Кіріспе

Сараевоға қош келдіңіз - 1997 жылы Майкл Винтерботтомның режиссері, Франк Коттрелл Бойс жазған және Майкл Николсонның "Наташаның оқиғасы" кітабының негізінде жасалған соғыс драмалық фильмі. Фильмде Стивен Диллан, Вуди Харрелсон, Мариса Томей, Эмира Нушевич, Керри Фокс, Горан Вишнич, Джеймс Несбит және Эмили Ллойд ойнайды. Welcome to Sarajevo 1997 жылдың мамыр мен қыркүйек айларында Канн мен Торонто халықаралық кинофестивалінде дүниежүзілік премьерасын өткізді. Оны Ұлыбританияда 1997 жылдың 21 қарашасында FilmFour, ал АҚШ-та 1997 жылдың 26 қарашасында Miramax шығарды.

Сюжет

1992 жылы ITN репортеры Майкл Хендерсон соғыстың жалғасуы кезінде Босния мен Герцеговинаның қоршауда тұрған астанасы Сараевоға барады. Ол жерде ол ең қызықты оқиғалар мен суреттер іздеген америкалық жұлдыз журналист Джимми Флиннмен танысады. Хендерсон мен Флинннің достық пікірлесулері және есеп беру аралықтарында айырмашылықтары бар. Олар Сараеводағы баспагерлердің қоршау кезінде бас қонақ үйі болған "Holiday Inn" қонақ үйінде тұрады. Бұрынғы аудармашы жемқор және жарамсыз болып шыққаннан кейін, ITN Хендерсонның аудармашысы болуға Ристо Бавичті жалдайды. Олардың жұмысы Сараево тұрғындарының азаптарын жанға батып, ашық көруге мүмкіндік береді. Хендерсон Лиубица Ивежицтен, екі жүз бала төтенше жағдайда өмір сүріп жатқан майдан шебінде орналасқан жетімдер үйінен хабарлағанда, жағдай өзгереді. Өсе келе, іріктеп-сайып қарамайтын шабуылдар Ұлыбританияда басты оқиғаға айналып үлгермегеннен кейін, Хендерсон жетімдер үйін өзінің басты оқиғасына айналдырып, соғыс туралы толық назар аударуға және балаларды қауіпсіз жерге көшіруге шақырады. Америкалық көмекші Нина Сараево балаларының Италияға БҰҰ санкциялаған автобуста эвакуациясын ұйымдастырған кезде, Хендерсон оны Емираға, балалар үйінен босниялық қызға, оны эвакуациялауға уәде бергенге сендіреді. Нина бұл заңсыз іс екенін біледі, тек шетелдегі туыстарына ғана беруге рұқсат берілген, бірақ жетімдер үйінің директоры жағдайдың қиындығына байланысты оған рұқсат береді. Хендерсон және оның операторлары эвакуацияны жаңалық ретінде жария ету деген сылтаумен бірге жүреді. Алайда босниялық сербтер жол бойындағы бірнеше нүктеде эвакуацияға кедергі келтіреді. Соңғы қысым кезінде қарулы четниктер автобусты тоқтатып, босниялық серб жетімдерін таңдайды және күшпен түсіреді, оларды бірінші есімдері арқылы анықтайды және оларды жүк көлігіне отырғызады, өйткені олар батысқа кетуден бас тартады. Хендерсон Лондонға Емирамен бірге барып, оны өз отбасына қабылдайды. Бірнеше айдан кейін Хендерсон Сараеводағы бұрынғы продюсерден Эмираның алыстаған анасы оны қайтарып алғысы келетінін алады. Анасының тірі екенін білмейтін Хендерсон Сараевоға оралады, қазір оны қоршау ғана емес, сонымен қатар ұйымдасқан қылмыс да итермелейді және босниялық сарбаз болған Ристоны іздеп табады. Хендерсон одан Эмираның анасын табуға көмектесуін сұрайды. Олар туыстарының бірі Эмираны анасы отбасының қысымымен сәби кезінде жетімдер үйіне жібергенін біледі. Ристоны үйінде мерген өлтірген кезде Хендерсон Холидей Инннің консьержі Зельькодан көмек сұрайды, оған Хендерсон бұрын көмектескен. Зелько көшелер мен жол тосқауылдарын басып өтіп, қыздың өзімен бірге тұруы үшін үмітсіз қалатын Эмираның анасына алып барады. Алайда, ол Эмираның Англияда бақытты екеніне сеніп, асырап алу құжатына қол қояды. Фильмдегі бір әзіл - БҰҰ өкілі Сараево әлемдегі ең нашар дағдарыстың 14-шісі ғана болды деген. Фильмнің ортасында Ристоның досы, виолончельші Харун Сараевоның көшелерінде концерт беремін дейді, ол жер бетіндегі ең нашар орын деп танылғаннан кейін. Ол қауіпті мойындаса да, "адамдар менің музыкамды тыңдап, қуана-қуана өледі" деп мәлімдейді. Фильм Харун Сараевоға қарап тұрған төбеде "бейбітшілік концерті" өткізіп, жүздеген сараевтықтарға виолончель ойнап жатқанда аяқталады. Қатысушылардың арасында Хендерсон, Флинн және жетімдер үйінің бірнеше балалары бар. Хендерсон Харунға қайғылы күлкісін шашады; концерт өте әдемі, бірақ бұл сонымен қатар Сараевоның жер бетіндегі ең нашар орынға айналғандығын білдіреді. Соңғы жазбаларда Эмира әлі Англияда тұрады деп жазылған.

