Кіріспе

Чикаго қаласындағы нео-готикалық көкжай, Иллинойс штаты. Чикаго қаласындағы ғимарат, Иллинойс штаты.

Трибюн мұнарасы – АҚШ, Иллинойс штаты, Чикаго қаласындағы 435 Солтүстік Мичиган даңғылында орналасқан 36 қабатты, 141 метр (463 фут) биіктіктегі нео-готикалық көкжай. 1920 жылдардың басында мұнара үшін өткізілген халықаралық дизайн байқауы 20 ғасыр сәулет тарихындағы маңызды оқиғаға айналды. Чикаго Трибюн газетінің иесі Роберт Р. Маккормик үшін салынған бұл ғимарат 2018 жылдан бері сәнді тұрғын үйлерге айналдырылған. 2023 жылы Landmarks Illinois ұйымынан архитектураны сақтау және жаңа мақсатта пайдалану бойынша Дрихаус сыйлығын жеңіп алды. Бұл мұнарада Tribune және оған байланысты Tribune Media, Tribune Broadcasting, Tribune Publishing компаниялары орналасқан. WGN радиосы (720 кГц) 2018 жылдың 18 маусымына дейін осы ғимараттан хабар таратуды жүзеге асырды. CNN телеарнасының Чикагодағы бюросы да осы ғимаратта орналасқан. Бұл ғимарат Чикагоның тарихи ескерткіштерінің тізіміне енген және Мичиган-Уэкер тарихи ауданының құрамына кіреді. Оның алдында салынған бірінші "Трибюн мұнарасы" 1868 жылы тұрғызылған. Ол 1871 жылы Чикагодағы үлкен өртте қирады.

Дизайн конкурсы

1922 жылы «Чикаго Трибьюн» газеті өзінің 75 жылдығын мерекелеу үшін жаңа бас кеңсесінің ішкі және сыртқы дизайны бойынша халықаралық конкурс өткізді және «әлемдегі ең әдемі және ерекше кеңсе ғимараты» үшін 100 000 доллар сыйлық қорынан 50 000 доллар бірінші орынға бөлді. Конкурс бірнеше ай бойы табысты жарнамалық шара болып қызмет етті, ал түскен өтінімдер американдық сәулет тарихындағы маңызды кезеңді көрсетеді. 260-тан астам өтінім қабылданды. Жеңімпаз – Нью-Йорк сәулетшілері Джон Мид Хауэллс пен Реймонд Худтың нео-готикалық стиліндегі жобасы, жоғарғы бөлігінде тіреулермен. Бірақ көптеген сарапшылар фин сәулетшісі Элиэль Саариненнің жобасын ең үздік деп санады, ол екінші орынды алып, 20 000 доллар сыйлық алды. Саариненнің мұнарасын Луис Салливан сияқты сәулетшілер жоғары бағалады, ол келешектегі көкпарлардың бірнеше буынына, соның ішінде Реймонд Худтың «Макгроу Хилл» ғимараты мен «Рокфеллер орталығы» жобаларына үлкен әсер етті. 1929 жылы Техас штатының Хьюстон қаласында салынған «Gulf Building» ғимараты Альфред К. Финн, Кеннет Францхайм және Дж. Е. Р. Карпентердің жобасы бойынша Саариненнің дизайнына өте жақын келеді. Чикагодағы Сезар Пеллидің 181 West Madison Street ғимараты да Саариненнің жобасынан шабыттанған деп есептеледі. Уолтер Гропиус, Бертрам Гудхью, Уолтер Берли Гриффин, Бруно Таут және Адольф Лус сияқты белгілі сәулетшілердің «Трибьюн мұнарасы» конкурсына ұсынған жобалары қызықты идеяларға толы, бірақ американдық үндіктің басына ұқсас Рашмор тауымен безендірілген жобадай тартымды емес. Бұл жобалар алғаш рет 1923 жылы «Tribune Tower Competition» деген атпен «Tribune» компаниясы тарапынан жарияланды, ал кейін 2001 жылы Кэтерин Соломонсонның «The Chicago Tribune Tower Competition: Skyscraper Design and Cultural Change in the 1920s» кітабында жарық көрді. 1980 жылы «Rizzoli» баспасынан шыққан «The Tribune Tower Competition» кітабында Роберт А. М. Стерн, Стэнли Тайгерман және Брюс Абби сияқты авторлар жұмыстың екінші томына әзіл-қалжыңмен «кешіккен өтінімдерді» ұсынды. Конкурсқа және ғимаратқа қатысты архивтік материалдар Чикаго өнер институтының Райерсон және Бернхам кітапханаларында сақталады.

