Хаифада 1959 ж. болған Вади Салиб көтерілісі: марокколық еврей иммигрантты полицияның атуы нәтижесінде туды. Мизрахи еврейлеріне қатысты кемсітушілікке наразылық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вади Салиб шерулері – 1959 жылы Израильдің Хайфа қаласындағы Вади Салиб ауданында болған бірнеше көше демонстрациялары мен вандализм актілері. Олар полиция қызметкерлерінің марокколық еврей иммигрантын атып өлтіруінен басталды. Шерушілер полицияны мизрахи еврейлеріне қатысты этникалық дискриминация жасады деп айыптады. Израильдік ғалым Орен Ифтахел бұл шерулерді «мизрахилердің даму қалаларынан тыс жерлердегі алғашқы наразылық толқыны» деп сипаттайды.
The Wadi Salib riots were a series of street demonstrations and acts of vandalism in the Wadi Salib neighborhood of Haifa, Israel, in 1959. They were sparked by the shooting of a Moroccan Jewish immigrant by police officers. Demonstrators accused the police of ethnic discrimination against Mizrahi Jews. Israeli scholar Oren Yiftachel characterizes the riots as "the first wave of Mizrahi protest outside the [development] towns."
Тарих
1959 жылғы 9 шілдеде полиция Уәди Салиб тұрғыны Яков Елкарифке тап болды, ол мас күйде болғандықтан қоғамдық тәртіпті бұзып жатқан еді. Ол өзін ұстауға келген полиция қызметкерлеріне бос бөтелкелер лақтырып, әрекеттерімен шатастыра бастағанда, оған оқ атып, ауыр жарақат келтірді. Тұрғындар полиция көлігін қоршап алып, бір офицерді көліктен сүйреп шығарды. Ол тек әуеге оқ аталғаннан кейін ғана босатылды. Оқиғадан кейін куәліктер қарама-қайшы болды. Бір куәгердің айтуынша, Елкариф офицерді қорқытып, ашуландырған. Тағы бір куәгердің пікірінше, марокколық иммигрант ретінде қаралатын, яғни, зорлыққа бейім және ыстық мінезді Елкариф, қоғамдағы орны болмағандықтан атылып құлаған. Соңында тағы бір куәгер полиция офицері жағдайды басып тыныштандыру мақсатымен атып, нәтижесінде Елкарифтің оққа ұшуы кездейсоқ болғанын мәлімдеді. Оның қайтыс болғаны туралы жалған ақпарат тарағаннан кейін, бірнеше жүз Уәди Салиб тұрғыны негізінен ашкеназилер тұратын Хадар ХаКармель ауданына шеру тартты, дүкендердің терезелерін сындырып, көліктерге өрт қойды. Бұл оқиға Израиль яһудилері арасындағы этникалық кемсітушіліктің алғаш рет мойындалуына әкелді. 1948 жылы Израиль мемлекеті құрылғанға дейін "Мизрахим" термині кеңінен қолданылмаған, бірақ еврей лексиконына Жақын Шығыс және Солтүстік Африка шыққан яһудилерді білдіретін кең мағынада қолданылатын термин ретінде енді. Мизрахимдер пассивті қабылдаушылар ретінде қарастырылса, ашкеназилер Израильдегі еврей ұлттық қауымдастығының сионистік көрінісін құруға белсенді үлес қосты. Уәди Салиб шеруі әлі де Израиль қоғамында Мизрахи және ашкенази яһудилері арасындағы қақтығыстарға әкелген әлеуметтік дерттің белгісі ретінде сақталды.
On July 9, 1959, police confronted a Wadi Salib resident, Yaakov Elkarif, who was drunk and disturbing the peace. When he began behaving erratically and hurling empty bottles at the police sent to arrest him, he was shot and seriously wounded. Residents surrounded the police vehicle and dragged an officer out of it. He was released only after shots were fired in the air. Conflicting testimonies arose from the event. One witness claimed Elkarif provoked the officer through threats. Another witness offered that Elkarif, perceived as a stereotypical Moroccan immigrant i. e., violent and hot tempered was shot for his lack of standing in society. Lastly, another witness claimed that the officer fired with the intention of calming the situation, which resulted in Elkarif's accidental shooting. After false rumors circulated that he had died, several hundred Wadi Salib residents marched to Hadar HaCarmel, a predominantly Ashkenazi district, smashing shop windows and setting cars on fire. This event marked the initial recognition of ethnic discrimination among Israeli Jews. Prior the creation of the State of Israel in 1948, the term “Mizrahim“ was not commonly used, but entered the Jewish lexicon as a term used broadly to refer to Jews Middle Eastern and North African ancestry. The Mizrahim were viewed as passive recipients, whereas the Ashkenazim actively contributed to the creation of the Zionist vision of a Jewish national community in Israel. The Wadi Salib riots still resonate in Israeli society as a symptom of the social malaise that led to clashes between Mizrahi and Ashkenazi Jews.
Мұра
1979 жылы Амос Гитай "Ме'урот Вади Салиб" ("Вади Салиб оқиғалары") тақырыбында фильм жасады. Вади Салиб көтерілісі көптеген ғылыми мақалаларда талқыланған.
In 1979, Amos Gitai produced a film on the subject Me'urot Wadi Salib ["the events of Wadi Salib"]. The Wadi Salib riots have been discussed in many scholarly articles.