Кіріспе
Американдық ақын, жазушы және белсенді (1941 жылы туған)
британдық газет редакторы
Робин Морган (1941 жылғы 29 қаңтарда туған) – американдық ақын, жазушы, белсенді, журналист, лекция оқып жүрген адам және бұрынғы бала актер. 1960 жылдардың басынан бері ол Америка әйелдер қозғалысының маңызды радикалды феминист мүшесі және халықаралық феминистік қозғалыстың жетекшісі болды. Оның 1970 жылғы "Бауырластық – күштілік" антологиясы Нью-Йорк қалалық кітапханасы тарапынан "20 ғасырдың ең ықпалды 100 кітабының бірі" деп танылды.
Балалық актер
Робин Морганның туған кездегі жағдайларға байланысты, анасы Робин Морганның іс жүзінде бір жыл кейін туғанын айтты. Сол кезде ол Grove Press баспасында редактор болып жұмыс істеді және баспа индустриясын кәсіподақтандыруға қатысты. Grove оны және кәсіподаққа жақын тұрған басқа қызметкерлерді дереу жұмыстан шығарғанда, ол 1970 жылдың көктемінде олардың кеңселерін басып алып, кәсіподақтың таратылуына, сондай-ақ Малкольм Х-тің жесірі Бетти Шабазға авторлық гонорарлардың дұрыс есептелмеуіне қарсылық көрсетті. Сол күні Морган мен тағы сегіз әйел қамауға алынды. Бүгінде осы сауда карточкалары Модерн өнер мұражайы мен Айова университеті кітапханасының қорында сақталуда. Апталық бағдарлама іске қосылғаннан кейін екі аптадан соң CBS радиосы тарапынан қолдау тапты және әр сенбі сайын CBS-тің серіктес станциясы WJFK арнасында эфирге шығады. Бағдарламада Морганның соңғы жаңалықтарға қатысты пікірлері, сонымен қатар белсенділермен, саясаткерлермен, жазушылармен, актерлермен және суретшілермен сұхбаттары ұсынылады.
Белсенділік
1962 жылы Морган соғысқа қарсы сол жақ қозғалысында белсенді болып, "Озаттандыру", "Кревет", "Вин" және "Ұлттық күзетші" сияқты солшыл және контрмәдениеттік журналдарға мақалалар мен өлеңдер жариялады. WIFP – американдық коммерциялық емес баспа ұйымы. Бұл ұйым әйелдер арасындағы байланысты күшейтуге және халықты әйелдерге қатысты ақпарат құралдарымен таныстыруға жұмыс істейді. Морган мәдениеттер аралық сексизмге назар аудару мақсатымен Америка Құрама Штаттары мен әлемді кеңінен аралап сапарлады. Ол Филиппиндегі әйел-партизандармен, Рио-де-Жанейроның фавелаларындағы бразилиялық әйелдер белсенділерімен, Оңтүстік Африканың қалашықтарындағы әйелдер ұйымдастырушыларымен және Ирандағы жасырын феминистермен кездесіп, сұхбаттасты. Сондай-ақ, Морган "сөздік каратэ" деп атаған – әйелдер туралы пайдалы цитаталар мен статистика да кірді. Бұл антология Нью-Йорк қалалық кітапханасы тарапынан "[20-шы ғасырдың] Нью-Йорк қалалық кітапханасының кітаптарының бірі" деп танылды. Дегенмен, бұл антология Чили, Қытай және Оңтүстік Африкада тыйым салынды.
