Жапон самурайы Ягю Мунетоси және оның өмірі

Кіріспе

Япон самурайы Ягю Секишусай Тайра но Мунетоши (柳生石舟斎平宗厳 1529 – 25 мамыр 1606) – Жапонияның Сенгоку дәуіріндегі самурай, Шинкаге рю ұрыс мектебін толық игергенімен және оны Токугава әулетіне таныстырғанымен әйгілі. Ол Шинсуке немесе Шинзаэмон деп те белгілі болған.

Ерте өмір

Мунетоши 1529 жылы Ягю Шинуке Ягю ауылында (қазіргі Ягю, Нара) Ямато провинциясында дүниеге келген. Оның әкесі Иэтоши жер иесі болған. Мунетоши 12 жасқа толғанда, Иэтоши Кисава Нагамаса деген генералға қосылып, Миёши Чокейдің күшейіп келе жатқан билігіне қарсы тұрды. Бірақ Кисава шайқаста қаза тауып, Ягюлар қорғанысқа көшті. Ямато провинциясының жартысынан астамын бақылаған Миёси, қалған бөлігін өзінің лейтенанты Цуцуи Чуншоға тапсырды. Цуцуи мен Ягю бұрын да қарым-қатынаста болғандықтан, Чуншо уақытты өткізбеді. 1544 жылы ол 10 мың әскермен Ягю қамалына шабуыл жасады. Кофукудзи ғибадатханасының «Тамон Ники» жылнамасында жазылғандай, Ягюлар бастапқыда дайындықсыз ұсталды, бірақ Иэтоши әскерін қорғаныс шайқасына дайындады. 15 жастағы Мунетоши өзінің шағын жасағын тиімді басқарды. Цуцуи әскері қамалды қоршап алды, айналасындағы үйлер мен ауылдарды өртеп, сыртқы қамалды басып алып, сумен жабдықтауды тоқтатты, бірақ негізгі қамал әлі де тұрды. Ягю үш күн бойы қарсылық көрсетті, бірақ олардың саны көп болмағандықтан, Цуцуиге бағынудан басқа амалдары қалмады. Чуншоның ұлы Фуджикацу Иэтошиге жіберген хатында Мунетошиді ерекше мақтады. 1559 жылы Миёси Хисахиде Цуцуиге шабуыл жасап, Ямато провинциясын басып алуға шешім қабылдады. Ол Мунетошиге хабар жіберіп, олардың бұрынғы жерлерін және мәртебесін Ягюға олардың қызметі үшін қайтаруға уәде берді. Цуцуилер жеңіліске ұшырады, ал Ягю Миёсинің қол астында маңызды рөл атқарды. Атап айтқанда, Миёси Мунетошиге То’уномине шайқасындағы батылдығы үшін марапат берді. Миёси тауды басып алуға тырысқанда сәтсіздікке ұшырады, ал Мунетоши әскер шегінетін кезде тылдан қорғады. Ол жараланды, бірақ сөйлеммен күресіп, жаудың бірнешеуін өлтірді. Мунетоши шайқастан аман қалмай жаздады, бірақ Мацуда Мунесиге атты әскер Мунетошиді құтқару үшін өмірін құрбан етті. Бірақ «Кантори» «Катори» деп оқылатын канджидің қате жазылуы болуы мүмкін, яғни «Катори Шинто рю». Эдо Ягю отбасының жазбаларында ол Тода рю, Чүдзё рю тармағын оқығандығы айтылған. Барлық отбасылық жазбалар мен Мунетошидің сақталған жазбалары оның Камидзуми Хидецунамен танысқанға дейін жас кезінен бастап әскери өнерді зейін қойып оқығандығын көрсетеді. Мунетоши Синкаге рю-ны оқытуды жалғастырды, әсіресе немересі Хёгоносуке Тошитосиге және Конпару рю театр мектебінің басшысы Такеда Уджикацуға. Мунэноридің Эдо Ягю тармағында тек Джубей Мицутосиге 厳 таңбасы берілді, бірақ отбасының 5-ші басшысынан бастап 俊 таңбасы қолданылды, сонымен қатар «тоси» деп оқылды. Тарихшылар алғаш рет 宗厳 деген есіммен кездескенде, оны қалай оқу керегін анық білмеді. Ягю отбасының жазбаларында айтылудың жалғыз ұсынысы – Сонгон, Мунетоши «Секишусай» есімін алғанда қолданған таңбалардың қытайша оқылуы. 18 ғасырдың соңындағы отбасылық шежірелер жинағы Кансей Чошу Шокафу «Мунеёши» деп атады. 1955 жылы Ягю Тошинаганың «Шоден Шинкаге рю» еңбегі жарық көргеннен бастап Ягю отбасының айтылуы бұрынғыдан гөрі жиі қолданылатын болды.

