Кіріспе

Валонг – Үндістанның Аруначал Прадеш штатының ең шығыс бөлігіндегі Анжау ауданындағы әкімшілік орталық және осы аттас округтің бас кеңсесі. Мұнда Үндістан армиясының шағын гарнизоны да орналасқан. Валонг Лохит өзенінің жағасында орналасқан, ол Валонгтың солтүстігінде 35 км қашықтықтағы Кахо өтегіндегі Үндістан-Қытай шекарасынан кіреді. Валонг – материктік Үндістанның ең шығыс қаласы. Ол Кибитудан оңтүстікке қарай 20 км, Дипху өтегінен батысқа қарай 60 км (Үндістан, Қытай және Мьянманың үштік қиылысына жақын) және Гавайдағы аудан орталығынан солтүстікке қарай 90 км қашықтықта жатыр. Анжау ауданы 2004 жылы Лохит ауданынан бөлініп шықты.

География

Валонг Тибет шекарасынан оңтүстікке қарай шамамен 20 километр қашықтықта, Брахмапутраның саласы – Лохит өзенінің батыс жағалауында жатыр. Валонг маңындағы орман жануарларға бай. Мишми такин, қызыл горал және жапырақты мунджак сияқты сирек кездесетін сүтқоректілер, сондай-ақ құстардың арасында сирек Склатер моналы табылады. Бұл ауданда сонымен қатар Мишми төбелерінің алып ұшатын егершесі (Petaurista mishmiensis) де кездеседі.

Тарих

1911 жылы британдық шенеуніктердің сауалдары Валонгты Миджу Мишмилері көп жылдар бұрын мал өсіру үшін және солтүстіктен төмен түскен немесе қашқан тибеттіктерге пана ретінде салғандығын анықтады. Валонг маңынан бірнеше тастап кетілген ауылдар табылды, онда тибеттіктер тұрған, кейін Тибетке қайтып кеткен.

1911 Қытайлық басып кірулер

Жао Эрфенгтің оңтүстік-шығыс Тибеттегі (Кхам) жорықтары барысында, қытай әскерлері Тибет шекарасындағы Римаға жетті. Олар ондағы барлық тибеттік шенеуніктерді қуғаннан кейін Валонг аймағына еніп, Валонгтан оңтүстікке қарай үш шақырым жердегі Менилкрай деген жерге шекаралық тақтайша орнатты, бұл аймақты Қытайдың бір бөлігі деп мәлімдеді. Біраз уәде бергеннен кейін, 1914 жылы Валонг басшысы британдық саяси өкілге қытайлықтар оны шақырып, британдық шенеуніктерге өз талаптары туралы хабарлауды бұйырғанын мойындады. Саяси өкіл Т. П. М. О'Каллахан тақта мен тіреуін дереу алып тастады. Жао Эрфенгтің жорықтарынан кейін Цин әулеті құлап, қытайлықтар Тибеттегі билігін толығымен жоғалтты. Бірақ 1914 жылғы Симла конференциясында қытайлықтар Валонг аймағын Қытайдың бір бөлігі деп (батыс Кхамның бір бөлігі ретінде) қайтадан талап етті. Тибет және Ұлыбритания делегаттары бұл талаптарды қабылдамады. Тибет пен Британдық Үндістан арасында келісілген Мак-Махон шекарасы Римадан оңтүстікке қарай салып түсті.

1962 жылғы соғыс

[[Файл:Аруначал Прадеш штатындағы Калдар-Уалонг мемориалы. "Шалқар үсті" деген жердегі Валонг шайқасының мемориалы. (Бұл жерде каскалар және басқа да әскери жабдықтар табылды). Қаза тапқандар мен жараланғандардың саны 642 үндістандық және 752 қытайлық құрады. Үндістер Валонг шайқасында жеңілді, бірақ қытай әскерінің шегінуі Үндістанға аумақты қайта иеленуге мүмкіндік берді. 1962 жылғы соғыста қаза болған үндістандық жауынгерлерге арналған мемориал әуежайдың жанына орнатылды, оған Валонг шайқасының қатысушысы жазған мына өлеңдер ойылып қойылған: Оперативтік тікұшақ алаңы бар.