Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шон Гарланд (7 наурыз 1934 – 13 желтоқсан 2018) – 1977 жылдан 1999 жылға дейін Ирландия Жұмысшылар партиясының төрағасы болды.
Seán Garland (7 March 1934 – 13 December 2018) was the President of the Workers' Party in Ireland from 1977 to 1999.
Ерте өмір
Белведер Плейс тұрғын үйінде, Дублиндегі Маунтджой алаңынан жақын жерде дүниеге келген Гарланд 1953 жылы Ирландия Республикалық Армиясына (ИРА) қосылды. 1954 жылы ол қысқа мерзімге ИРА агенті ретінде Ұлыбритания армиясына қатысып, Армагтағы Гоф казармасы туралы ақпарат жинап, Дублиндегі ИРА-ға жеткізді. Бұл ИРА-ға 1954 жылдың 12 маусымында Гарландтың базаға тікелей қатысуымен сәтті қару-жарақ шабуылын жүргізуге мүмкіндік берді. Гарланд сол жылдың қазан айында Ұлыбритания армиясінен дезертирлік жасады, оның полкі Кенияға аттануға дайындалып жатқан еді. Босатылғаннан кейін Гарланд ИРА қызметіне қайта оралып, Белфастқа қаладағы сол кезде көбінесе бейқұрылыс күйдегі бөлімдермен байланыс орнату үшін жіберілді. Ол Дублинге қайтуға тырысқанда тұтқындалды және 1959 жылдың қараша айында төрт жылға Крамлин Роуд түрмесіне сотталды, онда ол кейіннен ИРА тұтқындарының бас офицері (O. C.) болды.
Born at Belvedere Place, off Mountjoy Square in Dublin, Garland joined the Irish Republican Army in 1953. In 1954, he briefly joined the British Army as an IRA agent and collected intelligence on Gough Barracks in Armagh and supplied it to the IRA in Dublin. This enabled the IRA to carry out a successful arms raid on 12 June 1954, with Garland's active involvement on the base. Garland deserted from the British Army in October of the same year, before his regiment was due to depart for Kenya. Garland returned to IRA service on his release and was sent to Belfast to liaise with the then largely inactive units in the city. He was arrested while trying to return to Dublin and sentenced in November 1959 to four years in Crumlin Road Gaol where he subsequently became officer commanding (O. C.) of the IRA prisoners.
Синн-Фейннен жұмысшылар партиясына дейін
1960 жылдары Гарланд марксист болып, зорлық-зомбылықтан бас тартып, солшыл саяси қозғалысқа ұйымды бағыттауға тырысқан ИРА басшыларының бір ұрпағының өкілі болды. Ол бұл мәселеде Катал Гулдинг және Томас МакДжиолла сияқты тұлғалармен тығыз байланыста жұмыс істеді. 1969-1970 жылдардағы ИРА-ның бөлінісі кезінде Гарланд бас тарту саясатын қолдады және Ресми Синн Фэйннің (ұлттық ұйымдастырушы ретінде) және Ресми Ирландия Республикалық Армиясының (генерал-адъютант ретінде) негізгі тұлғасы болды. Ресми ИРА әскери және азаматтық нысандарға қару қолдану мен бомбалауға ашық қатысты, бірақ 1972 жылдың мамыр айында соғысты тоқтату туралы мәлімдеме жасады. Бұл қарамастан, Ресми ИРА 1970 жылдары қарулы шабуылдар мен қарақшылықтарды жалғастырды және Уақытша ИРА мен Ирландия Ұлттық Азаттық Армиясымен (INLA) бірнеше қақтығыстарға қатысты. 1975 жылдың 1 наурызында Дублиннің Баллимунда Гарланд әйелі Мэримен үйіне қайтып келе жатқанда INLA-ның қастандық әрекетінен аман қалды. Ол шабуыл кезінде ауыр жарақат алды. 1977 жылы Гарланд Ресми Синн Фэйннің бас хатшысы болып сайланды. Сол жылы ол партияның атауын «Синн Фэйн Жұмысшылар Партиясы» деп өзгертуді ұсынды. 1982 жылы ол партия атауынан «Синн Фэйн» префиксін алып тастап, жай ғана «Жұмысшылар Партиясы» деп атауды ұсынды. 