Кіріспе

Майкл Науманн (8 желтоқсан 1941 жылы туған) – неміс саясаткері, баспагер және журналист. 1998 жылдан 2001 жылға дейін Германияның мәдениет хатшысы қызметін атқарды. Ол Мари Варбургқа үйленген, ол Эрик Варбургтың қызы және Макс Варбургтың немересі. 2012 жылдан 2021 жылға дейін Науманн Берлиндегі Баренбойм-Саид академиясының директоры болды.

Ерте өмір және білім

Науманн Кётен қаласында адвокаттың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі 1942 жылы Сталинград шайқасында қаза тапты. 1953 жылы он бір жасында Науман анасымен бірге Гамбургке қашуға мәжбүр болды. АҚШ-қа эмиграциялаған еврей туыстарымен байланысы болғандықтан, ГДР Мемлекеттік қауіпсіздік министрлігі оны мақсат тұтты. Науман 1969 жылы Мюнхен университетінде саяси ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын қорғап, Оксфордтағы Королева колледжінде Флори стипендиаты ретінде оқуын жалғастырды. Науман Карл Краустың "Der Abbau der verkehrten Welt" ("Бұрыс әлемді жеңу туралы") еңбегі бойынша диссертациясын жазды, ал 1978 жылы "Қаһармандықтың құрылымдық өзгеруі, қасиеттіден бейжүздіге" тақырыбында хабилитациясын қорғады; ол сонымен қатар революция теориясы бойынша бірнеше академиялық эсселер жазды.

Баспасөз және БАҚ саласында

Науманн Der Spiegel және Die Zeit журналдарында жұмыс істеді, соңғысында бас редактор, кейіннен баспагер болды. 1985 жылы Науманн Rowohlt Verlag баспасының баспашысы болды. 1995 жылы Нью-Йоркке барып, алдымен Metropolitan Books басшысы, сосын Henry Holt басшысы болды. 2004 жылдан бастап 2007 жылы Гамбург қаласының мэріне кандидат болғанға дейін неміс теледидарындағы Talk im Palais атты интеллектуалды саяси ток-шоуын жүргізді. 2010 жылдан 2012 жылға дейін ол Cicero журналының бас редакторы және баспашысы болды.

Мәдениет министрі

1998 және 2001 жылдар аралығында Науманн баспа саласына қайта оралғанға дейін федералды үкімет үшін алғашқы Мәдениет хатшысы (неміс тілінде: Beauftragter der Bundesregierung für Kultur und Medien) қызметін атқарды. Оның ең есімде қалатын ісі – Берлиндегі қаза тапқан еврейлерге арналған ескерткіштің алғашқы жобасын оның монументалды абстракциясы үшін қабылдамауы және оның орнына Питер Айзенман ұсынған екінші жобаны таңдауы болды. Бұл жобаға жер астындағы "Ort der Information" – ақпарат орталығы кірді, ол келушілерге Холокост тарихы туралы алғашқы мәліметтерді ұсынады.