Дизайн

1922 жылға қарай неоготикалық көкжиектер орнықты дизайн тактикасына айналды, алғашқы маңызды «Американдық тікбұрышты стиль» Касс Гилберттің 1913 жылғы Вулворт ғимаратында пайда болды. Бұл кейінгі үлгі, мүмкін соңғы маңызды үлгі, және тарихилыққа ұмтылуы үшін сынға ұшырады. Трибуна мұнарасының құрылысы 1925 жылы аяқталды және жерден 462 фут (141 метр) биіктікке жетті. Мұнараның шатырындағы әсем тіреулер түнде жарықтандырылғанда ерекше көзге түседі. Худтың көптеген жобаларында болғандай, мүсіндер мен әшекейлерді американдық суретші Рене Пол Шамбелан жасаған. Мұнараның басты кіреберісіне жақын жерде Робин Гуд (Гуд) және ұлықан иттің (Хауэлл) бейнесі салынған, бұл сәулетшілерді еске алу үшін жасалған. Мұнараның жоғарғы бөлігі Францияның Руан соборындағы Tour de beurre («май мұнарасы») үлгісінде жасалған, бұл кешкі готика стиліне тән, яғни шпилі жоқ, бірақ тәж сияқты жоғарғы бөлігі бар. Рене Пол Шамбелан ғимараттың әшекейлеріне, гаргульдерге және басты кіреберіс есіктеріндегі Эзоп экранына мүсіндік шеберлігін салған. Рене Шамбелан Реймонд Худпен бірге Америка радиаторы ғимараты және Нью-Йорктегі Рокфеллер орталығы сияқты басқа да жобалардың үстінде жұмыс істеді. Сонымен қатар, Трибуна мұнарасындағы гаргульдердің арасында бақаның да бейнесі бар. Бұл туындыны Рене Шамбелан француз тегін әзілмен көрсету үшін жасаған.

Танымал ғимараттардың бөлшектерінің жинағы

Tribune Tower құрылысына дейін, Chicago Tribune тілшілері полковник МакКормиктің өтініші бойынша әлемнің әртүрлі тарихи маңызды орындарынан тастар мен кірпіштер әкеліп келді. Осы үзінділердің көпшілігі ғимараттың ең төменгі қабаттарына енгізіліп, олардың қайдан алынғаны көрсетілген. Қабырғаға енгізілген тастардың арасында Сент-Стивен соборы, Тронхейм соборы, Тадж-Махал, Клементин залы, Парфенон, Ая София, Сүлеймание мешіті, Коррегидор аралы, Вестминстер сарайы, Редвуд ұлттық және мемлекеттік парктерінен табылған тас ағаш, Ұлы пирамида, Аламо, Париждің Нотр-Дам соборы, Авраам Линкольннің қабірі, Қытайдың Ұлы қабырғасы, Тәуелсіздік залы, Сантьяго бекінісі, Ангкор Ват, Та Пром, Вавель қамалы, Бантей Срей және Руан соборының майлы мұнарасы бар, ол ғимараттың пішініне шабыт берді. 2011 жылы тастар ескірген көрмеге байланысты алынып тасталды. Жаңа тас көрмесі жоспарланған, бірақ әлі орнатылмаған. Әлемдік сауда орталығынан құтқарылған болат бөлігі қабырғаға қосылды.

Тауэрдің әсерімен салынған ғимараттар

Әлемдегі бірнеше ғимарат Tribune Tower дизайнымен ұқсас, әсіресе Австралияда: Сиднейдегі Грейс ғимаратының және Мельбурндағы Манчестер Юнити ғимаратының мұнаралары. Сонымен қатар, Атланта қаласының орталық бөлігіндегі One Atlantic Center ғимаратын жобалаған сәулетшілерге Tribune Tower әсер еткен, бұл ғимараттың тік бөлігінде және негізінде ең жақсы көрінеді.

Еркіндік мұражайы

2006 жылдың 11 сәуірінде МакКормик Трибюн бостандық мұражайы екі қабатты ғимаратта ашылды, оның ішінде бұрынғы қымбат сыйлықтар дүкені Хаммахер Шлеммер орналасқан жері де болды. Мұражай 2009 жылдың 1 наурызында осы орынды жабып, онлайн мұражайға айналуға күш салды.

Чикагодағы ашық есік

Tribune Tower 2011 жылдан бері Чикаго сәулет қоры ұйымдастырған Open House Chicago іс-шарасына жыл сайын қатысып келеді. Бұл жыл сайынғы мүмкіндік, арқасында келушілер ғимараттың ішін тегін аралай алады.

Кондоны қайта құру

Chicago Tribune, ғимарат ашылғаннан бері негізгі арендаторы болған, ғимаратты пәтерлерге айналдыру мақсатында 2018 жылдың маусым айында көшіп шықты. Ғимаратты пәтерлерге айналдыруға 500 миллион доллардан астам қаржы жұмсалмақ. Мүсін 1940 жылдың 4 маусымында, музыкалық өнерлеулермен және профессор Уильям Уоррен Свиттің сөйлеген сөзімен, сондай-ақ орта мектептің әскери-роталық дайындық корпусының қатысуымен салтанатты түрде ашылды. Онда Хейлдің қолы-аяғы байланған күйі бейнеленген. Пьедесталға "Американың резервтік офицерлеріне арналған" деп жазылған, ал мүсіннің негізінде Хейлдің танымал сөзі: "Елім үшін бір ғана өмірімді жоғалтқаныма өкінемін".

Танымал мәдениетте

2007 жылдың 21 және 28 қарашасында "Бір той мен жерлеу" және "Батырлар туралы әңгіме" атты CSI: NY телесериалының эпизодтарында ғимараттан ұрланған тарихи заттар Мак Тейлорды (Гэри Синиз) оның туған қаласы Чикагоға жеткізді. Оны қуғындаған адамды одан әрі тергеу барысында Тейлор ғимараттың пайдаланылмаған қабатындағы кеңседе өлі дене тапты. Эпизодтардың барлығы Чикагода түсірілді. Конан О'Брайен Нью-Йорктен Лос-Анджелеске жол тартқанда, "The Tonight Show" бағдарламасының алғашқы жүргізушісі ретінде мұнараның жанынан жүгіріп өткенін көрді. "Трансформерлер: Айдың қараңғы жағы" фильміндегі снайперлер Трибун мұнарасының 26-шы қабатынан, тіреулердің астынан оқ жасайды.