Крис Уильямсон: Феминист әнші, саяхатшы және әйелдер музыкасының белсендісі

Кіріспе

Американдық музыкант және белсенді (1947 жылы туған)

Крис Уильямсон (1947 жылы туған) – американдық феминист әнші-күйші және ән жазушы. Ол гейлер мен лесбияндық мәселелер туралы білімі жоқ, лесбиян қауымдастығымен байланысы болмаған дәуірде көзге түсетін лесбияндық саяси белсенді болды. Уильямсонның музыкасы мен терең ойлары 1970-ші жылдары әйелдерге тиесілі жазба компанияларын құруға түрткіс болды. Музыкалық талантын пайдаланып, әйелдер музыкасында жұмыс істейтін басқа суретшілермен байланыс орнатып, әлі өздерін қауіпсіз сезінбейтіндердің құқығын қорғауға дайындық танытып, Уильямсон ЛГБТ қауымдастығында өзінің шығармашылық және саяси үлесі үшін көптеген адамдар тарапынан құрметке ие болды. Ол тарихи тұрғысынан назардан тыс қалған адамдардың жетістіктерін мойындау және алаңдаушылықтарын білдіруді үміттенетін жас буын үшін үлгі болып табылады. Мансабы барысында Уильямсон Olivia Records және өзінің Wolf Moon Records лейблінде ондаған альбом шығарды. 1975 жылы жарық көрген "The Changer and the Changed" альбомы барлық уақыттағы ең көп сатылған тәуелсіз альбомдардың біріне айналды және әйелдер музыкасы жанрындағы маңызды альбом деп есептеледі.

Алғашқы жылдар

Уильямсон 1947 жылы Оңтүстік Дакота штатының Дэдвуд қаласында дүниеге келді, бірақ оның отбасы ол кішкентай кезінде Колорадо және Вайоминг штатына көшіп кетті. Уильямсон өзінің кішкентай, шалғай қалада тұрғанын және анасының оны 5 немесе 6 жасынан бастап фортепиано сабақтарына, қаншалықты қиын болса да, апарып жүргенін еске алады. Оның анасы: "Біз тауларда немесе жабайы далада болғанның өзінде, менің балаларым мәдениетке ие болады" деп батыл айтқан. Ол кезде оның музыкалық құдайы Джуди Коллинз болды, және Уильямсон Коллинздің музыкалық стиліне және дыбысына ұқсас стильді дамытты. Ол өзінің алғашқы альбомын – «Крис Уильямсонның өнері» 1964 жылы, он алты жасында шығарды. Уильямсон Денвер университетін бітірді. Ол бастапқыда мектеп мұғалімі болып жұмыс істеп, өзін асырады, сонымен қатар әнші-күйші және орындаушы өнерпаздар болған басқа әйелдермен бірлесіп жұмыс істеді. Ол Холли Нир, Мег Кристиан және Марджи Адампен байланыс орнатып, олардың барлығы әйелдер өнерінің белгілі өкілдеріне айналды, негізінен әйелдер туралы және әйелдерге арналған жаңа музыка жанрын құрды.

Оливия жазбалары

Уильямсон Мег Кристианмен жақын дос болып, 1973 жылы Вашингтондағы радио сұхбатында Кристиан өзінің жазбалар компаниясымен болған қиындықтарды талқылағанда, Уильямсон: «Неге әйелдердің жазбалар компаниясын ашпайсыңдар?» – деп сұрады. Екі күннен кейін «Оливия» ұжымы аталған топ жиналып, гей әйелдерге бағытталған әйелдердің жазбалар компаниясын құру туралы шешім қабылдады. Келесі күні тәуелсіз «Olivia Records» жазбалар компаниясы құрылды. Сол кезде бұл компания кемсітушілік деп сынға ұшырады, бірақ Уильямсон: «Біз еркектерге қарсы емес, әйелдер үшінбіз. Бұл неге осылай, осы қарама-қайшылық неге туындайды? Бұл жалған теңдеу. Бұл мәселенің мәнін бұрмалап, одан күшін алудың тәсілі» деді. «Olivia Records» Уильямсонның «The Changer and the Changed» (1975) альбомын шығарды, ол барлық уақыттағы ең көп сатылған тәуелсіз альбомдардың біріне айналды. «Феминистік «әйелдер музыкасы» қозғалысының ірге тасы» деп сипатталған бұл альбом 2017 жылы NPR (Ұлттық қоғамдық радио) әйелдер жасаған ең үздік альбомдар тізімінде 123-ші орынды иеленді. «The Changer and the Changed» әйелдердің толыққанды өндіріске қатысқан тұңғыш альбомы және әйелдер музыкасы жанрындағы ең көп сатылған альбом болып табылады. AllMusic-тің Уильям Рулман жазғандай: «The Changer and the Changed әйелдер музыкасы үшін сол 80-ші жылдардың ортасында Майкл Джексонның «Thriller» альбомы жалпы музыка индустриясы үшін болғандай, нарықтың көрінетін көлемінен әлдеқайда асып түсетін, шығарылған алғашқы жылы 100 000-нан астам дана сатылған альбом еді. Соңында, ол 500 000-нан астам дана сатылғанын көрсетті, бұл оны «алтын» альбомға айналдырады, бірақ ол RIAA (Америкалық жазбалар индустриясының қауымдастығы) тарапынан сертификатталған жоқ. (Бұл сату көлемін жоққа шығармайды. Альбомдар автоматты түрде сертификатталмайды; жазбалар компаниясы сертификаттауды сұрап, аудит үшін төлеуі керек).» Фьюр Уильямсонның «Prairie Fire» және «Wolf Moon» альбомдарына көбірек өндірілген, қатты рок дыбысын қосуға көмектескен, ал «Postcards from Paradise» альбомымен екеуі жеке карьераларын тастап, тұрақты дуэт құрды. Уильямсон мен Фьюр 2000 жылы 20 жылдық қарым-қатынасын аяқтады, қазір әрқайсысы жеке орындаушы ретінде жаздырады. Уильямсон өзін қамтамасыз ету үшін де, басқа суретшілерге көмек көрсету үшін де сессиялық музыкант ретінде жұмыс істеді. Ол Мег Кристиан және Тереза Тралл сияқты басқа әйелдер музыкасының өнерпаздарымен де бірлесіп жұмыс істеді. Оның көптеген достары бар, соның ішінде ұзақ жылдан бері танысы музыкант Бонни Райт, ол оның кейбір альбомдарында ойнаған.