Журналистика
Морганның мақалалары, эсселері, шолулары, сұхбаттары, саяси талдаулары және тергеуші журналистикасы The Atlantic, Broadsheet, Chrysalis, Essence, Everywoman, The Feminist Art Journal, The Guardian (US), The Guardian (UK), The Hudson Review, Los Angeles Times, Ms., The New Republic, The New York Times, Off Our Backs, Pacific Ways, The Second Wave, Sojourner, The Village Voice, The Voice of Women және БҰҰ-ның түрлі мерзімді басылымдарында және т.б. кеңінен жарияланды. Мақалалар мен эсселер халықаралық БАҚ-та, ағылшын тілінде бүкіл Британдық Достастықта, ал Еуропа, Оңтүстік Америка, Таяу Шығыс және Азияда 13 тілге аударылып жарияланды. Морган онлайн аудиторияға арнап жазған және блогта жиі жариялаған. Оның ең танымал мақалаларының қатарында «Ground Zero-дан хаттар» (2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін жазылып, кеңінен таралған), «Барлығына қош сау бол #2», «Араб көктемінің әйелдері», «Жақсы жаңалық жақсы жаңалық болғанда: Феминист жаңалықтарға қатысты жазбалар», «Ерлік және моральдық шешімдер», және «Иманды емдеу: діни фундаментализмге қатысты қарапайым ұсыныс» бар. Оның онлайн жұмыстары Әйелдер медиа орталығының мұрағатында сақталады. 1972 жылы «Вашингтон Пост» газетінде оның алғашқы өлеңдер жинағы «Монстр» туралы жазылған шолуда: «[Бұл өлеңдер] Морганды үлкен мүмкіндіктерге ие ақын ретінде бекітеді. Кітапта өткір әдемілік, бай сөздік қоры, күштілік пен ұқыпты өңдеу бар. Күшті және күрделі кітап» делінген. Морганның өлеңдер жинағына: «Ыстық қаңтар: Өлеңдер 1996–1999» (W. W. Norton, 1999), «Тереңдікті қабылдау: Жаңа өлеңдер және маска» (Doubleday, 1994), «Бақтағы төбе: 1968–1988 жылдардағы таңдалған және жаңа өлеңдер» (W. W. Norton, 1990), «Өлім сыйлықтары» (Copper Canyon Press, 1981), «Аңдардың ханымы» (Random House, 1976) және «Монстр» (Random House, 1972) кіреді. «Ыстық қаңтар» кітабы туралы Элис Уокер: «Морган қайғының ең тамаша сыйы – әдемі поэзия бола алатынын дәлелдейді. Ақынның өзі сияқты мақтаншақ, қатал, осал және батыл кітап» деп жазды. «Бақтағы төбе» кітабына жазылған шолуда: «Әйелдердің өмірін бекіту және тойлау үшін бұл өнерлі өлеңдер феминистік риториканы жанды бейнелермен және тілдің музыкасына сезімталдықпен табысты үйлестіреді» делінген. «Аңдардың ханымы» және «Тереңдікті қабылдау» өлеңдер жинақтары Poetry Magazine журналында жарық көрді, сыншы Джей Парини «Робин Морган жақын арада біздің ең көрнекті ақындарымыздың бірі ретінде танылатын болады» деді. «Күйдіру уақыты» 2007 жылы Америка кітапханалар қауымдастығының ұсынылатын сапалы көркем әдебиеттер тізіміне енгізілді. Оның соңғы жарық көрген ғылыми еңбегі – «Күрес сөздері: Діни оңшылдармен күресуге арналған құралдар жинағы» (2006).
"Қыз бауырлас" - әлемдік институт
1984 жылы Морган Франциядан қайтыс болған Симон де Бовуармен және 80 басқа елдің әйелдерімен бірге БҰҰ-ға консультативтік мәртебесі бар халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес ұйым – The Sisterhood Is Global Institute (SIGI) институтын құрды. Ол үш онжылдық бойы әлемдегі алғашқы феминистік ой-сана орталығы ретінде жұмыс істеді. Институт халықаралық әйелдер қозғалысының дамуында маңызды саясатты қалыптастыру, стратегиялық және белсенділік рөл атқарды. SIGI сонымен қатар жаһандық коммуникациялық желі құрды, оның арқылы әртүрлі үкіметтік емес ұйымдардың мүдделері, кеңестері, байланыстары мен қолдауы біріктіріліп, әлемдік әйелдер қозғалысын күшейтуге жұмылдырылды. Оның көптеген іс-шараларының ішінде әйелдер құқықтары бойынша алғашқы шұғыл хабарламалар, әйелдердің еңбегін ұлттық есептерде көрсету жөніндегі алғашқы жаһандық науқан және мұсылман елдері үшін әйелдер құқықтары жөніндегі алғашқы нұсқаулықтар (12 тілде) жасалды. Соңғы жобасы – Donor Direct Action (donordirectaction.org) – әлемнің түкпір-түкпіріндегі әйелдер құқығын қорғайтын белсенділерді қаржымен, танымалдықпен және халық қолдауымен байланыстырады, бұл бюрократияны барынша азайтып, тиімділікті арттыруға бағытталған.
Әйелдер медиа орталығы
2005 жылы Морган актер және белсенді Джейн Фонда, белсенді Глория Штайнмен бірге «The Women’s Media Center» коммерциялық емес, прогрессивті ұйымын құрды. Ұйымның негізгі мақсаты – әйелдерді медиада күшті және көрінетін ету.
