Кеңес Отыздан Екі Миллиметрлік Корпус Зеңбірегі

Кіріспе

Советтік далалық 122 мм корпустық пушка M1931/37 (А 19) (122 мм корпусная пушка обр. 1931/1937 жж. (А 19)) – 1930 жылдардың соңында 122 мм M1931 (А 19) пушкасының түйіршігі мен 152 мм M1937 (МЛ 20) гаубицасының шассисі біріктіріліп жасалған советтік далалық пушка. Бұл пушка 1939 жылдан 1946 жылға дейін өндірілді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста (атап айтқанда, Қызыл Армияның корпустары мен РВГК артиллериясымен) қолданылды және соғыс аяқталғаннан кейін де ұзақ жылдар бойы қару қатарында болды. Пушканың шассиге орнатылған түрлері Иосиф Сталин танктерінің ИС-2 және ИС-3 модельдеріне, сондай-ақ ИСУ-122 өзі жүретін артиллериялық қондырғысына орнатылды.

Даму тарихы

1936 жылы Қызыл Армия 122 мм-лік М1931 зеңбірегін қабылдады, ол A 19 деп те аталады. Қызыл Армияның бұрынғы артиллериялық құралдарынан өзгешелігі, оның бөлінетін тіреуіш аспасы және серіппелі шассисі болды, бұл оның жылдамдығы мен айналу мүмкіндігін арттырды. Дегенмен, М1931 зеңбірегінің бірнеше кемшіліктері болды. Көтеру механизмі баяу және сенімсіз жұмыс істеді; қатты доңғалақтар жылдамдықты шектеді; зеңбірек өндірісінде технологиялық қиындықтар туындады. М1931 зеңбірегінен кейін Қызыл Армия Ф. Ф. Петров басшылығымен 172-зауытта жасалған 152 мм-лік М1937 гаубица-зеңбірегін (ML 20) алды. Бұл М1931 зеңбірегін жаңартуға алып келді, осы жұмысты да Петровтың конструкторлық бюросы жүргізді. М1931 зеңбірегінің түтігі ML 20 зеңбірегінің шассисіне орнатылды. Жақсартылған зеңбірек 1938 жылдың қыркүйек-қазан айларында сәтті сынақтан өтті және 1939 жылдың 29 сәуірінде 122 мм-лік корпустық М1931/37 зеңбірегі ретінде қабылданып, ескісі сияқты A 19 деп аталды.

Басқа операторлар

Ұлы Отан соғысының басында жүздеген А-19 Вермахттың қолына түсті. Екі түрі де қабылданды: M1931 12,2 см K.390/1(r) және M1931/37 12,2 см K.390/2(r). Немістер осы мылтықтардың 424 данасын далалық және жағалау артиллериясында пайдаланды және оларға оқ-дәрі өндірді. Германия 1943 жылы Испанияға 150 А-19 мылтығын сатты. Бұл мәміле "Бәр" бағдарламасының бөлігі болды, ол Германиядан жеткізілген қару-жарақ есебінен испан қарулы күштерінің жабдықтарын толықтыру және жаңғырту бағдарламасы еді. Осы А-19 мылтықтарының көп бөлігі испан армиясының корпустық далалық артиллерия полктеріне берілді, әр полк топты жабдықтау үшін 12 дана алды. Бұл модель Испанияда жақсы қабылданды, ал армия тағы 32 дана тапсырыс берді, олар Trubia Arms Factory-де құжаттамасыз және лицензиясыз өндірілді. АҚШ-тың көбірек заманауи артиллериясын сатып алғаннан кейін испандық А-19 мылтықтары аумақтық қорғаныс бөлімшелерінің артиллерия полктеріне берілді. 173 испандық А-19 мылтығы 1970 жылдары жаңғыртылды және 1990 жылдарға дейін испан армиясында қызмет етті. 1941 жылы фин армиясы 25 данасын басып алып, оларды да пайдалануға кірістірді. Екі түріне де 122 K/31 деген бірдей таңба берілді. Ауыр тракторлардың жетіспеуіне байланысты, мылтық көбінесе жағалау артиллериясында қолданылды. Төрт данасы жоғалды, ал қалғандары соғыс аяқталғаннан кейін де қызметте болды. 1980 жылдары кейбір мылтықтардың ұңғылары 152 мм ML 20 ұңғыларымен ауыстырылды, нәтижесінде 152 H 37 31 деген жаңа үлгі пайда болды. 1980 жылдардың соңында 152 H 37 31 және қалған 122 K/31 мылтықтарына Vammas компаниясы жасаған 152 мм L/32 ұңғылары орнатылып, 152 H 88 31 үлгісіне айналды. 1941 жылы Румыния Корольдігі 477 түрлі типтегі 122 мм гаубицалар мен мылтықтарды, соның ішінде M1931/37 және жаңа үлгілерді басып алды, оларды 1941 жылғы науқаннан кейін қайта құрылған бөлімшелер үшін дивизиялық артиллерия ретінде пайдаланды. Румындар басып алған кейбір мылтықтар өзгертіліп, Mareșal танк жойғышының алғашқы прототиптеріне орнатылды. A-19 мылтықтары 1944-1945 жылдары Польша қарулы күштерінде шығыста қолданылды және соғыс аяқталғаннан кейін де Польша қызметінде болды. 1952 жылы Польша армиясында 63 данасы болды. 1980 жылдары польшалық мылтықтардың жылдамдығын арттыру үшін KrAZ 255B жүк машинасының дөңгелектері орнатылды, нәтижесінде 122 мм armata wz. 1931/37/85 үлгісі пайда болды. Югославияға 78 122 мм мылтық берілді. Вьетнам Халық Армиясы да А-19 мылтықтарын алып, оларды Вьетнам соғысы кезінде пайдаланды. M1931/37 мылтықтарын Сирия (1997 жылы кем дегенде 100 данасы сақтаулы болған) және Египет те алды. Қытай Екінші Қытай-Жапон соғысының басында M1931/37 мылтықтарының бірнеше данасын сатып алды.

