Кіріспе

Бивербрук өнер галереясы – Фредериктон қаласындағы, Нью-Брансуик провинциясы, Канадада орналасқан қоғамдық өнер галереясы. Галерея құрылысын қаржылаған және бастапқы коллекциясын жинаған Уильям Максвелл "Макс" Эйткен, Бивербрук лордының есімімен аталған. 1959 жылы ашылған галереяда 300-ден астам туынды, оның ішінде Дж.М.У. Тернер мен Сальвадор Далидің картиналары бар. Бивербрук өнер галереясы – Нью-Брансуик провинциясының ресми түрде бекітілген облыстық өнер галереясы. Ғимарат бірнеше рет кеңейтілді, соңғы кеңейту 2017 жылы Халифакс қаласындағы MacKay Lyons Sweetapple Architects компаниясының жобасы бойынша ашылды. Бұрынғы директоры Терри Графф бұл «кеңейту мен жаңарудың» галереяны «ұлттық және халықаралық қазіргі заманғы өнердің маңызды орталығы» етуге бағытталғанын айтты.

Ғимарат

[[Файл:Le pavillon de lAutriche (Biennale darchitecture de Venise) (8085412320). jpg|thumb|left|Бұл ғимараттың қарапайым классикалық симметриясы, 1934 жылғы Венеция биенналесі үшін салынған Йозеф Хоффманның австриялық павильоны (жоғарыда көрсетілгендей) сияқты бұрынғы жұмыстарды еске түсіреді. Провинция ұсынысты қабылдап, оған Жаңа Брансуик заң шығару ғимаратының қарсы жағында, Сен-Жон өзенінің оңтүстік жағалауында орын берді. Фредериктон қаласындағы Howell & Stewart архитектуралық фирмасының Нил Стюарт бұл орта ғасырлық модернистік ғимаратты жалпақ шатырлы, бір қабатты құрылым ретінде, жартылай жылтыратылған кірпішпен қаптады. Оның негізі граниттен жасалған, ал қорниздары мен фризі Квебек провинциясының Филипсбург қаласынан алынған ақ мәрмәрден жасалған. Бастапқы көрме алаңы – екі жағында шаршы галереялары бар, биік төбелі орталық галереядан тұрды. 1983 жылы ғимаратқа шығыс және батыс қанаттары қосылып, кеңейтілді. Маргарет Вон және Бивербрук канадалық қоры қаржылаған бұл қосымшаларда Хосмер Пиллоу Вонның қытай және басқа да декоративтік өнер туындыларының жинағы мен сэр Макс Эйткен галереясы орналасқан. 1995 жылы тағы бір кеңейту ашылды, онда Марион Маккейн Атлантика галереясы орналасқан. Оның аты жобаға 1 миллион доллар үлесін қосқан Жаңа Брансуик кәсіпкері Харрисон Маккейннің қайтыс болған әйелінің құрметіне берілген. Кеңейту галерея кеңістігін, суретшінің жеке студиясын, оқу театрын, кафе және ашық ауадағы мүсін бағын едәуір арттырады. Сондай-ақ, лифт пен пандустар сияқты жаңа мүмкіндіктер де бар. Жаңа павильонның құрылысы 2015 жылдың қазан айында басталды. 2016 жылдың 20 шілдесінде галерея жеке тұлғалар мен үкіметтік көздерден түскен жомарт үлестерден кейін, қаржы жинау мақсатын 25 миллионнан 28 миллион долларға дейін арттыратынын хабарлады. Арттырылған капитал көбірек мүмкіндіктерді және кеңейтілген бағдарламаларды ұсынуға мүмкіндік береді. Жаңа павильонның құрылысы 2017 жылдың қазан айында аяқталды, осылайша Бивербрук өнер галереясы Атлантика аймағындағы ең ірі өнер галереясы атанды.

Қоршаған жерлер

2009 жылы галереяға жақын скульптуралар бағы ашылды. Алғашқы рет тапсырыс берілген мүсін – Нью-Брансуик акадиялық суретші Андре Лапонтедің «Венераның тууы». 2012 жылы галерея TD Bank Group-тан бастаманы қолдау үшін 300 000 доллар көлемінде қайырымдылық алды, және ол TD Скульптуралар бағы деп аталды. Мари Хелен Алленнің (Ояну/Éveil) мүсіні 1985 жылдан бері галерея алдындағы жасыл жеңілдерде қойылған. 2015 жылдың қазан айында галерея американдық мүсінші Деннис Оппенхаймның «Үйге оралу» мүсінін сатып алды. Мүсін Сент-Джон өзенінің жанындағы Beaverbrook Art Gallery галереясының артындағы TD Скульптуралар бағында тұрақты түрде орнатылды. 2016 жылдың 16 қыркүйегінде галерея Sorel Etrog-тің жаңадан сатып алынған «Патша мен Патшайым» атты туындысының орнатылуын таныстырды.