Лекциялар мен профессорлық лауазымдар
Солтүстік Американың көптеген университеттерінде шақырылған спикер ретінде Морган Солтүстік Америка, Еуропа және Таяу Шығыс, Австралия, Бразилия, Кариб бассейні, Орталық Америка, Қытай, Индонезия, Израиль, Жапония, Непал, Жаңа Зеландия, Тынық мұхиты аралдары, Филиппин және Оңтүстік Африкаға – ұйымдастырушы, спикер, журналист ретінде саяхаттады. "Нью-Йоркер" журналының Морганның "Барлығына қош сау бол" (#2) эссесі интернетте кеңінен таралғаннан кейін жарияланған мақаласында: "Бес футтық Морган, бірінші рет емес, үлкен соғысты бастаған кішкентай әйел", – делінген. 1970 жылы жарық көрген "Барлығына қош сау бол" атты түпнұсқа эссесінде Морган "еркек солшылдары" туралы айта келе, "жетекшілік ұжымда болудың гонореядан басқа ештеңе әкелмейтіні" туралы арманмен қоштасты. Ол сондай-ақ Чарльз Мэнсонның "қалыпты американдық ер адамның қиялындағы логикалық шегі" екенін мәлімдеді. Екі жылдан кейін Морган "Айыпталу" атты өлеңін жариялады, онда ол Тед Хьюзді Сильвия Платты ұрып-соғу және өлтіруде ашық айыптады. Нәтижесінде Морганның 1972 жылғы "Коршаулаушы" кітабындағы бұл өлеңге қатысты сот процесі болды, кітапқа тыйым салынды және оның жасырын, пираттық феминистік нұсқалары жарық көрді. Оның 1978 жылғы "Тым алысқа бару: феминистканың жекелеген тарихы" кітабынан келтірілген тағы бір даулы цитата: "Менің ойымша, "еркекке деген жек көру" – құрметті және тиімді саяси акт, және қысымға ұшырағандардың өзіне қысым көрсеткен классқа қарсы классдық жек көруге құқығы бар". Морган 1969 жылы "Tonight Show" бағдарламасынан шығып кетті, себебі бағдарлама оның бала кезіндегі актерлік кадрларын көрсетті, ал ол зорлауға қарсы ұлттық науқан туралы айтқысы келген. Ол оқиға туралы: "Осындай тақырыпты талқылап, оны осылай тривиализациялауды көзге елестетіңіз", – деді. Бұл сөйлеуінде ол Эллиотты "транссексуал еркек" деп атады және оған қатысты еркек жалғауларын қолданды, оны "әрекет етуші, кіріп-шығушы және зорлаушы санасы бар жойқын" деп айыптады. Сөйлеуінің соңында ол Эллиотты шығару туралы дауыс беруге шақырды, көпшілік оған қалуға рұқсат берді, бірақ азшылық конференцияны бұзумен қорқытты және Эллиот өзінің өнеркөрсетілісінен кейін бұл оқиғаның алдын алу үшін кетіп қалды. Бұл оқиға 1970-ші жылдардағы әйелдер қозғалысына трансгендер әйелдердің қатысуына байланысты туындаған жоғары шиеленісті көрсетеді.
Жеке өмір
Робин Морган Нью-Йорк қаласында өсті, алдымен Вернон тауында, кейін Манхэттеннің Саттон-Плейс ауданында. Ол 1956 жылы Вернон тауындағы The Wetter мектебін бітірді және 1959 жылға дейін жеке репетиторлармен оқыды. Морган өзінің WMC Live with Robin Morgan радио бағдарламасындағы қызу пікірлерінде дін, саясат және секстік қатынас сияқты тақырыптарды талқылауды жалғастыруда. Бүгінде Робин Морган Манхэттенде тұрады. The New York Times Book Review басылымында оның кітабында «жазуға деген құштарлығы, әсіресе поэзияға, және 1969 жылы туған ұлына деген махаббаты мен құрметі айқын бейнеленген» делінген. 2013 жылдың сәуір айында Морган радио бағдарламасы WMC Live with Robin Morgan арқылы Паркинсон ауруының диагнозы қойылғанын жариялады, бұл диагноз 2010 жылы қойылғанын, бірақ қазірге дейін өмір сапасы «қалыпты» екенін мәлімдеді. Диагноз қойылғаннан бері Морган Паркинсон ауруы қорымен (PDF) белсенді жұмыс істеп, ұйымның Паркинсон ауруы зерттеулеріндегі жақтастары бастамасының бір бөлігі болу үшін оқуын аяқтады. 2014 жылы ол PDF-тің «Әйелдер және Паркинсон ауруы» жаңа бастамасын қадағалап, оған жетекшілік етті, бұл бастама Паркинсон ауруына шалдыққан әйелдерге Паркинсон ауруын зерттеу, емдеу және күтімде гендерлік теңсіздіктерді түсіну және шешу арқылы жақсы қызмет көрсетуді мақсат етеді. Морган сонымен қатар аурумен күресінен шабыттанған жаңа өлеңдер жазып, TEDWomen 2015 конференциясында TED сөз сөйлеу арқылы олардың бір бөлігін оқыды.
Пьесалары
"Their Own Country" (дебюттік қойылым, Ассенсия драма сериясы, Нью-Йорк, 10 желтоқсан 1961 жылы сағат 20:30, Ассенсия шіркеуі, қойылымнан кейін бірден қабылдау өтті.) "Дуэль". "A Masque" деп жарияланған өлеңмен жазылған пьеса. (Джозеф Папптың Жаңа Шекспир фестивалінің қоғамдық театры, Нью-Йорк, 1979 жылғы дебюттік қойылымы)