Кіріспе
Чикагодағы ғимарат
Джеймс Р. Томпсон орталығы (JRTC), бастапқыда Иллинойс штатының орталығы деп аталған, Чикаго қаласының Луп ауданындағы 100 W. Рэндольф көшесінде орналасқан, архитектор Хельмут Ян жобалаған постмодерн стиліндегі әкімшілік ғимарат. Постмодернистік ротондасы бар бұл ғимарат штаттың ең көп халқы бар қаласы мен округінде Иллинойс штатының мемлекеттік кеңселерін орналастыру үшін салынды және 1985 жылы ашылды. 2022 жылы мемлекеттік кеңселер жақын жердегі, төмен бағалы ғимараттарға көшірілді, ал Google ғимаратты штаттан сатып алып, екі жылдық және 280 миллион долларлық жөндеу жұмыстарынан кейін 2026 жылы көшіп кіруді жоспарлап отыр.
Тарих
Бұл жер бұрын Эрни Байфилд басқарған Шерман Хаус қонақ үйінің орналасқан жері болған. Қонақ үй 1973 жылы жабылып, 1980 жылы бұзылды. Ғимарат 1985 жылдың мамыр айында Иллинойс штатының орталығы ретінде ашылды. 1993 жылы бұрынғы Иллинойс штатының республикалық губернаторы Джеймс Р. Томпсонның құрметіне аты өзгертілді (бұрынғы атау "Иллинойс штатының ғимараты" атауымен бірге жиі қолданылады). Бұл мүлік Рэндольф, Лейк, Кларк және ЛаСалл көшелерімен шектелген бүкіл кварталды алып жатыр, ол Чикагоның Loop аймағындағы 35 толық көлемді қалалық кварталдың бірі. Томпсон орталығының алдында 1984 жылы Жаң Дюбуфеттің "Тұрған аңмен ескерткіш" мүсіні орналасқан.
Дизайн
Томпсон орталығын Мерфи/Джон фирмасының Хелмут Ян жобалаған, қазір ол JAHN Architects деп аталады. Орталық ашылғанда сыншылар пікірлері қарама-қайшы болды, олар "атасымызды шығарып тастағандай" дейтіннен бастап "тамаша" дейін әртүрлі баға берді. Көше деңгейіндегі панельдердің түсі қызанақ сорпаға теңеді. 17 қабаттан тұратын, барлық жағы шыныдан жасалған ғимараттың сыртқы қабырғалары қисайған және еңкейген, оңтүстік-шығыс бұрышындағы алаңға қарап тұр. Бұл жоба бір жағынан сол кездегі прогрессивті архитектуралық тәсілдерді пайдаланып жасалған, екінші жағынан ірі қоғамдық кеңістіктердің сәнін қайта жаңғыртуға бағытталған. Томпсон орталығына келгендер ғимараттың 17 қабатын, аспанға дейін көтерілген үлкен атриумының жарығында көре алады. Әр қабаттағы кеңселердің ашық жоспары "әрекеттегі ашық үкімет" идеясын жеткізуге арналған. Алғашқы жобада қисық, жылу оқшауланған (екі қабатты) шыны панельдер қарастырылған, бірақ олардың тым қымбат екені анықталды. Жақсырақ, жалпақ, жылу оқшауланған шыны да ұсынылды, бірақ Ян одан бас тартты. Соңында бір қабатты (жылу оқшауланбаған), қисық шыны панельдер қолданылды, нәтижесінде қымбат кондиционерлік жүйе қажет болды, оның жұмыс істеуі өте қымбат, ал ыстық күндері тиімсіз; ішкі температура тым жоғары көтерілді. Ғимарат қыста да қатты суық болады; алғашқы жылдары кейбір қабырға панельдерінің ішкі бетінде мұз пайда болды. Атриумның мәрмәр еденінде бастапқыда жағымсыз су дақтары пайда болды, бірақ бұл мәселе кейін шешілді.