Williamson became close friends with Meg Christian and during a radio interview in Washington, D. C. in 1973, when Christian was discussing the challenges with her record label, Williamson is recorded as asking "well, why don’t you just start a women’s record company?" A group, which became the Olivia collective, met two days later and decided to establish a women’s record label aimed at gay women. The independent label Olivia Records was founded the next day. The label was criticised at the time as being discriminatory, but Williamson said they were "for women, not against men [adding] why is it like that, the dichotomy? It's a false equivalency. It's a way to dumb it down and take the power out of it." Olivia Records released Williamson's The Changer and the Changed (1975) which became one of the best selling independent releases of all time. Described as "the cornerstone of the feminist 'women's music' movement", the album was rated in 2017 as number 123 on the NPR (National Public Radio) list of the greatest albums made by women. The Changer and the Changed was also the first LP to be entirely produced by women, and is the all time best selling album to come out of the women's music genre. As William Ruhlmann of AllMusic writes:

"The Changer and the Changed was to women's music what Michael Jackson's Thriller was to the music industry in general in the mid '80s, an album that sold far beyond the perceived size of the market, more than 100,000 copies in its first year of release. Eventually, it reportedly sold more than 500,000 copies, which would make it a gold album, although it has not been certified as such by the RIAA. (That does not disprove the sales estimate, however. Albums are not certified automatically; a record company must request certification and pay for an audit.)" Fure is said to have helped "add a more produced, harder rocking sound to Williamson's LPs Prairie Fire and Wolf Moon [and] with Postcards from Paradise, the two abandoned their solo careers to form a permanent duo act." Williamson and Fure ended their 20 year relationship in 2000, and each now records as a solo artist. Williamson has worked as a session musician both to support herself and to lend assistance to other fellow artists. She has collaborated with other women's music artists, including Meg Christian and Teresa Trull. She has friends in many corners; one longtime friend is musician Bonnie Raitt, who has played on some of her albums.

Саяси белсенділік және қайырымдылық

Уильямсон – лесбиянка феминист және әйелдерге тиесілі музыкалық компанияларды қолдаушы болған. 1984 жылы «Лос-Анджелес Таймс» газетінде Стив Понд Уильямсонның «бастапқы Оливия қозғалысының өткір саяси ұстанымынан» алғашқыда ыңғайсыздық сезінгенін, бірақ содан кейін белсендірек болғанын жазды. Сол мақалада оның сөзін келтіреді: «Әйелдер қозғалысында көптеген қиын жағдайға түскен әйелдер бар, олар сыртқы әсерге сезімтал, жарақаттанған және кез келген уақытта әрекет етуге дайын, сондай-ақ Оливияның өзгеруін қаламаған көптеген әйелдер де бар». Ол Бонни Райтпен бірлесіп «Ұстап, босат» атты ән жазу семинарларын өткізген оқу жобасында жұмыс істеді.

Хип-хоптың қолданылуы

Уильямсонның "Shine on Straight Arrow" әнін 2003 жылғы Champion Sound альбомындағы "The Red" әнінде (Мадлиб Джейлиб ретінде) белгілі хип-хоп продюсері J Dilla, сондай-ақ продюсер Knxwledge 2009 жылғы 3P EP-сіндегі "498" инструменталды әнінде пайдаланды. Оның "The Changer and the Changed" альбомындағы "Waterfall" әнін Раэквон сияқты басқа да хип-хоп артистері өз әндерінде үлгі ретінде қолданды, мысалы, оның 2013 жылғы Fly International Luxurious Art альбомындағы "A Rainy Day" әнінде. Бұған қоса, Уильямсонның 1982 жылғы Lumière әңгімелер жинағынан алынған түрлі дауыстық үзінділер 2002 жылы хип-хоп және электрондық музыка продюсері Daedelus-тың "Astroboy" әнінде қолданылды.

Марапаттар

2018 жылдың 12 қыркүйегінде Уильямсон және Olivia Records негізін қалаушы Джуди Длугач Америка музыка қауымдастығынан Джек Эмерсонның өмір бойы жеткен жетістіктері үшін сыйлық алды. Салтанатты шарада Уильямсон: "Біз Карнеги залын үш рет толық саттық. Индустрияда бізді мойындауы бұл – алғашқы рет [деп қосты] әйелдің екінші әйелге ән шырқауы, қазір бұл үлкен мәселе емес, себебі қазір махаббат – махаббат, махаббат – махаббат".