада су ойналатын алаңтары бар. Great Yarmouth Pleasure Beach – тегін кіруге болатын ойын-сауық паркі. Мұнда жиырмадан астам үлкен аттракциондар, сондай-ақ, мини-гольф алаңы, су аттракциондары, балаларға арналған ойын-сауықтар және "қуатты" аттракциондар бар. BeWILDerwood – Норфолк Броудс аймағында орналасқан саяхат паркі. Бұл жерде жергілікті балалар авторы Том Блофельдтің «A Boggle at BeWILDerwood» кітабы түсірілген. Ұлы Ярмут жағалауындағы Британия пиерінде әуесқойларға арналған теміржол бар. Сондай-ақ, пиерде атақты Британия пиері театры орналасқан. Банхам зообағы үлкен мысықтар, жыртқыш құстар, сиамгандар және шайыр қоңыр аттар сияқты жануарларға арналған қоршаулары бар саябақтар мен бақтар арасында орналасқан. Оны жыл сайын 200 мыңнан астам адам болып келеді. Норфолқтың солтүстігіндегі Факенхэм қаласына жақын орналасқан Пенсторп табиғи қорығы – тұтқынға алынған көптеген құстар мен жануарлар мекендейтін табиғи қорық. Мұнда лапвинг пен еуразиялық кран сияқты жергілікті құстардан бастап, марабу торғай, үлкен фламинго және маньчжур кран сияқты экзотикалық түрлер де бар. Бұл орын 2008 жылдан 2010 жылға дейін BBC Springwatch бағдарламасын қабылдады. Адам жасаған көлдерде көптеген жабайы құстар мекендейді және көптеген қыстайтын үйректер мен қаздар үшін тоқтау орны қызметін атқарады. Ұлы Ярмуттағы теңіз тіршілік орталығы – елдегі ең ірі теңіз тіршілік орталықтарының бірі. Ұлы Ярмут орталығында тропикалық акулалардың экспозициясы бар, оның бірі – Ұлыбританияның ең үлкен акуласы «Нобби» – медбике акуласы. Су астындағы туннель арқылы өтетін осы экспозицияда Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшақтың қирандылары да бар. Орталықта креветка, теңіз жұлдыздары, акулалар, балық шашағы және конгер балықтары сияқты 50-ден астам жергілікті түрлер де бар. Хунстантондағы теңіз тіршілік орталығы Норфолктегі теңіз құтқару орталығының жетекшісі болып табылады және ол келушілерді тартумен қатар, жақын маңдағы Уош және Солтүстік теңізде табылған ауру және жарақат алған теңіз жануарларын құтқару және қалпына келтірумен де айналысады. Атракциялардың негізгі ерекшеліктері Ұлы Ярмуттағы теңіз тіршілік орталығының ерекшеліктеріне ұқсас, бірақ сәл кішірек.

Norfolk has several amusement parks and zoos. Thrigby Hall near Great Yarmouth was built in 1736 by Joshua Smith Esquire and features a zoo which houses a large tiger enclosure, primate enclosures and the swamp house which has many crocodiles and alligators. Holkham Hall is an 18th century stately home and visitor attraction, constructed in the Palladian style and at the centre of a 3,000 acre deer park on the North Norfolk coast with a woodland play area, walled garden and farming exhibition. Roarr! Dinosaur Adventure (formerly Dinosaur Adventure) is a dinosaur themed adventure park in Lenwade. It is set in 85 acres of parkland and has a dinosaur trail, indoor play area, high ropes course and outdoor water play area. Great Yarmouth Pleasure Beach is a free entry theme park, hosting over twenty large rides as well as a crazy golf course, water attractions, children's rides and "white knuckle" rides. BeWILDerwood is an adventure park situated in the Norfolk Broads and is the setting for the book A Boggle at BeWILDerwood by local children's author Tom Blofeld. Britannia Pier on the coast of Great Yarmouth has rides which include a ghost train. Also on the pier is the famous Britannia Pier Theatre. Banham Zoo is set amongst of parkland and gardens with enclosures for animals including big cats, birds of prey, siamangs and shire horses. Its annual visitor attendance is in excess of 200,000 people. Pensthorpe Nature Reserve, near the town of Fakenham in north Norfolk, is a nature reserve with many captive birds and animals. Such species include native birds such as lapwing and Eurasian crane, to much more exotic examples like Marabou stork, Greater flamingo, and Manchurian crane. The site played host to the BBC's Springwatch from 2008 until 2010. A number of human made lakes are home to a range of wild birds, and provide stop off points for many wintering ducks and geese. The Sea Life Centre in Great Yarmouth is One of the biggest sea life centres in the country. The Great Yarmouth centre is home to a tropical shark display, one resident of which is Britain's biggest shark 'Nobby' the Nurse Shark. The same display, with its walk through underwater tunnel, also features the wreckage of a World War II aircraft. The centre also includes over 50 native species including shrimps, starfish, sharks, stingrays and conger eels. The Sea Life Sanctuary in Hunstanton is Norfolk's leading marine rescue centre and works both as a visitor attraction as well as a location for rescuing and rehabilitating sick and injured sea creatures found in the nearby Wash and North Sea. The attractions main features are similar to that of the Sea Life Centre in Great Yarmouth, albeit on a slightly smaller scale.