1999 жылы Гарланд Мәскеудегі Солтүстік Корея елшілігіне бара жатқанда байқалды. Кейіннен ол жалған АҚШ долларын алу үшін барған деген күдік туды, олар серіктестерінің көмегімен Дублин мен Бирмингемге тасымалданып, онда банкноттар фунт стерлингке немесе нақты долларға айырбасталатын болды. АҚШ билігі бірнеше халықаралық қылмыстық ұйымдар мен миллиондаған долларлық транзакцияларға қатысқан бұл схеманы «Мали операциясы» аясында жойғанын хабарлады. Гарланд Еуропа жөніндегі Ұлттық Форумда Жұмысшылар Партиясын өкілдік етті. 2000 жылы ол Жұмысшылар Партиясының президенті болып сайланды.
In the 1960s, Garland became a Marxist and was one of a generation of IRA leaders who attempted to lead the organisation away from violence and into left wing political agitation. He worked closely in this with figures such as Cathal Goulding and Tomás MacGiolla. During the 1969/70 IRA split, Garland supported the moves to abandon abstentionism and was a key figure in Official Sinn Féin (as national organiser) and Official Irish Republican Army (as Adjutant General). The Official IRA was openly involved in shootings and bombings of military and civilian targets but declared a ceasefire in May 1972. Despite this, the Official IRA continued to carry out shootings and robberies during the 1970s and was engaged in a number of feuds with the Provisional IRA and the Irish National Liberation Army (INLA). On 1 March 1975 in Ballymun, Dublin, Garland survived an INLA assassination attempt while returning home with his wife Mary to his Ballymun home. He was badly wounded in the attack. In 1977, Garland was elected general secretary of Official Sinn Féin. In the same year, he successfully proposed that the party be renamed Sinn Féin the Workers Party. In 1982, he proposed that the prefix Sinn Féin be dropped from the party name to become simply the Workers' Party. In 1999 Garland was allegedly observed visiting the North Korean embassy in Moscow. It was subsequently alleged that he visited to collect forged U. S. dollars which, with the help of associates, would be transported to Dublin and Birmingham where the notes would be exchanged for pounds or authentic dollars. The US authorities announced that this scheme, which they said involved several international crime syndicates and transactions worth millions of dollars, had been uncovered in "Operation Mali". Garland was the Workers' Party representative at the National Forum on Europe. In 2000, he was elected president of the Workers' Party.
КГБ-мен байланысы
1988 жылы Шон Гарланд партия қауіпсіздігін жақсарту мақсатында Жұмысшы партиясының бес мүшесіне дейін "арнайы оқыту" беруді КГБ-ден сұрады. Бұл өтініш Гарландтың "бірқатар құпия байланыстары болған" Дублиндегі КГБ станциясының бастығы арқылы жіберілді. КГБ төрағасы Владимир Крючков бұл өтінішке жағымды қарады. Дегенмен, 1989 жылдың 12 қаңтарында Кеңес Одағы Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің Халықаралық бөлімі, мұндай ынтымақтастық туралы ақпараттың жария болуы Совет Одағының Ұлыбританиямен қарым-қатынасына нұқсан келтіруі мүмкін деген опасымен оны қабылдамады. Крючковтың хаты мен Орталық Комитет шешімінің көшірмелерін Владимир Буковский Ресейден құпия түрде шығарған құпия құжаттар архивінен табуға болады.