Бастапқы жинақ

Галерея 300-ден астам картинадан тұратын жинақпен ашылды, олардың көпшілігі британдық суретшілердің туындылары еді және Лорд Бивербрукпен жинақталған. Көптеген жұмыстарды Бивербрук өзі, кеңесшілерінің көмегімен сатып алған, олардың ішінде сэр Алек Мартин (Кристис бас директоры), В. Г. Констебл (Бостон көркемсурет мұражайының кураторы) және леди Данн (өнеркәсіпші және өнер коллекционері сэр Джеймс Данннің жесірі) бар. Леди Данн 1963 жылы Лорд Бивербрукке тұрмысқа шығып, оның қайтыс болуынан бір жыл бұрын Леди Бивербрук атанды. 1954 жылы Лорд Бивербрук «Бивербрук Ұлыбритания қоры» атты қайырымдылық қорын құрды, оның мақсаттарының бірі – «Жаңа Брансуик провинциясындағы кітапханалар, мұражайлар немесе көркемсурет галереялары үшін кітаптар, қолжазбалар, қағаздар, хаттар, мерзімдік басылымдар, карталар, суреттер, мүсіндер және басқа да құжаттар мен өнер туындыларын сатып алуға немесе олардың сатып алынуына қаражат бөлу». Жинаққа 18 және 19 ғасырлардағы британдық суретшілердің туындылары кірді, олардың ішінде Ж.М.У. Тернер, Джон Констебл, Томас Гейнсборо, Джошуа Рейнольдс, Эдвин Генри Лэндсиер және тағы да басқалар бар. Бивербрук жеке танысқан заманауи суретшілердің, оның ішінде Август Джон, Уильям Орпен және Грэм Сазерлендтің туындыларын да сатып алған. Ле Ру Смит Ле Рудың кеңесімен, 1955 жылы Ле Ру ұйымдастырған «Daily Express Young Artists» көрмесінен бірнеше картина сатып алды. Олардың ішінде Луциан Фрейдтің «Отельдегі жатын бөлмесі» екінші жүлдеге ие болды. Британдық коллекцияның ядросы – галерея ашылған кездегі түпкілікті Бивербрук коллекциясы. Канадтық коллекцияда 19 және 20 ғасырлардағы канадтық суретшілердің кең жинағы бар, оның ішінде «Жетілік» тобының мүшелері, Эмили Карр, Дэвид Милн және Жан Пол Риопельдің көптеген туындылары бар. Канадтық коллекцияда Атлантика аймағынан шыққан туындыларға ерекше назар аударылады, сонымен қатар галереяда Кристофер Пратт, Бруно Бобак және Джек Хамфридің туындылары да бар. Халықаралық коллекцияда 14-20 ғасырлар аралығындағы өнер туындылары ұсынылған. Хосмер Пиллоу Воганның көркем және сәндік өнер жинағы Халықаралық коллекцияның бір бөлігін құрайды. 1994 жылы Бивербрук көркемсурет галереясы Жаңа Брансуик провинциясының көркемсурет галереясы ретінде тағайындалды. Жаңа Брансуик өнерінің толыққанды тарихи шолуын қамтамасыз ету үшін жеке Жаңа Брансуик коллекциясы құрылды, оған акадиялық, малисит және микмак суретшілерінің туындылары кірді. Соңғы жылдары галерея өзінің коллекциясын кеңейтіп, қазіргі заманғы және заманауи канадтық және халықаралық өнердің кең таңдауын қамтыды. Галереяға алғашқы халықтардың белгілі суретшілерінің көптеген туындылары қосылды, олардың ішінде Ангонг Бим, Карл Бим және Ребекка Белмордың туындылары бар. 2015 және 2016 жылдары галерея тұрақты коллекциясына 2000-нан астам қосымша өнер туындыларын қосты, бұл бүкіл ел бойынша донорлардың жомарттығын көрсетеді. Жинаққа қосылған атақты канадтық суретшілер: Иэн Бакстер, Оскар Кахен, Жак Хуртубиз және Денис Джуно. Халықаралық деңгейде галерея көптеген заманауи және қазіргі заманғы суретшілердің туындыларын сатып алды, олардың ішінде Барбара Астман, Ханс Хофман, Эдвард Киенхольц, Дэннис Оппенхайм және Жан Пол Риопель бар.

