Кіріспе
Социалистік және феминистік белсенділер ұйымы
Radical Women (RW) – АҚШ-тағы Социалистік Феминистік партиясымен байланысты халықтық белсенділер ұйымы. Оның Сиэтл (Вашингтон штаты) және Мельбурн (Австралия) қалаларында бөлімшелері бар.
Тарих
Радикалдық әйелдер Сиэтлде Глория Мартин жүргізген «Еркін университет» класының – «Әйелдер мен қоғам» тақырыбындағы сабағынан пайда болды. Глория Мартин өмір бойы коммунист болған және азаматтық құқықтарды қорғаушы. Сабақтан кейін Мартин Клара Фрейзер және Мелба Виндоффермен (Азаттық Социалистік партиясының негізін қалаушылар) және Сьюзан Стернмен (жергілікті «Демократиялық қоғам үшін студенттер» ұйымының белгілі бір тұлғасы) бірігіп, 1967 жылы Радикалдық әйелдер ұйымын құрды. Мартин жаңа ұйымның құрылу мақсаты «әйелдердің саяси әрекеттерге қабілетті екенін, теорияны үйреніп, оқыта алатынын, ұйымды басқара алатынын, жергілікті көшбасшыларды дамыта алатынын және әйелдер құқықтары мәселесіне – ұзақ уақыттан бері назардан тыс қалған мәселеге қозғалыс пен қоғамдық назарды аудара алатынын, және әйелдер мұның бәрін өздері істей алатынын көрсету» екенін жазды. Радикалдық әйелдер Вьетнам соғысына қарсы күреске белсенді қатысып, Батыс елдері бастаған кейінгі әскери әрекеттерге қарсылық білдірді. 1969 жылы Вашингтон штатында аборт жасау құқығы үшін күресті бастау үшін ұйым мүшелері кедейлікке қарсы бағдарламаларға қатысқан афроамерикандық әйелдермен бірлесіп жұмыс істеді, соның нәтижесінде штаттың астанасына тарихи шеру ұйымдастырылды. 1970 жылдардың басында Радикалдық әйелдер Вашингтон университетінде жалақысы төмен қызметкерлердің (көбінесе әйелдер) ереуілін ұйымдастыруға және олардың кәсіби одағын құруға көмектесті. «Азаттық Социалистік партиясымен» (АСП) тығыз байланыс орнатқаннан кейін, 1973 жылы Радикалдық әйелдер мен партия ортақ социалистік феминистік бағдарлама негізінде ресми түрде бірікті. Оның алғашқы мүшелерінің бірі, Линда Шрауфнагель, ФСП-ның «The Freedom Socialist» газетінде жұмыс істеді және онда мақалалар жариялады. Көптеген Радикалдық әйелдер мүшелері дәстүрлі емес салаларда жұмыс істеді және ұйымдастыру жұмыстарын жүргізді. Сиэтл қалалық электр компаниясы Seattle City Light-та Клара Фрейзер елдегі әйелдерді электршілер ретінде даярлаудың алғашқы жоспарын жасау және іске асыру үшін шақырылды. Радикалдық әйелдердің тағы үш мүшесі – Меган Корниш, Хайди Дурхам және Тери Бах аталған бағдарламаға қатысып, елдегі алғашқы әйел электршілердің қатарына енді. Алайда, бағдарлама басталғанға бірнеше апта бұрын Фрейзер Сити Лайт басшысы Гордон Викери шығарған жаңа ережелерге наразылық білдіріп, жұмыстан шығып кетті, бұл оның басшылықпен қарым-қатынасын нашарлатты. Оқу бітіргеннен кейін Корниш, Дурхам және Бах 1975 жылы жұмыстан босатылды, бұл әрекет оларға және Фрейзерге қарсы кек алу ретінде қарастырылды. Үш әйел жынысына байланысты кемсітушілікке ұшырағанын айтып, сотқа шағымданып, бір жылдан кейін сот олардың пайдасына шешім шығарды және жұмысына қайта орналастыруды бұйырды. Фрейзер де 1975 жылы жұмыстан босатылды, ол жыныстық және саяси идеологиялық негізде кемсітушілікке ұшырағанын айтып, жеке сот процесін бастады. Жеті жылдық сот таласы мен кең ауқымды жариялық науқанынан кейін Фрейзер Сити Лайт-та жұмысына қайта орналасты. 1991 жылы Радикалдық әйелдердің екі мүшесі – Хайди Дурхам мен Йоланда Аляниз, ФСП мүшелері ретінде Сиэтл қалалық кеңесіне кандидаттар ретінде түсті. Екеуі де кедейлікте өмір сүретін отбасыларға кепілдік берілген табыс, бір жынысты жұптарға отбасылық құқықтар және полицияға қоғамдық бақылау талаптары бойынша бірлесіп үгіт жүргізді. Аляниз жалпы сайлауға өтіп, дауыстардың 21 пайызын жинады.