Театрлар

Павильон театры (Кромер) Кромер пирсінің соңында орналасқан, 510 орындық зал, ең алдымен «пирстің соңындағы» шоу, «Seaside Special» қойылымымен танымал. Театр сонымен қатар комедия, музыка, би, опера, мюзиклдер мен қоғамдық шараларды ұсынады. Британия Пир театры (Ұлы Ярмут) көбінесе Чакл Бразерс және Джим Дэвидсон сияқты танымал комедия актерлерін қабылдайды. Театр 1200 орындық және Норфолк облысының ең ірі театрларының бірі. Норвичтегі Корольдік театр шамамен 250 жылдан бері қазіргі орнында тұр, Джордж II патшаның билігінің он жылдығындағы Парламент актісі 1761 жылы жойылды. Қаланың ең ірі, 1300 орындық театрында ұлттық гастрольдік қойылымдар, мюзиклдер, би, драма, отбасылық шоулар, комедия, опера және поп-музыка ұсынылады. Норвич Playhouse театры театр, комедия, музыка және басқа да сахналық өнер түрлерін ұсынады. Онда 300 орын бар. Норвичтегі Maddermarket театры 1921 жылы ашылды және ол Елизавета дәуіріндегі театрдың тұрақты қайта жаңартылған алғашқы үлгісі болды. Оның негізін қалаушы Уильям Поелмен бірге жұмыс істеген Нюгент Монк болды. Театрдың 312 орындық залдары бар. Норвич қуыршақ театры 1979 жылы Рей және Джоан ДаСильвалар өз гастрольдік труппасының тұрақты базасы ретінде құрды және 1980 жылы Норвичтің орталық бөлігіндегі ортағасырлық Сент-Джеймс шіркеуінің қайта жаңартылуынан кейін алғаш рет көпшілікке ашылды. Барри Смит және Луис З. Бой сияқты келесі көркемдік директорлар театрдың қазіргі жұмыс үлгісін қалыптастырды. Бұл қуыршақ театрына арналған ұлттық деңгейдегі бірегей орын. Қазіргі уақытта 185 орындық зал, 50 орындық Octagon Studio, шеберханалар, көрме галереясы, дүкен және лицензияланған бар бар. Бұл Шығыс аймағындағы отбасылық ойын-сауық бағдарламасын жыл бойы ұсынатын жалғыз театр. Гараж студия театры (Норвич) әртүрлі орналасулар бойынша 110 адамға дейін орын алады. Ол сондай-ақ тік тұрып көретін шаралар үшін де қолданылуы мүмкін және 180 адамға дейін сыйымды. Platform Theatre (Норвич) Норвич қалалық колледжінің (CCN) аумағында орналасқан, 200-ге жуық көрерменге арналған үлкен сахнасы бар. Театр студенттік және кәсіби труппалардың қойылымдарын қабылдайды. Sewell Barn Theatre (Норвич) Норвичтегі ең кішкентай театр, 100 орындық залы бар. Залда ашық сахнаның үш жағында орналасқан сырғанақ орындықтар бар. Норвич өнер орталығы (Норвич) театры 1977 жылы Санкт-Бенедикт көшесінде ашылды және 290 орындыққа ие. Принцесса театры (Ханстантон) Шығыс жағалаудағы Ханстантон курортында Wash шығанағы мен жасыл кеңістікке қарап тұр. Онда 472 орын бар. Жыл бойы ашық театр комедиядан драмаға дейін, танымал шоулардан музыкаға дейін, әртүрлі талғамдарға сай және балалар қойылымдарын ұсынады. Жазғы маусымы алты апталық, ал жыл сайынғы Рождестволық пантомима қойылады. Шерингхам кішкентай театрында 180 орын бар. Театр түрлі пьесалар, мюзиклдер мен музыкалық қойылымдарды ұсынады, сонымен қатар фильмдер көрсетеді. Горлестон павильоны Норфолк жағалауында орналасқан, Эдвард дәуірінде салынған, 300 орындық ғимарат. Театр пьесалар, пантомима, мюзиклдер мен концерттер, сондай-ақ 26 апталық жазғы маусымды ұйымдастырады.