In the early stage of the Great Patriotic War hundreds of A 19s fell into the hands of Wehrmacht. Both variants were adopted M1931 as 12,2 cm K.390/1(r) and M1931/37 as 12,2 cm K.390/2(r). Germans used a total of 424 of these guns in field and coastal artillery and manufactured ammunition for them. Germany sold 150 of the captured A 19s to Spain in 1943. This transaction was part of the "Bär Program", a program to complete and modernize the equipment of the Spanish Armed Forces using armament delivered by Germany. Most of these A 19 were assigned to the Corps Field Artillery Regiments of the Spanish Army, each regiment receiving 12 pieces to equip a group. The model was well liked in Spain, and 32 additional pieces were ordered by the Army and produced – with neither documentation nor licenses – by the Trubia Arms Factory. After acquisition of more modern American artillery, the Spanish A 19s were relegated to the artillery regiments of territorial defense units. 173 of the Spanish A 19s were modernized in the 1970s, and the guns remained in service with the Spanish Army until the 1990s. The Finnish Army captured 25 pieces in 1941 and also pressed them into service. The same designation 122 K/31 was applied to both variants. Because of shortage in heavy tractors, the gun was mostly used in coastal artillery. Four pieces were lost; the rest remained in service after the war. In 1980s some pieces had their barrels replaced with 152 mm barrels of ML 20; the resulting pieces were designated 152 H 37 31. In late 1980s both 152 H 37 31 and the remaining 122 K/31 received new 152 mm L/32 barrels manufactured by Vammas, to become 152 H 88 31. The Kingdom of Romania captured in 1941 a number of 477 various types of 122 mm howitzers and guns including M1931/37 and the modern ones were used as divisional artillery for units rebuilt after 1941 campaign. Some guns captured by the Romanians were modified and fitted on the initial prototypes of the Mareșal tank destroyer. The A 19s were used by Polish Armed Forces in the East in 1944 45 and remained in Polish service after the war. In 1952 the Polish Army possessed 63 pieces. In 1980s, in order to improve their mobility, the Polish guns were fitted with wheels from KrAZ 255B truck, resulting in 122 mm armata wz. 1931/37/85. Yugoslavia received 78 122 mm guns. The People's Army of Vietnam also received A 19s and used them during the Vietnam War. Other recipients of the M1931/37 were Syria (at least 100 pieces in storage as of 1997) and Egypt. China also purchased a number of the M1931/37 during early stages of the Second Sino Japanese War.