Гамбургтің мэріне кандидат

2007 жылдың соңында Науманн 2008 жылдың 24 ақпанында Гамбург қаласында өткен мэр сайлауына Германияның Социал-демократиялық партиясының ресми кандидат атанды. 2008 жылғы Гамбургтегі сайлау социал-демократтар үшін алдын ала қиындықтар тудырды. Гессенде өткен сайлаудан кейін, бірнеше апта бұрын, партия басшысы Курт Бек Батыс Германиядағы жергілікті социал-демократтарға жергілікті азшылық үкіметін құруға мүмкіндік берді, осы үкіметтің жаңадан пайда болған, даулы Сол партия қолдауына ие болуына рұқсат берді (Германияның шығыс бөлігінде Сол партияның алдыңғы PDS партиясымен толыққанды коалициялар 1990 жылғы Германияның бірігуінен бері жылдар бойы қалыпты жағдай болған, бірақ Батыста әрқашан тыйым салынған). Бек Гамбургтегі сайлауға дейін осы азшылық коалицияларын, Сол партияның қолдауымен толеранттықпен қарауды қолдап, екіұшты мәлімдеме жасады, ал бұрын мұны мүлдем жоққа шығарған еді. Бұл Гамбургтегі сайлаудың соңғы, шешуші аптасында бұқаралық ақпарат құралдарында үлкен дау тудырып, Науманның науқан тақырыптарын – әлеуметтік әл-ауқатты жақсарту, білім беруді жетілдіру және Гамбург инфрақұрылымын дамытуды көлеңкеге түсірді. Науман өзінің науқаны барысында ерекше атап өткен мәселе – қала үкіметі атынан референдумдарды қабылдау және адалдық болды, өйткені консервативті мэр Оле фон Бюст бірқатар референдумдарды елемегені және олармен байланысты мәселелер туралы жалған мәлімдеме жасағаны үшін белгілі болды, әсіресе қаланың мемлекеттік ауруханалары мен Гамбург портының бөліктері сияқты қоғамдық мүлікті жеке инвесторларға сату мәселесінде. Бектың Сол партиямен жергілікті ынтымақтастық туралы екіұшты мәлімдемелері Науманды сайлаудан кейін Сол партиямен кез келген ынтымақтастықты қайта-қайта және қатаң түрде жоққа шығаруға мәжбүр етті, тіпті сайлау нәтижесіне қарамастан, оларды бірнеше рет «Советтік коммунистер» деп айыптады, «Мен оларға тілдерін түсінетіндей етіп айтам: Nyet!» деген сөзді қайталап айтты. Науман мұны сенімді түрде айта алды, өйткені ол отбасымен бірге бала кезінде Шығыс Германияның коммунистік режимінен қашқандығын және журналист ретінде осы мәселелерді қарастырғандығын атап өтті, мысалы, ол 1978 жылдан 1987 жылға дейін солшыл, бірақ қатаң коммунизмге қарсы саяси «Der Monat» журналының бас редакторы болған (Мелвин Дж. Ласки құрған). Фон Бюст Науманның Сол партиямен ынтымақтаспау ниетіне шынайы сенетінін айтып, Науманның бұл мәселеге қатысты адалдығын жоққа шығарды, бірақ соңында бұл Науманға емес, SPD-дегі «радикалды» қайраткерлерге байланысты болады деп мәлімдеді. Науман өзін үгіт-насихат барысында либералды, адал, космополиттік зиялы ретінде көрсетті, бірақ көпшілік алдында және телеинтервьюларда жақсы оратор еместігін көрсетіп, өзіне бақытсыздық әкелді. Оның науқан уәделері туралы ерекше қысқа, бірақ нақты хабар беруді сұрағанда сүрініп, кекетіп тұрған видеосы YouTube-қа бірнеше рет жүктелді. Аталған сұхбатта фон Бюст сонымен қатар СДПК мен Сол партияның Берлин бөлімдері арасындағы құпия кездесу туралы айтты. Бірден кейін бір репортер Науманға барып, ол кездесуге қатысқан-бармағанын сұрады, Науман ашуланып, «балаларымның өмірімен» ант берді, бұл БАҚ-тың әдеттегідей, сайлаудан кейін Сол партиямен ынтымақтаспауға қатысты әдепсіз, көркемсөз ант ретінде қабылдады, тіпті Науман тек сол кездесуге қатысқан-бармағаны туралы ғана айтқан болатын. Саясат зерттеушілердің мәліметінше, соңғы аптадағы шешуші дауыстардың шамамен 3%-ы социал-демократтардан бас тартып, үйде қалды немесе консерваторларға көшті. Бұл Науманды жасылдармен коалиция құру мүмкіндігінен айырды. Дегенмен, Гамбургтегі сайлау нәтижесі социал-демократтар үшін жақсы болды. Олар 2004 жылмен салыстырғанда 3%-ға, тіпті Науманның 2007 жылдың соңында мэрлікке кандидат ретінде ұсынылған кездегі сауалнамалармен салыстырғанда шамамен 10-15 пайызға артты. Шындығында, Науманның қала әкімі болуына кедергі келтірген жалғыз демографиялық топ – 60 және одан жоғары жастағы қарт азаматтар болды, бұл Курт Бекты Гамбургте «келешек күші» болады деп айтуға итермеледі. Дегенмен Науман Сол партиямен коалиция құрмауға, тіпті Сол партияның қолдауымен жасылдармен азшылық коалициясын құрмауға берген уәдесін сақтады. Соңында Науманның қалаған серіктестері, жасылдар, бұрынғы науқанында жариялаған екінші таңдауына, фон Бюсттың консервативті ХДС партиясына қосылды, тіпті бұл жарияланым оларға 2,7% шығын әкелгенімен, 2004 жылғы сайлаудағы 12,3% көрсеткіштен 9,6%-ға төмендеді. Гамбург пен Шлезвиг-Гольштейннің Статистикалық кеңсесінің мәліметтері бойынша, жасылдар жоғалтқан дауыстардың барлығы дерлік Сол партияға түсті, Науманның сайлаушыларға бұлай істемеуді үнемі шақыруына қарамастан, «Сол партияға әрбір дауыс фон Бюстті лауазымында ұстайтын бір дауыс болады» деп қайта-қайта айтқан. («Jede Stimme für die Linkspartei ist eine Stimme für den von Beust Senat») Науман бұрын айтқандай, 24 ақпанда өткен сайлаудан кейін SPD фракциясына орын алды. 22 мамырда ол 15 маусымда «Die Zeit» басылымының редакторы лауазымына оралу үшін өзінің депутаттығынан бас тартатынын мәлімдеді.