Munetoshi was born Yagyū Shinsuke in 1529 in Yagyū Village (present day Yagyū, Nara) in Yamato Province. His father, Ietoshi, was a minor landed lord. When Munetoshi was 12, Ietoshi joined a general named Kisawa Nagamasa in contesting the growing power of the warlord Miyoshi Chōkei. However, Kisawa was killed in battle, and the Yagyū found themselves on the defensive. With over half of Yamato Province under his control, Miyoshi left the rest of the conquest to his lieutenant, Tsutsui Junshō. The Tsutsui and the Yagyū had feuded previously, and Junshō wasted no time. In 1544 he attacked the Yagyū at Yagyū Castle with some 10,000 men. According to the Tamon in Nikki, a chronicle of the Kōfuku ji temple, at first the Yagyū were caught by surprise, but Ietoshi rallied his troops for a defensive battle. Munetoshi, a young man of 15, ably led a small troop of his own. The Tsutsui troops surrounded the castle, burned the surrounding houses and villages, took control of the outer castle and cut off the water supply, but the main castle still held out. The Yagyū held out for three days, but they were greatly outnumbered, and had no choice but to capitulate, and submit to the Tsutsui. One message sent by Junshō's son Fujikatsu to Ietoshi singles out Munetoshi in particular for praise. In 1559, the warlord Matsunaga Hisahide decided to attack the Tsutsui and take control of Yamato Province. He sent a message to Munetoshi promising to restore their old lands and position to the Yagyū in exchange for their service. The Tsutsui were overthrown, and the Yagyū grew prominent under Matsunaga. In particular, Matsunaga gave Munetoshi a citation for valor for his performance in a battle at To'unomine. Matsunaga's attempt to take the mountain was repulsed, and Munetoshi fought in the rearguard as the army retreated. He was wounded, but fighting with a spear he killed several of the enemy. Munetoshi almost did not survive the battle, but a retainer named Matsuda Muneshige sacrificed his life to save Munetoshi's. But "Kantori" may simply be a misreading of kanji meant to read “Katori”, thus signifying "Katori Shintō ryū". An Edo Yagyū family record suggests that he studied Toda ryū, a branch of Chūjō ryū. All family records and Munetoshi's own surviving writings suggest that he was an enthusiastic student of the military arts from a young age, before he met Kamiizumi Hidetsuna. Munetoshi continued to teach Shinkage ryū, in particular to his grandson Hyōgonosuke Toshitoshi, and Takeda Ujikatsu, the head of the Konparu ryū school of Noh theater. In the Edo Yagyū line of Munenori, only Jūbei Mitsutoshi was given the 厳 character, but from the 5th head of the family on, the character 俊 was used, also read “toshi”. When historians first came across the name 宗厳 they had no way to be sure how the name was read. The only suggestion for pronunciation in Yagyū family records was Songon, the Chinese reading of the characters, which Munetoshi took upon taking the name “Sekishūsai”. One late 18th century record of family lineages, the Kansei Choshu Shokafu, noted “Muneyoshi” as the pronunciation. Starting with the release of Shōden Shinkage ryū, by Yagyū Toshinaga, in 1955, the Yagyū family pronunciation has become more common than before.

Өлеңдер мен аңыздар

Жапон тарихындағы көптеген басқа ұлы тұлғалар сияқты Мунетоси де әдебиетте, кинода, бейнеойындарда және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарында танымал болды, оның айналасында көптеген көлемді әңгімелер мен аңыздар қалыптасты. Ягю ауылында, Ягю әулетінің зиратының жанында, Ітто секи деп аталатын үлкен тас бар, ол екіге бөлінген. Көбінесе бұл тас найзағай немесе жер сілкінісінен жарылған болса да, аңыз бойынша Мунетоси оны өзінің қылышымен екіге айырған. Nioh бейнеойынында ол Қылыш шеберлігі дағдыларын ашуға арналған қосымша тапсырманың басшысы ретінде пайда болады. Fate/Grand Order мобильдік ойынында ол Saber класындағы қызметші ретінде көрінеді, онда оны Ягю Тадзима-но-Ками деп біледі.