The Pavilion Theatre (Cromer) is a 510 seater venue on the end of Cromer Pier, best known for hosting the 'end of the pier' show, the Seaside Special. The theatre also presents comedy, music, dance, opera, musicals and community shows. The Britannia Pier Theatre (Great Yarmouth) mainly hosts popular comedy acts such as the Chuckle Brothers and Jim Davidson. The theatre has 1,200 seats and is one of the largest in Norfolk. The Theatre Royal in Norwich has been on its present site for nearly 250 years, the Act of Parliament in the tenth year of the reign of George II having been rescinded in 1761. The 1,300 seat theatre, the largest in the city, hosts a mix of national touring productions including musicals, dance, drama, family shows, stand up comedians, opera and pop. The Norwich Playhouse hosts theatre, comedy, music and other performing arts. It has a seating capacity of 300. The Maddermarket Theatre in Norwich opened in 1921 and was the first permanent recreation of an Elizabethan theatre. The founder was Nugent Monck who had worked with William Poel. The theatre has a seating capacity of 312. The Norwich Puppet Theatre was founded in 1979 by Ray and Joan DaSilva as a permanent base for their touring company and was first opened as a public venue in 1980, following the conversion of the medieval church of St. James in the heart of Norwich. Under subsequent artistic directors – Barry Smith and Luis Z. Boy – the theatre established its current pattern of operation. It is a nationally unique venue dedicated to puppetry, and currently houses a 185 seat raked auditorium, 50 seat Octagon Studio, workshops, an exhibition gallery, shop and licensed bar. It is the only theatre in the Eastern region with a year round programme of family centred entertainment. The Garage studio theatre (Norwich) can seat up to 110 people in a range of different layouts. It can also be used for standing events and can accommodate up to 180 people. The Platform Theatre (Norwich) is in the grounds of City College Norwich (CCN), and has a large stage with raked seating for an audience of around 200. The theatre plays host to performances by both student and professional companies. The Sewell Barn Theatre (Norwich) is the smallest theatre in Norwich and has a seating capacity of 100. The auditorium features raked seating on three sides of an open acting space. The Norwich Arts Centre (Norwich) theatre opened in 1977 in St. Benedict's Street, and has a capacity of 290. The Princess Theatre (Hunstanton) stands overlooking the Wash and the green in the East Coast resort of Hunstanton. It is a 472 seat venue. Open all year round, the theatre plays host to a wide variety of shows from comedy to drama, celebrity shows to music for all tastes and children's productions. It has a six week summer season plus an annual Christmas pantomime. Sheringham Little Theatre has seating for 180. The theatre programmes a variety of plays, musicals and music, and also shows films. The Gorleston Pavilion is an original Edwardian building with a seating capacity of 300, situated on the Norfolk coast. The theatre stages plays, pantomimes, musicals and concerts as well as a 26 week summer season.