In 1988 Sean Garland asked the KGB to provide "special training" to up to five members of the Workers' Party in order to improve party security. This request was made through the KGB station chief in Dublin, with whom Garland had "confidential contacts". The Chairman of the KGB, Vladimir Kryuchkov, viewed the request positively. However, on 12 January 1989, the International Department of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union turned it down, fearing that leaked news of such cooperation would damage the Soviet relationship with the United Kingdom. Copies of Kryuchkov's letter and of the Central Committee decision can be found in an archive of classified documents smuggled out of Russia by Vladimir Bukovsky.
Ұстап беру туралы дау
2005 жылдың 7 қазанында Гарландты Белфаста британдық арнайы әуе күштері АҚШ билігі ұсынған экстрадиция талабы бойынша ұстады. Ол сол кезде Жұмысшы партиясының Ардфейс/Жылдық конференциясына қатысып жатқан еді. АҚШ билігі Гарландтың 1998 жылы Беларусь, Чехия, Дания, Ұлыбритания, Ирландия Республикасы, Польша және Ресейде жалған АҚШ долларын – «супердоллар» немесе «суперноталар» – тарату және қайта сатумен айналысқанын мәлімдеді. Олар сондай-ақ банкноттардың көзі Солтүстік Корея үкіметі екенін айтты. Гарланд кепілдікпен босатылды. Содан кейін АҚШ-тың экстрадициялау әрекетіне қарсы науқан басталды. Оның қолдаушылары АҚШ Гарланд Ирландия шекарасының солтүстігіне сапарлағанша күтіп, оны ұстап беруді сұрады, себебі Ұлыбритания билігі Ирландия Республикасынан гөрі келісуге көбірек дайын болады деп сенді. 2005 жылдың 9 қазанында «Санди Таймс» газеті Гарландтың 1998 жылы іріксіз Ресми ИРА штабының басшысы болғанын хабарлады. 1 желтоқсанда Белфаст жоғарғы соты Гарландты ұстауға ордер шығарды, өйткені ол экстрадициялық отырысқа келмеді. 2006 жылдың 1 сәуірінде Гарланд Жұмысшы партиясының президенті болып бірауыздан сайланды және Дублинде жиналған партия мүшелеріне арнаған сөзінде АҚШ-қа экстрадициялауға жасалған кез келген әрекетке қарсы күресемін деп уәде берді. 2008 жылы ол президенттік лауазымнан кету ниетін жариялады және 2008 жылдың 17 мамырында Мик Финнеганмен ауыстырылды. Гарланд партияның Орталық Атқару комитетінің мүшесі және Ұлттық қазынашысы болып қалды. Гарланд 2009 жылы Дублинде ұсталды және АҚШ-тың оны экстрадициялау туралы өтініші 2011 жылы қарастырылды. Оның экстрадициясына қарсы науқан жалғасты, оған Жұмысшы партиясынан тыс көптеген белгілі тұлғалар тартылды, соның ішінде партияның құрметті төрағасы Крис Хадсон да бар. Ол Ирландия, Ұлыбритания және одан да алыс елдердегі көптеген саяси қайраткерлерден қолдау іздеді және алды. Олардың арасында Оирахтас (Ирландия Парламенті) депутаттары, Еуропарламент депутаттары және жергілікті саясаткерлер болды. Гарланд сонымен қатар музыканттар Пит Сигер, Кристи Мур, Алабама 3 және Джон Спиллен сияқты өнер индустриясынан да қолдау алды. Гарландтың қолдаушылары 77 жастағы Гарландтың қант диабеті және ішек қатерлі ісігі сияқты бірнеше ауыр денсаулық проблемалары бар екенін атап өтті. 2011 жылдың 21 желтоқсанында жоғарғы сот судьясы Джон Эдвардс Гарландты экстрадициялау туралы АҚШ-тың өтінімін қабылдамады. Эдвардс судья сотқа өтінішті қанағаттандыруға ниеті жоқ екенін және оның себептерін кейінірек хабарлайтынын айтты. 2012 жылдың 27 қаңтарында Эдвардс судьясы АҚШ экстрадициялауды талап еткен қылмыс Ирландия Республикасында жасалған деп есептелгендіктен, сот Гарландты экстрадициялауға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Сондықтан ол істі Гарландты Ирландияда қудалауға негіз бар ма, жоқ па, соны қарастыратын Бас Прокуратураға жіберуге міндетті болды. 2012 жылдың 29 мамырында Гарланд өзінің серігі Ноэль Калленнің жерлеу рәсімінде сөз сөйледі, Калленнің ұлы Джейкпен бірге. Ноэль Каллен – Жұмысшы партиясының маңызды тұлғасы, 52 жасында қатерлі ісікке шалдығып қайтыс болды. Гарланд досының құштарлығы, адамгершілігі және білімге ұмтылысы туралы айтқаннан кейін Джейк пен Ноэльдің қызы Рионаға жұлдызды ара және Ирландия туын тапсырды.