Стиль

Майкл Уинтерботтом оқиғаларды қатыгездікпен суреттейді. Алғашқы көріністе снайперлер үйлену тойына шабуыл жасайды. Басқа да шоқтырғыш көріністерге Хендерсонның фермадағы қырғынға тап болғаны, босниялық серб офицерінің босниялықтарды бейқамдықпен өлтіргені және Хендерсонның Маркале қырғынның біріншісінен кейін келгені жатады. Соғыстан бірнеше ай өткен соң Сараево мен Хорватияның жерлерінде түсірілген фильмде фильмге шынайылық сезімін беру үшін шынайы қираған үйінділер мен соғыс қалдықтары пайдаланылады. Көшедегі қазаға куә болған және оны баяндаған кейіпкерлердің көптеген көріністері тарихи оқиғалардың бейнефильмдерімен араластырылды.

Саундтрек

Фильмде екі танымал музыкалық шығарма қолданылды. "Қорықпа, бақытты бол" Бобби Макферриннің Сараевоның қоршауындағы адамдар бомбалардан жарақат алып, көшелерде қан ағатын жерлер және т.б. Екінші шығарма - Ремо Джацоттоның "Г минордағы Адагио" әні, ол Томасо Джованни Альбинонидің "Г минордағы соната" фрагментіне негізделген. The House of Love тобының "Shine On" (Creation, 1987) және Stone Roses тобының "I Wanna Be Adored" (Silvertone, 1989) әндері Сараево тұрғындарына әсер ететін қараңғы варварлыққа қарама-қайшы келетін ағылшындық тәуелсіз рок классиктерінің қатарына жатады. 1960-шы жылдардағы рок әндері Вьетнам соғысы кезеңіндегі Apocalypse Now және Platoon сияқты фильмдердің саундтректерінде қолданылды. Сараевоға қош келдіңіз фильмінде қолданылған әнұрандар фильмнің дәуіріне жақын танымал болды.

Шығару

Фильмнің әлемдік премьерасы 1997 жылы 9 мамырда Канн кинофестивалінде өтті.

Сыни қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің рейтингi 36 пікірге сүйене отырып 78% -ға жетті, орташа рейтинг 6.8/10. Metacritic-те фильм 24 сыншыдан алынған 100 баллдан 72 балл алған, бұл "жалпысынан жағымды пікірлерді" білдіреді. Entertainment Weekly басылымының Лиза Шварцбаум "Сараевоға қош келдіңіз" сериалына "А-" бағасын берді. Time Out фильмнің "қатаң түрде сезімтал емес режиссерді" таңдағанын мақтады. Марк Савлов The Austin Chronicle газетінде фильмді "соғыс аймағында шетелдік тілшілердің өздерінің журналистік бейтараптығына адал болу мүмкін еместігі туралы кейбір қиын сұрақтарды көтерді" деп мақтады. Эдвард Гутманн Сан-Франциско хроникалы фильмді "журналистік тәуелсіздік пен құмарлықтың арасындағы шекараны зерттейтін, әсерлі, бірақ араласпалы фильм" деп атады. "Нью-Йорк таймс" газетінің Жанет Маслин деген тілшісі жағымсыз пікірін былай деп білдірді: "Бұл оқиғалар Николсон мырзаның және басқалардың өмірлік тәжірибелерін қаншалықты дәл көрсе де, кейбіреулері өте өкінішті түрде алдын ала болжауға болатын". Осыған ұқсас пікірді Чикагоның Sun Times газетінің Роджер Эберті де бөлісті, ол "өнерпаздар жүзіп бара жатқанын және оқиға теңізде екенін жиі сезінеміз" деп жазды, "жасалма және шындықты біріктіретін" импровизация ауасында" фильмге екі жұлдызды шолу берді.

Кассалық жинақ

Фильм Ұлыбританияда 108 экранда көрсетіліп, алғашқы демалыс күндері 199 659 доллар жинап, Ұлыбритания кассасында оныншы орынды иеленді. Екінші демалыс күндері экрандардың санын екі есеге қысқартып, 10 күннен кейін жалпы сомасы 395 710 доллар болды. Америка Құрама Штаттарында ол 5 экранда көрсетіліп, алғыс айту мейрамында 89 274 доллар жинады және 334 319 доллар жинады. Ол Жапонияда 344 000 доллар, Австралияда 230 000 доллар, Германияда, Италияда және Францияда 300 000 доллар жинады, бұл бүкіл әлем бойынша 1,6 миллион доллардан астам.

Марапаттар мен ұсыныстар

Ол Чикаго халықаралық кинофестивалінде "Алтын пальма" және "Алтын Хьюго" сыйлықтарына ұсынылды. Ол 69-шы Ұлттық кинорежиссерлер алқасының (1997) марапаттары кезінде Ұлттық кинорежиссерлер алқасының (АҚШ) "Фильм түсірудегі үздікдігі үшін арнайы марапатталды".