Кіріспе

Фиби Этвуд Тейлор (18 мамыр 1909 - 9 қаңтар 1976) – Бостонда дүниеге келген және сол жерде қайтыс болған американдық жазушы. 1930 жылы Барнард колледжін бітіріп, 1951 жылдың желтоқсанында хирург Грантли Уолдер Тейлорға үйленді. Фиби Этвуд Тейлор өзінің атымен, сондай-ақ Фримен Дана және Элис Тилтон псевдонимдерімен де детективтік романдар жазды. Оның алғашқы романы – «Кейп-Кодтың құпиясы», 24 романға созылған «Кодфиш Шерлок» – Эсси Мейо кейіпкерін таныстырды. Тейлордың туындылары жеңіл, көңілді болғанымен, комедиялық емес, бірақ оқуға қызықты және оңай болды. Критик Дилис Винннің айтуынша, «Миссис Тейлор – Бастер Китонның детективтік әдебиеттегі баламасы». Ол Бостонда туып өскені және Кейп-Кодты жақсы білгендіктен, жергілікті колоритке толы кітаптар жазды. «Асей Майо кітаптары 1930-1940 жылдардағы Кейп аймағының мәдениеті мен юморының құнды жиынтығы». Тейлор өзге кітаптары үшін Фримен Дана және Элис Тилтон псевдонимдерін қабылдады, себебі оның баспагері оны екінші сортты романдардың авторы ретінде танытқысы келмеді. Ұлы депрессияны бастан өткерген көптеген адамдар сияқты, ол үнемі ақшаға мұқтаж болды. Оның баспасына жазған хатының бірі жақында бір кітабының қайта басылымында жарияланды, онда ол Леонидас Уизерлл романдарының танымал сериясы үшін Элис Тилтон псевдонімін қабылдауының себебін түсіндірді.

Асей Майо

Асей (шынайы аты Аса) Майо – қарапайым Кейп-Код тұрғыны, бұрынғы теңізшілік мансабында әлемнің көптеген оқиғаларын бастан өткерген, бірақ қазір "Портер Моторс" мұрагеріне жалпы көмекші ретінде жұмыс істейді. Оның жергілікті география және Кейп-Код тұрғындарының өмірі туралы мол білімі бар, ол осы білімін, дене күшін, өте жылдам машинасы мен зор есін пайдаланып, жергілікті қылмыстарды мол жылдамдықпен шешеді. Оның туысы Дженни Майо, жергілікті әңгімелердің қоймасы, көптеген романда маңызды рөл атқарады, ал оның күйеуі Сил көбінесе Асейге көмектеседі. Дженнидің қоғамдық қайырымдылық және азаматтық қызметі жиі Асейдің істеріне бастау береді, бірақ тағы бір үнемі қайталанып тұратын тақырып – жергілікті мәселелерге "сырттан келгендердің" араласуы. Алғашқы Асей Майо туындылары өте қараңғы, бұл, әдетте, Ұлы депрессия кезеңін көрсетеді. Серия жалғасқан сайын, стиль жеңілдеп, соңына қарай комедиялыққа жақындады. Барлық кітаптарда Кейп-Код аймағының ерекшелігі күшті сезіледі, сондай-ақ көптеген кітаптарда уақыттың өтуі де жақсы көрсетілген. Мысалы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жазылған романдарында Майо отын мен резеңкеге қойылған шектеулер, әскери жаттығулар, бесінші колоннаның әрекеттері, азаматтық қорғаныс ұйымдары, қараңғылық және бірінші медициналық көмек курстарынан өтуге кедергі келеді.

Леонидас Визерлл

Леонидас Уизерл ("Шекспирге ұқсайтын адам"), бір кездері жеке ер балалар мектебінде оқытушы болған, 1929 жылғы Уолл-стрит құлауынан барлық ақшасын жоғалтып, анонимді түрде кітап жазуға және кейіннен "Лейтенант Хазелтиннің" оқиғалары туралы радиошоуға көшеді, бұл өмір сүру құралы ретінде, сонымен қатар қылмыстарды шешумен айналысады. Оның өмірін баяндайтын сегіз романның ішінде Уизерл өзінің кінәлі екенін көрсететін ерекше және өте ұятты жағдайларда денеге тап болады, оған түрлі көмекшілер тобының көмегіне жүгінуге, жасырынуға және жалған есімдермен көзге түспеуге, қылмысты ашу алдында кем дегенде бір аң аулау сияқты қуғынға түсуге тура келеді. Романның әрқайсысында Уизерл радиобағдарламада үнемі қайталап тұратын "Канна" – ежелгі шайқасқа сілтеме жасайды, онда Хазелтин кішкентай күштерімен қарсыластарының үлкен армиясын жеңеді. Осы Каннаға жасалған сілтеме Уизерлдің қылмыскерді әділетке беру үшін көмекшілерін жинап, шеберлікпен жоспар құрып жатқанын білдіреді. Хазелтин сондай-ақ "тағдырдың сегізқұбырлы аңтарының" құлқына ілеседі, осы арқылы әр Уизерл романында кем дегенде бір рет керемет кездейсоқтық түсіндіріледі. 1944 жылы кейіпкер "Леонидас Уизерлдің оқиғалары" атты Mutual радиолық детективтік бағдарламасына бейімделді. Детективтік сыншы Диллис Винн Уизерл романдары туралы былай деді: "Бұл кітаптар аса түсінікті емес, бірақ түсінікті болудің қажеті жоқ екенін дәлелдеуде үлкен рөл атқарады – күлкіге қылу әлдеқайда маңызды. Тилтонның кітаптары соншалықты қарбалас, соншалықты күрделі, соншалықты Маркс ағайындыларына ұқсайды, олар сюжетке ие болғандай көрінеді, иә? Бұл қате пікір. Олар оқиғадан оқиғаға карнавалдағы машиналардың соқтығысуы сияқты жылдамдықпен өтеді."

Қылмыс клубы

Тейлордың "Алиса Тилтон" кітаптары Ұлыбританияда Collins Crime Club сериясында жарық көрді; Асей Майо туралы көптеген әңгімелер де сонда жарық көрді.