On 7 October 2005, Garland was arrested in Belfast by British Special Air Service following an extradition application issued by U. S. authorities. He had been attending the Workers' Party Ardfheis/Annual Conference at the time. The United States authorities alleged that Garland had been involved in the distribution and resale of counterfeited U. S. dollars – so called "superdollars" or "supernotes" – in 1998 in Belarus, the Czech Republic, Denmark, the UK, the Republic of Ireland, Poland, and Russia. They also alleged that the source of the banknotes was the government of North Korea. Garland was released on bail. A campaign was then launched against the U. S. extradition attempt. His supporters claimed the U. S. waited for Garland to travel north of the Irish border before seeking his extradition, believing the United Kingdom authorities would be more willing to acquiesce than those in the Republic of Ireland. On 9 October 2005, a Sunday Times article alleged that Garland became chief of staff of the largely inactive Official IRA in 1998. On 1 December, the High Court in Belfast issued a warrant for Garland's arrest after he failed to appear for an extradition hearing. On 1 April 2006, Garland was unanimously re elected as President of The Workers' Party and in a keynote address to the party membership gathered in Dublin, he vowed to fight any attempt to extradite him to the United States. In 2008 he announced his intention to retire from the presidency and was replaced in the position on 17 May 2008 by Mick Finnegan. Garland remained a member of the party's Central Executive Committee and was its National Treasurer. Garland was subsequently arrested in Dublin in 2009 and the application by the U. S. to extradite him was heard in 2011. The campaign against his extradition continued, bringing in a number of prominent individuals from outside the Workers' Party including its Honorary Chairman Chris Hudson. It sought and received support from numerous political figures from across the spectrum in Ireland, Great Britain and further afield. Among these were dozens of members of the Oireachtas (Irish Parliament), MEPs and local politicians. Garland also received support from the entertainment industry including musicians Pete Seeger, Christy Moore, Alabama 3 and John Spillane. Garland's supporters pointed out that the 77 year old had been diagnosed from a number of serious medical conditions including diabetes and bowel cancer. On 21 December 2011, Justice John A. Edwards in the High Court dismissed the U. S. application for Garland's extradition. Justice Edwards told the court he was not disposed to grant the application and would furnish his reasons for doing so later. On 27 January 2012, Justice Edwards stated that since the offence for which the U. S. wanted to extradite was regarded as having been committed in the Republic of Ireland the Court was prohibited from extraditing Garland. He was therefore obliged to refer the case to the Director of Public Prosecutions who would consider whether there was a case for prosecuting Garland in Ireland. On 29 May 2012, Garland spoke at the funeral of his comrade Noel Cullen, alongside Cullen's son Jake. Noel Cullen was a key figure in The Workers Party who died of cancer at the age of 52. Garland spoke on his friend's passion, humanity, and quest for knowledge before handing Jake and Noel's daughter Ríona a starry plough, and an Irish flag.