Жақын жердегі көліктер
Жүйенің екінші ең көп келушілерді қабылдайтын Кларк/Лейк 'L' станциясы Томпсон орталығы мен көшенің ар жағындағы 203 N. ЛаСалль ғимаратының арасында орналасқан. Апельсин, жасыл, көк, қызғылт, күлгін және қоңыр желілердің пойыздары осы орталықта тоқтайды. Чикаго жолының үш туннелі ғимараттың тамақ сарайы деңгейіне кіріп, 203 Солтүстік ЛаСалл көшесіне, Чикаго титул және сенім компаниясына және Сити-Холл округінің ғимаратына қосылады.
Өнер
Алдыңғы кіреберістегі француз суретшісі Жан Дюбуфеттің мүсіні, өнердің үлкен коллекциясын ұстаған бұл ғимараттың атмосферасын қалыптастырады. Коллекцияға Иллинойс штатының «Архитектурадағы өнер» бағдарламасымен қаржыландырылған он тоғыз арнайы тапсырыспен жасалған өнер туындылары кіреді. Бұл ғимаратта штаттың «Өнерге процент» бағдарламасы аясында жиналған 600-дан астам туындысының 150-сі де бар. Аталған бағдарлама бойынша мемлекеттік қаржыландырылатын қоғамдық ғимараттар құрылысына бөлінген қаражаттың 0,5 пайызы өнер туындыларын сатып алуға жұмсалады. Иллинойс шеберханасының дүкені де бұл ғимаратта орналасқан.
Ұсынылған сату
Ол алғаш рет қызметке келген кезде Иллинойс губернаторы Род Благоевич штаттық бюджеттің жағдайын жақсарту үшін ғимаратты сатуды ұсынды. Бұл ұсынысқа көп сын айтылды, бірақ кейін 10 жылға төленетін 200 миллион долларлық ипотекаға келісім жасалды. 2004 жылғы маусымда Иллинойс штатының бас прокуроры Лиза Мадиган бұл жоспарды конституцияға қайшы деп жариялады. Жоспар тоқтатылды, бірақ ол штатқа 532 000 доллар заңгерлік шығынға түсті. 2015 және 2017 жылдары губернатор Брюс Раунер де мүлікті сатуды ұсынды, ал оның өтінішін зерттейтін заңнамалық комитет 2017 жылғы ақпанда Демократиялық Өкілдер палатасының спикері Майкл Мадиган тарапынан жарияланды. Бірақ оның әкімшілігі кезінде екі жылдық мемлекеттік бюджеттік дағдарысқа байланысты бұл жоба ілгерілемеді, бұл Томпсон орталығының күрделі жөндеуін қажет етті. 2016–2017 жылдары кинорежиссер және мәдени мұраны қорғаушы Натан Эдди Томпсон орталығы туралы «Starship Chicago» деген қысқаметражды деректі фильм түсірді. Фильмде сәулетші Стэнли Тайгермен де сұхбат алынды. 2019 жылы Иллинойс губернаторы Дж. Б. Прицкер Томпсон орталығын сатуды бастау туралы заңға қол қойды, сатып алушы табуға үш жыл мерзім берілді. Бұл ғимараттың болашағына алаңдаған архитекторлар мен сақтаушылардың белсенділігін күшейтті. Алайда, 2022 жылдың тамызында Прицкер Alphabet компаниясы ғимаратты 105 миллион долларға сатып алатынын хабарлады. Осы соманың 30 миллионы ақшалай төлем болып табылады, ал қалған қаражат Чикагодағы мемлекеттік кеңселердің жаңа орнына айналдыру үшін Харрис Банкі Қосымшасы II сатып алуға жұмсалады.
Танымал мәдениетте
Томпсон орталығы бірнеше фильмдерде түсірілім алаңы болған, оның ішінде 2000 жылғы "The Watcher" және 1990 жылғы "The Kid Who Loved Christmas" фильмдері. 1986 жылғы "Running Scared" фильмі де сол жерде түсірілді. Сонымен қатар, ол 2022 жылғы "Бэтмен" фильмінде "Готэм Сквер Гарден" сыртқы көрінісі ретінде пайдаланылды, алайда ішкі түсірілімдер Лондонның O2 Аренасында жүзеге асырылды.