Нұсқалар

A 19S – ISU 122 өздігінен жүретін артиллериялық құралда қолдануға арналған А 19 құралының сәл өзгертілген түрі. D 25 – 1943 жылы жаңа «Иосиф Сталин» танкысы үшін А 19 негізінде танк пушкасы жасалды, әсіресе алғашқы прототиптерде қолданылған 85 мм танк пушкасы жеткіліксіз деп танылды; нәтижесінде IS 122 прототипі пайда болды. Бірақ, пушканың тежегіші жарылып, маршал Климент Ворошиловтың өміріне қауіп тудырды, бұл қаруды қабылдауға бастапқы қарсылық тудырды. Дегенмен, Сталин өзінің атымен аталған танкты 122 мм пушкамен қаруландыру шешімін қолдады. Қауіпсіздік мәселесін шешу үшін пушка қайта жасалды және нәтижесінде пайда болған қару D 25 деп аталды, бұл бұрынғы D 5T 85 мм пушкасына ұқсас болды. D 25T – танк пушкасының түрі (T – танковая, «танк» деген сөз). 1943 жылдың қараша айының соңғы күндерінде Федор Петровтың артиллериялық конструкторлық тобы D 25 122 мм корпустық пушкасын D 5T 85 мм танк пушкасының монтаждау құрылымында тұтқынға алынған неміс «Пантера» танкысына қарсы сынады. Сынақтар Кубинка полигонында (Мәскеуден батысқа қарай 60 шақырым жерде) өтті. 1200 метр қашықтықтан оқ атылып, танктың алдыңғы бетін тесіп өтіп, қозғалтқыш бөлімінен өтіп, артқы жағына да жетті. Осы сынақтың үлкен табысқа ие болуынан кейін келесі апталарда қажетті өзгерістер енгізіліп, 1943 жылдың 31 желтоқсанында модель D 25T ретінде қабылданды. IS 2 танкын жабдықтау үшін өндіріс бірден басталды. D 25S – жаңа өндірістегі ISU 122 өздігінен жүретін артиллериялық құралында қолдануға арналған түрі (S – самоходная, «өздігінен жүретін»). Осы пушкамен жабдықталған ISU 122 түрі ISU 122S деп аталды. 152 H 88 31 – финляндиялық модернизация, калибрді 152 мм-ге дейін жетілдіруді қамтиды. 122 мм "Армата wz. 1931/37/85" – польшалық модернизация.

Қару-жарақ

Қару жекеленген зарядтаумен, корпустағы зарядты оқ-дәрілермен атылды, төрт мүмкін қозғалтқыш зарядының бірімен: толық, №1, №2 және №3 (ең кіші). 122 мм-лік пулемет снарядтарынан басқа, А 19 122 мм гаубица снарядтарын да атуға қабілетті; алайда, олардың беріктігі төмен болғандықтан, толық зарядпен қолдануға болмайды. +Қолда бар оқ-дәрілер ТүріМоделі Оқ-дәрі салмағы, кг Жарғыш зат салмағы, кг Оқпан жылдамдығы, м/с Қашықтығы, м Бронебойғыш снарядтар АРНЕ BR 471 25.0 0.156 800 4,000 АРНЕВС (1945 жылдың басынан) BR 471B 25.0 800 4,000 Жоғары жарылғыш және сынық снарядтар HE Сынық, пулемет OF 471H 25.0 3.8 800 19,800 HE Сынық, пулемет OF 471 25.0 3.6 800 19,800 HE Сынық, гаубица OF 462 21.7 3.67 800 16,600 HE Сынық, пулемет OF 471В HE Сынық, пулемет OF 472 Бетонға қарсы снарядтар Бетонға қарсы, пулемет G 471 25.0 2.2 800 20,400 Химиялық снарядтар Сынық/химиялық, пулемет OH 471 25.0 800 19,800 Химиялық, гаубица H 462 21.8 705 (№2 заряд) 19,800

+Бронебойғыштық АРНЕВС BR 471B снаряды Кездесу бұрышы 60°, мм Кездесу бұрышы 90°, мм 500 125 155 1,000 120 145 1,500 110 135 2,000 100 125 3,000 85 105 APHE BR 471 снаряды Кездесу бұрышы 60°, мм Кездесу бұрышы 90°, мм 500 120 150 1,000 105 130 1,500 95 115 2,000 80 100 3,000 65 75 Әртүрлі елдерде/кезеңдерде бронебойғыштықты өлшеудің әртүрлі әдістері қолданылған. Сондықтан тікелей салыстыру көбінесе мүмкін емес.