Меншік даулары

2003 жылы галерея мен Бивербрук Ұлыбритания қоры арасында лорд Бивербрук коллекция үшін сатып алған суреттердің меншігін анықтау бойынша дау туындады. Одан кейін галерея мен Бивербрук канадалық қоры арасында Леди Бивербрук (бұрынғы Леди Данн) галереяға сыйлаған суреттерге байланысты екінші дау болды. Қорлар өздерінің қайырымдастық қызметін қаржыландыру үшін коллекциядағы ең құнды туындыларды қайтарып алып сатуды ұсынды. Бивербрук өнер галереясы галерея құрылған кезде лорд Бивербруктың өзіндік қалауын еске салып, туындылардың тұрақты меншігіне өтті деп мәлімдеді.

Бивербрук Ұлыбритания қоры

Галерея ашылғаннан бері Бивербрук Ұлыбритания қоры лорд Бивербруктың қор арқылы сыйға тартқан 133 картинаның сақтандыру төлемдерін төлеп келді. 2002 жылы қор Sotheby's компаниясын сақтандырылған туындылардың қазіргі құнын бағалау үшін шақырды, ал Галерея директоры 2000 жылы оларды канадалық валютамен 7,6 миллион долларға бағалаған еді. Sotheby's коллекцияны 35 миллион фунт стерлингке, шамамен 90 миллион канадалық долларға бағалады. Тернердің 1834 жылғы «Жарамсыздық бұлағы» картинасының құны 16,7-25 миллион доллар аралығында, ал Фрейдтің «Қонақүй бөлмесі» картинасы 5,2-8,4 миллион канадалық долларға бағаланды. 133 даулы картинаның 85-і түпкі лорд Бивербруктың сыйы деп танылды, ал 48 картина Бивербрук Ұлыбритания қорына қайтарылуға тиіс болды. Сонымен қатар, Корри қордың Галереяға заңдық шығындар үшін 4,8 миллион доллар төлеуі керек деп шешті. Қор тараптар келіскен процедура бойынша сот шешіміне шағымданып, үш зейнеткер канадалық судьядан (Эдвард Байда, Колтер Осборн және Томас Брейдуд) тұратын комиссия тыңдады. 2009 жылдың 9 қыркүйегінде комиссия картиналарды екі тарапқа бөлу туралы алғашқы шешімді растады. «Жарамсыздық бұлағы» және «Қонақүй бөлмесі» Галереяда қалған туындылардың ішінде болды. Апелляциялық комиссия апелляциялық шағым бойынша заңдық шығындарға қатысты шешім қабылдамады, сондықтан бұл мәселе шешілмеді. Содан кейін, апелляциялық шешім шыққаннан кейін бір ай өткен соң, Қор Нью-Брансуик Корольдік сотының шешімін жоюға тырысатынын мәлімдеді; бұл өз кезегінде Англия мен Уэльстің қайырымдылық комиссиясының назарын аударды, ол қайырымдылық ұйымдарын реттейтін орган ретінде «қордың басқару және қаржылық мәселелеріне байланысты қордың сенімділерімен сұрақтарды бастады, [соның ішінде] сенімділердің Галереяға қарсы сот процесін жалғастыруы». 2010 жылдың 15 қыркүйегінде тараптар мәселені жеке келісім арқылы шешкенін жариялады. Олар даулы өнер туындыларының бастапқы 85/48 үлесін сақтап қалды және сот шығындарын бөлу туралы да келіскенін мәлімдеді. 2013 жылы дау туралы кітабының соңында Нью-Брансуик авторы Жак Пойтрас келісімге сәйкес қор Галереяның шығындарын төлеуден жалтармақ, ал Галерея оған қайтарылатын 48 туынды сатылған кезде түскен табыстың бір бөлігін алатын болады деген болжамды келтірді.

Бивербрук Канадалық қоры

Екінші дау Бейвербрук канадалық қорының Леди Данн (кейін Леди Бейвербрук) жеке тұлға ретінде немесе Данн қоры арқылы сыйға берген 78 туындыға меншік құқығын талап етуімен байланысты болды. 1964 жылы Лорд Бейвербрук қайтыс болғаннан кейін оның әйелі картиналардың Галереяға тиесілі екенін мойындамай, оларды коллекциядан алып тастауды ұсынды. 1970 жылы, сол кезде төрағасы сэр Макс Эйткен болған Beaverbrook Canadian Foundation, одан суреттерді барлығы 250 000 долларға сатып алуға келісті. Бұл, Галерея директорлар кеңесінің төрағасы және провинцияның вице-губернаторы Уоллес Бердтің өтінішімен, оларды Галереяда сақтау мақсатында жасалды.